şükela:  tümü | bugün soru sor
  • hyperledger çatısı altında bulunan kapalı/gizli (permissioned/private) blockchain oluşturmamıza yarayan, iş dünyası için bitcoin'in vahşi dünyasından çok takım elbiseli bir yapı sunan framework. tamamen açık kaynak, isteyen github üzerinden ulaşıp indirip kurabilir.

    1.3 sürümü ağustos ayında çıkmıştı, 1.4 sürümünü ise 2019 ocak ayında duyurdular. giderek kendini geliştirmekte.

    en çok ethereum ile karşılaştırılıyor. bunun temel nedeni, ikisi de programlanabilir blockchain yapıları olması. nedir farklar? kısaca 3 temel fark bulunmakta:

    1- ethereum açık/izinsiz (public/permissionless) bir yapıda. yani herkes blockchain ağına dahil olabilir herkes tüm kayıtları inceleyebilir vs. ancak hyperledger fabric ağına dahil olmadan önce bir destur almak şart. hatta ağın kurucusu sizi bir süzer ve der ki "bunu almayın" yahut "al bunu, güvenilir bu ama kayıtları görmesin"

    2- ethereum kullanmak için eter lazım. gas yani. su yakmıyor ethereum. açık/izinsiz bir yapı olduğu için insanların ağa makinelerini eklemeleri beklenmekte. insanoğlu da çıkarcı olduğu için kripto para veya token benzeri şeyler ödül veriliyor. (bkz: bitcoin) hyperledger fabric ise bu tarz işlere hiç bulaşmıyor. isterseniz token benzeri yapılar yapabilirsiniz ancak zorunluluk yok. sistemin devam etmesi için tabi ki insanlar belli şartlar altında ağa makinelerini ekliyorlar. ödülleri daha çok ağda bulunmak. en başta dediğim gibi daha çok kurumsal çözüm sunuyor hyperledger fabric. blockchain teknolojisinden yararlanmak bir ödül.

    3- ethereum tam anlamıyla decentralized ancak hyperledger fabric, kimlerin ağa dahil olacağın seçildiği tam bir ofis ortamı. evet hyperledger fabric de decentralized ama tam olarak değil. yine ağı kuran kişi diyor ki, "bu kişiler kayıtları saklasın, bu kişiler de yeni kayıtları onaylayabilsin". biraz da olsa hiyerarşik yapı var ethereumdaki doğa kanunlarının aksine.

    son olarak hyperledger fabric'i hyperledger fabric yapan özelliğe biraz değinelim : channel.

    channel(kanal), ağda bulunan katılımcıların kendi aralarında gruplaşmasına olanak sağlıyor. yani belli makineler belli gruplar içerisinde bulunarak bazı özellikler kazanıyor yahut kaybediyor. bunu çok basit bir şekilde şöyle anlatayım:

    a,b,c,d makineleri bir ağda bulunsun. gruplaşmaları da şu şekilde olsun.
    a ve b -> grup1
    a ve c -> grup2
    c ve d ->grup3

    bu durumda a, d'den bir haber olacaktır. aynı şekilde c de b'den bir haber olacaktır. bu tarz bir gruplaşma yapıldıktan sonra, her grubun kendi konsensus protokolü olabilir. hatta her grup kendi sertifika otoritesini(certificate authority) kullanabilir. bu sayede hyperledger fabric modüler bir yapıya sahip olur. yani ağ içerisinde minik ağlar gibi davranabilir. bu gruplaşmalar sayesinde, farklı akıllı sözleşmeler(hyperledger fabric içerisinde chaincode diye anılırlar) çalıştırılabilir. bir akıllı sözleşme güncelleneceği zaman ilgili grup güncellenir ve ağ büyük bir yükten kurtulabilir.