şükela:  tümü | bugün
  • sol frame’de gözükmemesini önlemek için başlığı bu şekilde açtım. iki büyük semavi gelenekten kastım hristiyanlık ve museviliktir (veya yahudilik).

    sebebini merak ettiğim durumdur.

    islam dinine göre kurban ibadeti, allah’ın sınamak için emri üzerine, hz. ibrahim’in oğlu hz. ismail’i kurban etmek için hazırlandığı sırada gökten koç indirmesi olayıyla ibadet haline gelmiştir. bu olay kuran’daki saffat suresinin 99-108. ayetleri arasında geçmektedir. link

    aynı olay hristiyan ve yahudilerin inandığı eski ahitte de geçmektedir (eski ahit tevrat ve zebur’dan oluşur). ancak orada hz. ibrahim’in kurban etmek için götürdüğü oğlu hz. ismail değil hz. ishak’tır. olay eski ahit’in yaratılış 22. bölümü, 1-22 arasındaki ayetlerinde anlatılmaktadır. link

    islam dininde bu olay büyük önem arz etmekte olup kurban bayramı olarak kutlanmaktadır. ancak hristiyanlık ve yahudilikte ise böyle bir bayram bulunmamaktadır.

    aslında yahudilerde korban adıyla böyle bir adet var (isim benzerliğine dikkat ediniz). ancak bu gelenek roma imparatorluğu’nun kudüs’teki yahudi tapınağını yıkmasından sonra büyük ölçüde yok olmuş ve günümüzde de uygulanmıyor. yani böyle bir bayramları yok. ama kitaplarında yazan ve ibadet olarak uyguladıkları bu olaydan neden temelli vazgeçilmiş, neden günümüzde uygulanmıyor merak ediyorum. hristiyanlık’ta ise geçmişte durum nedir pek bilmiyorum ama onların da günümüzde kurbanla ilgili bir bayramı yok.

    dolayısıyla kurban olayı hristiyanların ve yahudilerin kutsal kitaplarında kuran’dan bile daha detaylı anlatılırken, onlar neden müslümanlar gibi kurban bayramı kutlamıyorlar?
  • kurban kesmek farz değildir islam'da.
  • islam’da kurban olayının olmasının sebebi mezheplerin çoğunun fikirbirliğine göre ibadet amacıyla kurbanı kesmenin sünnet olmasından kaynaklıdır. diğer semavi dinlerde kurban kesilmemesinin nedeni budur.
  • kutsal kitaplarında yazdığı halde hristiyanların ve yahudilerin kurban bayramı olmaması durumudur.
  • islamin ehli sunnet tarafindaki mezheplerinin cogunda sunnet olarak kabul edilir kurban bayrami. hanefi mezhebi vacip olarak kabul eder. onlarin dayandigi ayetler neler bilmiyorum bakmak lazim ama ihtilaf oldugu acik.

    benim merak ettigim husus kurban bayraminda kesilen hayvan sayisinin dunya genelinde endustriyel olarak kesilen hayvan sayisina orani nedir? uzerime kaynak, bildiklerinizi falan atabilirsiniz.
  • islam mezhepleri arasındaki farklılıklar da önemli olmakla birlikte, diğer semavi dinler neden hz. ibrahim’in kurban olayını bayram şeklinde kutlamıyorlar? sanatsal olarak da önem verilen bir konu ayrıca, tabloları resmedilmiş sonuçta.
  • dinlerin islamla tamamlanmış olmasındandır.
  • italyan ressam caravaggio’nun ünlü the sacrifice of ısaac tablosunda resmettiği kurban olayının hristiyan ve yahudilerce bayram olarak kutlanmaması durumudur.
  • hz. ibrahim'in hikayesinin kur'an ile eski ahit'te farklı biçimde anlatımından kaynaklanan durumdur.

    eski ahit'te kurban edilmeye götürülen oğul ishak iken, kur'an'a göre ismail'dir. ayrıca kurban olayının gerçekleştiği yer de mekke değil, kudüs'teki moriah dağı, yani harem-üş şerif'dir. (edit: kur’an’da kurban edilecek çocuğun adı ismail olarak açıkça belirtilmiyormuş ve ismail oluşu hadisler gibi kaynaklara dayandırılıyormuş. diğer yandan eski ahit’teki hikayede geçen kişinin ishak olamayacağı, olay olduğu sırada çok küçük olduğu da düşünülüyormuş. uyarı için @telaki'ye teşekkürler). öte yandan, yahudilik öncesi gelenekte ilk doğan erkek kurban edildiğinden kurban edilecek çocuğun ismail olması daha mantıklı.

    bu durumun bir yorumuna göre yahudi ve hıristiyanlar ishak'ın soyundan geldiğini düşünürken, islam ismail'in soyundan geldiğimiz kabulüne dayanır. bu nedenle de kurban bayramı müslümanlığa özgü bir bayram halini almıştır. her iki bayramın da zaten islam öncesi var olan bahar ve yaz festivallerinin islam'a uyarlanmasından doğduğu düşünülür.

    öte yandan, musevilikte hayvan kurban etme geleneği de vardır ama süleyman tapınağı'nın yıkılmasıyla askıya alınmıştır ve ancak mesih yeryüzüne döndüğünde yeniden uygulanacaktır. hıristiyanların kurban geleneğini ortadan kaldırması ise hz. isa'nın en büyük ve nihai kurban olarak kendini insanlık için feda ettiği inancına dayanır, ondan sonra hiçbir hayvan kurbanının anlamı kalmamıştır.

    kaynak: (bkz: https://www2.kenyon.edu/…ce%20to%20self-sacrifice.)

    kurban geleneğinin kökenine gelirsek, bu gelenek aslında semavi dinler öncesinde ilk doğan çocuğun (bazen de ilk erkek çocuğun) bereket ve korunma için pagan tanrılarına kurban edilmesi şeklinde başlamış. örneğin fenikeliler bir savaşı kaybedeceklerini fark edince tüm çocukları bir kuleye toplayıp, ağızlarına şeker doldurup kuleyi ateşe vermişler ve ne hikmettirse savaşın da talihi bundan sonra dönmüş. zaten eski yunan'da da hayvan kurbanı var, örneğin homeros'un ilyada destanında agamemnon 100 öküz kurban eder, tanrıça artemis razı olmayınca da mecburen kızı iphigenia'yı kurban eder ki rüzgar dönsün, savaşa gidebilsinler. ayrıca içilen içkiden biraz yere dökülerek tanrılara ikram etme geleneğine de latincede "libatio" deniyor. yani şarabın bile kurbanı var. kaldı ki, artık popüler kültürün bir parçası haline gelen "günah keçisi" de kurbanla kefaret bulmak için sürdürülen bir gelenekmiş. orta asya türkleri ise kurban olarak beyaz bir ata rengarenk süsler bağlayıp sonra kurban etmek yerine azad ederlermiş.

    aslında hz. musa'nın on emrinin ilk halinde birinci madde "rahimden ilk doğan benimdir" şeklindeymiş. daha sonra revize edilerek "tanrı'nın adını gereksiz yere ağzına almayacaksın" şekline dönüşmüş. çünkü ilk halinde hala infantisid geleneği sürüyormuş.

    çocuk kurbanı bir yandan hayvan kurbanına dönüşürken, ilk çocukları kurban etmenin epey bir insan gücü ziyanlığı olmasının anlaşılması sonucunda bu ritüel bir diğer yandan da erkek çocukların sünnet edilme geleneğine dönüşmüş, zira sünnet de sembolik bir kurban etme töreni. musevilikte sünnetin doğar doğmaz yapılması da bu ilk doğan erkeği veya çocuğu kurban verme geleneğine daha yakın bir dönemde yaşamalarından. hatta bizdeki kirve geleneği pagan rahibinin rolünden evrilirken, sünnet olurken çocukların ağzına lokum doldurulması da taa fenikeliler'den kalma bir gelenek.

    kaynak: the ten commandments - a. powell davies (kitap).

    edit: ifadeler hasassiyetlere dokunduğu için uyarı geldikçe dilini yumuşattım.
  • dinlerin her şeyi bitti de bu uyumsuzluk mu göze battı.

    üstüne düşünmesi vakit kaybı olan konudur.