şükela:  tümü | bugün
  • imar kanunu

    kanun numarası : 3194
    kabul tarihi : 3/5/1985
    yayımlandığı r. gazete: tarih: 9/5/1985 sayı: 18749
    yayımlandığı düstur : tertip: 5 cilt: 24 sayfa: 378

    birinci bölüm
    genel hükümler

    amaç:

    madde 1 - bu kanun, yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan,
    fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiş-
    tir.

    kapsam:

    madde 2 - belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve dışında kalan yerler-
    de yapılacak planlar ile inşa edilecek resmi ve özel bütün yapılar bu kanun hü-
    kümlerine tabidir.

    genel esas:

    madde 3 - herhangi bir saha, her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölge-
    nin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz.

    istisnalar:

    madde 4 - 2634 sayılı turizmi teşvik kanunu, 2863 sayılı kültür ve tabiat
    varlıklarını koruma kanunu, bu kanunun ilgili maddelerine uyulmak kaydı ile 2960
    sayılı istanbul boğaziçi kanunu ve 3030 sayılı büyük şehir belediyelerinin yöne-
    timi hakkında kanun ile diğer özel kanunlar ile belirlenen veya belirlenecek
    olan yerlerde, bu kanunun özel kanunlara aykırı olmayan hükümleri uygulanır.
    türk silahlı kuvvetlerine ait harekat, eğitim ve savunma amaçlı yapılar
    için, bu kanun hükümlerinden hangisinin ne şekilde uygulanacağı milli savunma
    bakanlığı ile bayındırlık ve iskan bakanlığı tarafından müştereken belirlenir.

    tanımlar:

    madde 5 - bu kanunda geçen terimlerden bazıları aşağıda tanımlanmıştır.
    nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak ha-
    lihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen
    ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, böl-
    gelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli
    yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistem-
    lerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar plan-
    larının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıkla-
    nan ve raporuyla beraber bütün olan plandır.
    uygulama imar planı;tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral du-
    rumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölge-

    kanunlar, temmuz 1989 (ek - 4)

    lerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için
    gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer
    bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır.
    yerleşme alanı; imar planı sınırı içindeki yerleşik ve gelişme alanlarının
    tümüdür.
    imar adası; imar planındaki esaslara göre meydana gelen adadır.
    imar parseli; imar adaları içerisindeki kadastro parsellerinin imar kanunu,
    imar planı ve yönetmelik esaslarına göre düzenlenmiş şeklidir.
    kadastro adası; kadastro yapıldığı zaman var olan adadır.
    kadastro parseli; kadastro yapıldığı zaman kadastro adaları içinde bulunan
    mülkiyeti tescilli parseldir.
    yapı; karada ve suda, daimi veya muvakkat, resmi ve hususi yeraltı ve yerüs-
    tü inşaatı ile bunların ilave, değişiklik ve tamirlerini içine alan sabit ve
    müteharrik tesislerdir.
    bina; kendi başına kullanılabilen, üstü örtülü ve insanların içine girebile-
    cekleri ve insanların oturma, çalışma, eğlenme veya dinlenmelerine veya ibadet
    etmelerine yarıyan, hayvanların ve eşyaların korunmasına yarayan yapılardır.
    ilgili idare; belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediye, dışında
    valiliktir.

    bakanlık; bayındırlık ve iskan bakanlığıdır.
    mücavir alan; imar mevzuatı bakımından belediyelerin kontrol ve mesuliyeti
    altına verilmiş olan alanlardır.
    çevre düzeni planı;
    ülke ve bölge plan kararlarına uygun olarak konut, sanayi, tarım, turizm,
    ulaşım gibi yerleşme ve arazi kullanılması kararlarını belirleyen plandır.
    (ek:26/4/1989-3542/1 md.) fen adamları; yapı, elektrik tesisatı, sıhhi tesi-
    sat ve ısıtma, makine, harita-kadastro ve benzeri alanlarda mesleki ve teknik
    öğrenim veren en az lise dengi okullardan mezun olmuş veya lise mezunu olup, bir
    öğretim yılı süreyle bakanlıkların açmış olduğu kursları başarıyla tamamlamış
    olanlar ile 3308 sayılı çıraklık ve meslek eğitimi kanununa göre ustalık belge-
    sine sahip olan elemanlardır.
    ayrıca, bu kanunda adı geçen diğer tanımlar bakanlıkça hazırlanacak yönetme-
    likte tarif edilir.
    ikinci bölüm
    imar planları ile ilgili esaslar

    planlama kademeleri:

    madde 6 - planlar, kapsadıkları alan ve amaçları açısından; "bölge planları"
    ve "imar planları", imar planları ise, "nazım imar planları" ve "uygulama imar
    planları" olarak hazırlanır. uygulama imar planları, gerektiğinde etaplar halin-
    de de yapılabilir.

    halihazır harita ve imar planları:

    madde 7 - halihazır harita ve imar planlarının yapılmasında aşağıda belirti-
    len hususlara uyulur.
    a) halihazır haritası bulunmayan yerleşim yerlerinin halihazır haritaları
    belediyeler veya valiliklerce yapılır veya yaptırılır. bu haritaların tasdik
    mercii belediyeler ve valilikler olup tasdikli bir nüshası bakanlığa, diğer bir
    nüshası da ilgili tapu dairesine gönderilir.
    b) son nüfus sayımında, nüfusu 10.000'i aşan yerleşmelerin imar planlarının
    yaptırılmaları mecburidir.
    son nüfus sayımında nüfus 10.000'i aşmayan yerleşmelerde, imar planı yapıl-
    masının gerekli olup olmadığına belediye meclisi karar verir. mevcut imar plan-
    ları yürürlüktedir.

    c) mevcut planların yerleşmiş nüfusa yetersiz olması durumunda veya yeni
    yerleşme alanlarının acilen kullanmaya açılmasını temin için; belediyeler veya
    valiliklerce yapılacak mevzi imar planlarına veya imar planı olmayan yerlerde
    bakanlıkça hazırlanacak yönetmelik esaslarına göre uygulama yapılır.
    haritaların alınmasına veya imar planlarının tatbikatına memur edilen vazi-
    feliler, vazifelerini yaparlarken 2613 sayılı kadastro ve tapu tahriri kanununun
    7 nci maddesindeki selahiyeti haizdirler.
    planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması:

    madde 8 - planların hazırlanmasında ve yürürlüğe konulmasında aşağıda belir-
    tilen esaslara uyulur.
    a) bölge planları; sosyo - ekonomik gelişme eğilimlerini, yerleşmelerin ge-
    lişme potansiyelini, sektörel hedefleri, faaliyetlerin ve alt yapıların dağılı-
    mını belirlemek üzere hazırlanacak bölge planlarını, gerekli gördüğü hallerde
    devlet planlama teşkilatı yapar veya yaptırır.
    b) imar planları; nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana gelir.
    mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak,
    belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili
    belediyelerce yapılır veya yaptırılır. belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe
    girer. bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen
    ilan yerlerinde bir ay süre ile ilan edilir. bir aylık ilan süresi içinde plan-
    lara itiraz edilebilir. belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen
    itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin kara-
    ra bağlar.
    belediye ve mücavir alan dışında kalan yerlerde yapılacak planlar valilik
    veya ilgilisince yapılır veya yaptırılır. valilikçe uygun görüldüğü takdirde
    onaylanarak yürürlüğe girer. onay tarihinden itibaren valilikçe tespit edilen
    ilan yerinde bir ay süre ile ilan edilir. bir aylık ilan süresi içinde planlara
    itiraz edilebilir. itirazlar valiliğe yapılır, valilik itirazları ve planları
    onbeş gün içerisinde inceleyerek kesin karara bağlar.
    onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir.
    kesinleşen imar planlarının bir kopyası, bakanlığa gönderilir.
    imar planları alenidir. bu aleniyeti sağlamak ilgili idarelerin görevidir.
    belediye başkanlığı ve mülki amirlikler, imar planının tamamını veya bir kısmını
    kopyalar veya kitapçıklar haline getirip çoğaltarak tespit edilecek ücret karşı-
    lığında isteyenlere verir.
    imar planlarında bakanlığın yetkisi:

    madde 9 - bakanlık gerekli görülen hallerde, kamu yapıları ile ilgili imar
    planı ve değişikliklerinin, umumi hayata müessir afetler dolayısıyla veya toplu
    konut uygulaması veya gecekondu kanununun uygulanması amacıyla yapılması gereken
    planların ve plan değişikliklerinin, birden fazla belediyeyi ilgilendiren metro-
    politen imar planlarının veya içerisinden veya civarından demiryolu veya karayo-
    lu geçen, hava meydanı bulunan veya havayolu veya denizyolu bağlantısı bulunan
    yerlerdeki imar ve yerleşme planlarının tamamını veya bir kısmını, ilgili bele-
    diyelere veya diğer idarelere bu yolda bilgi vererek ve gerektiğinde işbirliği
    sağlayarak yapmaya, yaptırmaya, değiştirmeye ve re'sen onaylamaya yetkilidir.
    (ek:24/11/1994 - 4046/41 md.) belediye hudutları ve mücavir alanlar içeri-
    sinde bulunan ve özelleştirme programına alınmış kuruluşlara ait arsa ve arazi-
    lerin, ilgili kuruluşlardan gerekli görüş, (belediye) (1) alınarak çevre imar
    bütünlüğünü bozmayacak (ek ibare: 3/4/1997 - 4232/4 md.) imar tadilatları ve
    mevzi imar planlarının ve buna uygun imar durumlarının başbakanlık özelleştirme
    idaresi başkanlığınca hazırlanarak özelleştirme yüksek kurulunca onaylanmak su-
    retiyle yürürlüğe girer ve ilgili belediyeler bu arsa ve arazilerin imar fonksi-
    yonlarını 5 yıl değiştiremezler. (ek ibare: 3/4/1997 - 4232/4 md.) ilgili bele-
    diyeler görüşlerini onbeş gün içinde bildirir.
    bir kamu hizmetinin görülmesi maksadı ile resmi bina ve tesisler için imar
    planlarında yer ayrılması veya bu amaçla değişiklik yapılması gerektiği takdir-
    de, bakanlık, valilik kanalı ile ilgili belediyeye talimat verebilir veya gere-
    kirse imar planının resmi bina ve tesislerle ilgili kısmını re'sen yapar ve
    onaylar.
    -------------
    (1) parantez içi hüküm; 3/4/1997 tarih ve 4232 sayılı kanunun 4 üncü maddesi
    ile metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir.

    bakanlık birden fazla belediyeyi ilgilendiren imar planlarının hazırlanma-
    sında, kabul ve onaylanması safhasında ortaya çıkabilecek ihtilafları halleder,
    gerektiğinde re'sen onaylar.
    (ek fıkra : 20/6/1987 - 3394/7 md.; iptal : ana.mah.26/9/1991 tarih ve e.
    1990/38, k. 1991/32 sayılı kararı ile.)
    kesinleşen planlar ilgili belediyelere ve valiliklere tebliğ edilir. bu
    planların uygulanması mecburidir.
    re'sen yapılan planlardaki değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir.

    imar programları, kamulaştırma ve kısıtlılık hali:

    madde 10 - belediyeler; imar planlarının yürürlüğe girmesinden en geç 3 ay
    içinde, bu planı tatbik etmek üzere 5 yıllık imar programlarını hazırlarlar. beş
    yıllık imar programlarının görüşülmesi sırasında ilgili yatırımcı kamu kuruluş-
    larının temsilcileri görüşleri esas alınmak üzere meclis toplantısına katılır.
    bu programlar, belediye meclisinde kabul edildikten sonra kesinleşir. bu program
    içinde bulunan kamu kuruluşlarına tahsis edilen alanlar, ilgili kamu kuruluşla-
    rına bildirilir. beş yıllık imar programları sınırları içinde kalan alanlardaki
    kamu hizmet tesislerine tahsis edilmiş olan yerleri ilgili kamu kuruluşları, bu
    program süresi içinde kamulaştırırlar. bu amaçla gerekli ödenek, kamu kuruluşla-
    rının yıllık bütçelerine konulur.
    imar programlarında, umumi hizmetlere ayrılan yerler ile özel kanunları ge-
    reğince kısıtlama konulan gayrimenkuller kamulaştırılıncaya veya umumi hizmet-
    lerle ilgili projeler gerçekleştirilinceye kadar bu yerlerle ilgili olarak diğer
    kanunlarla verilen haklar devam eder.

    kamuya ait gayrimenkuller:

    madde 11 - imar planlarında; meydan, yol, park, yeşil saha, otopark, toplu
    taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan
    vakıflar genel müdürlüğüne ait gayrimenkuller ile askeri yasak bölgeler, güven-
    lik bölgeleri ile ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili türk silahlı kuv-
    vetlerine ait harekat ve savunma amaçlı yerler hariç hazine ve özel idareye ait
    arazi ve arsalar belediye veya valiliğin teklifi, maliye ve gümrük bakanlığının
    onayı ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeye; belediye ve mü-
    cavir alan hudutları dışında özel idareye bedelsiz terk edilir ve tapu kaydı
    terkin edilir. ancak, bu yerlerin üzerinde bina bulunduğu takdirde, arsası hariç
    yalnız binanın halihazır kıymeti için takdir edilecek bedel ödenir. bedeli ve
    ödeme şekli taraflarca tespit olunur.
    bu suretle maledilen arazi ve arsalar belediye veya özel idare tarafından
    satılamaz ve başka bir maksat için kullanılamaz. bu hususta tapu kütüğünün
    beyanlar hanesine gerekli şerh konur.
    bu yerlerin kullanılış şekli, yeni bir imar planıyla değiştirilip özel mül-
    kiyete konu olabilecek hale getirildiği takdirde, bu yerler devir alınan idareye
    belediye

    veya özel idarece aynı usulle iade edilir. buna aykırı davranışı sabit olan il-
    gililer şahsen sorumludur. bu terkinler hiçbir şekilde resim, harç ve vergiye
    tabi değildir.
    (değişik: 25/2/1998 - 4342/35 md.) hazırlanan imar planı sınırları içindeki
    kadastral yollar ile meydanlar, imar planının onayı ile bu vasıflarını kendili-
    ğinden kaybederek, onaylanmış imar planı kararı ile getirilen kullanma amacına
    konu ve tabi olurlar.

    cephe hattı:

    madde 12 - imar planlarında gösterilen cephe hattından önde bina yapılamaz.
    herhangi bir arsanın cephe hattının gerisinde kalan kısmı, plan ve yönetmelik
    esaslarına uygun bina inşaatına yetmiyorsa, beş yıllık imar programı içinde olup
    olmadığına göre, 10 uncu maddede belirtilen müddetler içerisinde 18 inci madde
    hükümleri tatbik edilmediği veya başka bir şekilde halline imkan bulunmadığı
    takdirde mal sahibinin yazılı müracaatı üzerine, bu arsanın tamamı ilgili idare-
    lerce kamulaştırılır.

    imar planlarında umumi hizmetlere ayrılan yerler:

    madde 13 - resmi yapılara, tesislere ve okul, cami, yol, meydan, otopark,
    yeşil saha, çocuk bahçesi, pazar yeri, hal, mezbaha ve benzeri umumi hizmetlere
    ayrılan alanlarda inşaata ve mevcut bina varsa esaslı değişiklik ve ilaveler ya-
    pılmasına izin verilmez. ancak imar programına alınıncaya kadar mevcut kullanma
    şekli devam eder.
    imar programına alınan alanlarda kamulaştırma yapılıncaya kadar emlak vergi-
    si ödenmesi durdurulur. kamulaştırmanın yapılması halinde durdurma tarihi ile
    kamulaştırma tarihi arasında tahakkuk edecek olan emlak vergisi, kamulaştırmayı
    yapan idare tarafından ödenir. birinci fıkrada yazılı yerlerin kamulaştırma ya-
    pılmadan önce plan değişikliği ile kamulaştırmayı gerektirmeyen bir maksada ay-
    rılması halinde ise durdurma tarihinden itibaren geçen sürenin emlak vergisini
    mal sahibi öder.
    ancak, parsel sahibi imar planlarının tasdik tarihinden itibaren beş yıl
    sonra müracaat ettiğinde imar planlarında meydana gelen değişikliklerden ve ci-
    varın özelliklerinden dolayı okul, cami ve otopark sahası ve benzeri umumi hiz-
    metlere ayrılan alanlardan ilgili kamu kuruluşunca yapımından vazgeçildiğine da-
    ir görüş alındığı takdirde, tüm belirli çevredeki nüfus, yoğunluk ve donatım
    dengesini yeniden irdeleyerek hazırlanacak yeni imar planına göre inşaat yapı-
    lır. bu kanunun yayımı tarihinden önce yapılan imar planlarında, bahsedilen beş
    yıllık süre bu kanunun yürürlük tarihinden itibaren geçerlidir.
    onaylanmış imar planlarında, birinci fıkrada yazılı yerlerdeki arsa ve ara-
    zilerin, bu kanunda öngörülen düzenleme ortaklık payı oranı üzerindeki miktarla-
    rının mal sahiplerince ilgili idarelere bedelsiz olarak terk edilmesi halinde
    bu terk işlemlerinden ayrıca emlak alım ve satım vergisi alınmaz.

    irtifak hakları:

    madde 14 - belediye veya valilikler, imar planlarının uygulanması sırasında,
    bir gayrimenkulün tamamını kamulaştırmadan o yerin muayyen saha, yükseklikte ve
    derinliğindeki kısmı üzerinde kamu yararı amacıyla irtifak hakkı tesis edebilir.
    belediyeler veya valilikler, mümkün olan yer ve hallerde mal sahibinin muva-
    fakatiyle, bedelsiz irtifak hakkı verme karşılığında, bedelsiz irtifak hakkı
    tesis edebilir.

    üçüncü bölüm
    ifraz ve tevhid işleri

    ifraz ve tevhid:

    madde 15 - imar planlarına göre yol, meydan, yeşil saha, park ve otopark gi-
    bi umumi hizmetlere ayrılan yerlere rastlayan gayrimenkullerin bu kısımlarının
    ifrazına veya tevhidine izin verilmez.
    imar parselasyon planı tamamlanmış olan yerlerde yapılacak ifraz veya tevhi-
    din bu planlara uygun olması şarttır.
    imar planlarında parsel cepheleri tayin edilmeyen yerlerde yapılacak ifraz-
    ların, asgari cephe genişlikleri ve büyüklükleri yönetmelikte belirtilen esasla-
    ra göre tespit edilir.
    imar planı dışında kalan alanlarda yönetmeliklerinde tayin edilecek miktar-
    lardan küçük ifrazlara izin verilmez.

    tescil ve şüyuun izalesi:

    madde 16 - belediye ve mücavir alan hudutları içindeki gayrimenkullerin
    re'sen veya müracaat üzerine tevhid veya ifrazı, bunlar üzerinde irtifak hakkı
    tesisi veya bu hakların terkini, bu kanun ve yönetmelik hükümlerine uygunluğu
    belediye encümenleri veya il idare kurullarınca onaylanır.
    onaylama işlemi, müracaatın belediyelere veya valiliklere intikalinden iti-
    baren en geç 30 gün içinde sonuçlandırılır ve tescil veya terkini için 15 gün
    içinde tapuya bildirilir.
    tapu dairesi, tescil veya terkin işlemini bir ay içinde sonuçlandırmak zo-
    rundadır.
    bu kanun hükümlerine göre şüyulandırılan gayrimenkullerin sahipleri ilgili
    idarenin tebliği tarihinden itibaren altı ay içinde aralarında anlaşamadıkları
    veya şüyuun izalesi için, mahkemeye müracaat edilmediği takdirde ilgili idare
    hissedarmış gibi, şüyuun izalesi davası açabilir.
    tarafların rızası veya mahkeme kararı ile şüyuun izalesi ve arazi taksimi de
    yukarıdaki hükümlere tabidir.

    kamulaştırmadan arta kalan kısımlar:

    madde 17 - belediye veya valilik, kendi malı olan veya imar planlarının tat-
    biki sonucu kamulaştırmadan artan parçalarla, istikameti değiştirilen veya kapa-
    nan yol ve meydanlarda hasıl olan sahalardan müstakil inşaata elverişli olmayan
    parçaları, bitişiğindeki arsa veya bina sahibine bedel takdiri suretiyle satmak,
    gayrimenkul sahiplerinin yola giden yerlerden dolayı tahakkuk eden istihkakları-
    nı bedel takdiri suretiyle değiştirmek ve komşu gayrimenkul sahibi takdir edilen
    bedelle satın almaktan imtina ederse, şüyulandırıp satmak suretiyle imar planına
    uygunluğunu temin eder.
    bunlardan müstakil inşaata elverişli olanları, kamu yararı için, belediye
    veya valilikçe yeri alınan şahısların muvafakatları halinde istihkaklarına
    karşılık olarak bedel takdiri ve icabında denklik temini suretiyle değiştirmeye
    belediye ve valilik yetkilidir.
    ayrıca belediye veya valilikler ile şüyulu olan müstakil inşaat yapmaya mü-
    sait bulunan imar parsellerinde, belediye veya valilikler, hisselerini parselin
    diğer hissedarlarına bedel takdiri suretiyle satmaya, ilgililer satın almaktan
    imtina ederse, şüyuun izalesi suretiyle sattırmaya yetkilidir.
    bu maddeye göre bedel takdirleri ve bu bedellere itiraz şekilleri 2942 sayı-
    lı kamulaştırma kanunu hükümlerine göre yapılır.

    arazi ve arsa düzenlemesi:

    madde 18 - imar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri
    malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile,
    yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle bir-
    leştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya,
    müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya
    ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. sözü edilen yer-
    ler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe
    kullanılır.
    belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların
    dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme dola-
    yısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında "düzenleme ortaklık payı"
    olarak düşülebilir. ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık payları,
    düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin
    yüzde otuzbeşini geçemez.
    düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan yerlerin ihtiyacı olan
    yol, meydan, park, otopark, çocuk bahçesi, yeşil saha, cami ve karakol gibi umu-
    mi hizmetlerden ve bu hizmetlerle ilgili tesislerden başka maksatlarda kullanı-
    lamaz.
    düzenleme ortaklık paylarının toplamı, yukarıdaki fıkrada sözü geçen umumi
    hizmetler için, yeniden ayrılması gereken yerlerin alanları toplamından az oldu-
    ğu takdirde, eksik kalan miktar belediye veya valilikçe kamulaştırma yolu ile
    tamamlanır.
    herhangi bir parselden bir miktar sahanın kamulaştırılmasının gerekmesi ha-
    linde düzenleme ortaklık payı, kamulaştırmadan arta kalan saha üzerinden ayrı-
    lır.
    bu fıkra hükümlerine göre, herhangi bir parselden bir defadan fazla düzenle-
    me ortaklık payı alınmaz. ancak, bu hüküm o parselde imar planı ile yeniden bir
    düzenleme yapılmasına mani teşkil etmez.
    bu düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenleme ortaklık payı alı-
    nanlarından, bu düzenleme sebebiyle ayrıca değerlendirme resmi alınmaz.
    üzerinde bina bulunan hisseli parsellerde, şüyulanma sadece zemine ait olup,
    şüyuun giderilmesinde bina bedeli ayrıca dikkate alınır.
    düzenleme sırasında, plan ve mevzuata göre muhafazasında mahzur bulunmayan
    bir yapı, ancak bir imar parseli içinde bırakılabilir. tamamının veya bir kısmı-
    nın plan ve mevzuat hükümlerine göre muhafazası mümkün görülemeyen yapılar ise,
    birden fazla imar parseline de rastlayabilir. hisseli bir veya birkaç parsel
    üzerinde kalan yapıların bedelleri, ilgili parsel sahiplerince yapı sahibine
    ödenmedikçe ve aralarında başka bir anlaşma temin edilmedikçe veya şüyuu gide-
    rilmedikçe bu yapıların eski sahipleri tarafından kullanılmasına devam olunur.
    bu maddede belirtilen kamu hizmetlerine ayrılan yerlere rastlayan yapılar,
    belediye veya valilikçe kamulaştırılmadıkça yıktırılamaz.
    düzenlenmiş arsalarda bulunan yapılara, ilgili parsel sahiplerinin muvafa-
    katları olmadığı veya plan ve mevzuat hükümlerine göre mahzur bulunduğu takdir-
    de, küçük ölçüdeki zaruri tamirler dışında ilave, değişiklik ve esaslı tamir iz-
    ni verilemez. düzenlemeye tabi tutulması gerektiği halde, bu madde hükümlerinin
    tatbiki mümkün olmayan hallerde imar planı ve yönetmelik hükümlerine göre müsta-
    kil inşaata elverişli olan kadastral parsellere plana göre inşaat ruhsatı veri-
    lebilir.

    bu maddenin tatbikinde belediye veya valilik, ödeyecekleri kamulaştırma be-
    deli yerine ilgililerin muvafakatı halinde kamulaştırılması gereken yerlerine
    karşılık, plan ve mevzuat hükümlerine göre yapı yapılması mümkün olan belediye
    veya valiliğe ait sahalardan yer verebilirler.
    veraset yolu ile intikal eden, bu kanun hükümlerine göre şüyulandırılan kat
    mülkiyeti kanunu uygulaması, tarım ve hayvancılık, turizm, sanayi ve depolama
    amacı için yapılan hisselendirmeler ile cebri icra yolu ile satılanlar hariç
    imar planı olmayan yerlerde her türlü yapılaşma amacıyla arsa ve parselleri his-
    selere ayıracak özel parselasyon planları, satış vaadi sözleşmeleri yapılamaz.

    parselasyon planlarının hazırlanması ve tescili:

    madde 19 - imar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve
    mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından
    sonra yürürlüğe girer. bu planlar bir ay müddetle ilgili idarede asılır. ayrıca
    mutat vasıtalarla duyurulur. bu sürenin sonunda kesinleşir. tashih edilecek
    planlar hakkında da bu hüküm uygulanır.
    kesinleşen parselasyon planları tescil edilmek üzere tapu dairesine gönderi-
    lir. bu daireler ilgililerin muvafakatı aranmaksızın, sicilleri planlara göre
    re'sen tanzim ve tesis ederler.
    bir parsel üzerinde birden fazla bina ve tesislerin yapımı gerektiğinde
    (kooperatif evleri, siteler, toplu konut inşatı gibi) imar parselasyon planları
    ifraza gerek kalmadan bu ihtiyacı karşılayacak şekilde düzenlenir veya değişti-
    rilir ve burada, talep halinde, kat mülkiyeti kanunu hükümleri uygulanır.

    dördüncü bölüm
    yapı ve yapı ile ilgili esaslar

    yapı:

    madde 20 - yapı:
    a) kuruluş veya kişilerce kendilerine ait tapusu bulunan arazi, arsa veya
    parsellerde,
    b) kuruluş veya kişilerce, kendisine ait tapusu bulunmamakla beraber kamu
    kurum ve kuruluşlarının vermiş oldukları tahsis veya irtifak hakkı tesis bel-
    geleri ile,
    imar planı, yönetmelik, ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir.

    yapı ruhsatiyesi:

    madde 21 - bu kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26 ncı maddede be-
    lirtilen istisna dışında belediye veya valiliklerden (....) (1) yapı ruhsatiyesi
    alınması mecburidir.
    ruhsat alınmış yapılarda herhangi bir değişiklik yapılması da yeniden ruhsat
    alınmasına bağlıdır. bu durumda; bağımsız bölümlerin brüt alanı artmıyorsa ve
    nitelik değişmiyorsa ruhsat, hiçbir vergi, resim ve harca tabi olmaz.
    ancak; derz, iç ve dış sıva, boya, badana, oluk, dere, doğrama, döşeme ve
    tavan kaplamaları, elektrik ve sıhhi tesisat tamirleri ile çatı onarımı ve kire-
    mit aktarılması ve yönetmeliğe uygun olarak mahallin hususiyetine göre belediye-
    lerce
    ---------

    (1) bu aradaki "...veya yeminli serbest mimarlık ve mühendislik bürolarından..."
    ibaresi; anayasa mahkemesinin 11/12/1986 tarih ve e. 1985/11, k. 1986/29
    sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

    hazırlanacak imar yönetmeliklerinde belirtilecek taşıyıcı unsuru etkilemeyen di-
    ğer tadilatlar ve tamiratlar ruhsata tabi değildir.
    belediyeler veya valilikler mahallin ve çevrenin özelliklerine göre yapılar
    arasında uyum sağlamak, güzel bir görünüm elde etmek amacıyla dış cephe boya ve
    kaplamaları ile çatının malzemesini ve rengini tayin etmeye yetkilidir. bu kanu-
    nun yürürlüğe girmesinden önce yapılmış olan yapılar da bu hükme tabidir.

    ruhsat alma şartları:

    madde 22 - yapı ruhsatiyesi almak için belediye, valilik (....) (1) bürola-
    rına yapı sahipleri veya kanuni vekillerince dilekçe ile müracaat edilir. dilek-
    çeye sadece tapu (istisnai hallerde tapu senedi yerine geçecek belge), mimari
    proje, statik proje, elektrik ve tesisat projeleri, resim ve hesapları, röperli
    veya yoksa, ebatlı kroki eklenmesi gereklidir.
    belediyeler veya valiliklerce (....) (2) ruhsat ve ekleri incelenerek eksik
    ve yanlış bulunmuyorsa müracaat tarihinden itibaren en geç otuz gün içinde yapı
    ruhsatiyesi verilir.
    eksik veya yanlış olduğu takdirde; müracaat tarihinden itibaren onbeş gün
    içinde müracaatçıya ilgili bütün eksik ve yanlışları yazı ile bildirilir. eksik
    ve yanlışlar giderildikten sonra yapılacak müracaattan itibaren en geç onbeş gün
    içinde yapı ruhsatiyesi verilir.

    geliştirme alanlarında yapı ruhsatı:

    madde 23 - iskan hudutları içinde olup da, imar planında beldenin inkişafına
    ayrılmış bulunan sahalarda her ne şekilde olursa olsun, yapı izni verilebilmesi
    için;
    a) bu sahaların imar planı esaslarına ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak
    parselasyon planlarının belediye encümeni veya il idare kurulunca tasdik edilmiş
    bulunması,
    b) plana ve bulunduğu bölgenin şartlarına göre yollarının, pis ve içme suyu
    şebekeleri gibi teknik alt yapısının yapılmış olması,
    şarttır.
    ancak, bunlardan parselasyon planları tasdik edilmiş olmakla beraber yolu,
    pis ve içme suyu şebekeleri gibi teknik alt yapısı henüz yapılmamış olan yerler-
    de, ilgili idarenin izni halinde ve ilgili idarece hazırlanacak projeye uygun
    olarak yaptıranlara veya parselleri hizasına rastlayan ve yönetmelikte belirtil-
    diği şekilde hissesine düşen teknik alt yapı bedelini % 25 peşin ödeyip geri ka-
    lan % 75 ini alt yapı hizmetinin ilgili idaresince tamamlanacağı tarihten en geç
    altı ay içinde ödemeyi taahhüt edenlere de yapı ruhsatı verilir. kanalizasyon
    tesisinin yapı bitirilip kullanılmaya başlanacağı tarihe kadar yapılmaması
    halinde, fosseptik veya benzeri geçici bir tesis yaptırılması yoluna gidilir.
    bu yapılmadığı takdirde yapıya kullanma izni verilemez. ana tesis yapıldığında
    yapı sahibi veya sahipleri lağım ayaklarını bu tesise bağlamaya mecburdurlar.
    -------------
    (1) bu aradaki ".... veya yeminli serbest mimarlık ve mühendislik ..." ibaresi;
    anayasa mahkemesinin 11/12/1986 tarih ve e. 1985/11, k. 1986/29 sayılı kara-
    rı ile iptal edilmiştir.
    (2) bu aradaki "... veya yeminli serbest mimarlık ve mühendislik bürolarınca..."
    ibaresi; anayasa mahkemesinin 11/12/1986 tarih ve e. 1985/11, k. 1986/29
    sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

    toplu mesken alanlarında, ilgili şahıs veya kurumlarca ilgili idarenin izni
    ile bütünü inşa ve ikmal edilen teknik altyapının iki tarafındaki diğer parsel-
    lerin sahiplerinden, kendi parsellerine isabet eden bedel alınmadıkça, kendile-
    rine yapı ruhsatı verilmez.
    toplu mesken alanlarında altyapı tesisleri belediyelerce onaylı projesine
    göre ilgili şahıs veya kurumlarınca yapılmışsa belediyece altyapı hizmetleri ne-
    deniyle hiçbir bedel alınmaz.
    alınan bu paralar teknik altyapıyı yaptıranlara veya bu meblağı önceden il-
    gili idareye ödeyenlere aynen geri verilir.
    şu kadar ki, bir yolun iki tarafındaki parsel sahipleri bahis konusu yol be-
    dellerini ve bir kanalizasyon şebekesinden istifade eden veya etmesi gereken
    parsel sahipleri teknik altyapı bedellerini ilgili idareye vermedikçe ilgili
    idarenin bu tesisleri inşa ve ikmali mecburiyeti yoktur.
    mevcut binalarda esaslı değişiklikler ve ilaveler yapılması da bu madde hü-
    kümlerine bağlı olmakla beraber, bunların tamirleri için yukarıdaki şartlar
    aranmaz.
    bu maddenin tatbikinde 6183 sayılı amme alacaklarının tahsil usulü hakkında
    kanun hükümleri tatbik olunur. tatbikatla ilgili diğer hususlar imar yönetmeli-
    ğinde belirtilir.
    imar planları ilke kararları ile yoğunluk ve yapı düzeninde düzeltme ve ye-
    nileme getirilen yerleşik alanlardaki uygulamada mevcut şehirsel teknik ve sos-
    yal altyapının tevsii ya da yenilenmesi gereken durumlarda, şehirsel hizmetlerin
    yerine getirilmesi ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen katılma payları bu
    hizmetlerden yararlanacak arsa, yapı ya da bina sahiplerinden usulünce alınır.
    imar planlarında meskün saha olarak belirtilen yerlerde ise, gayrimenkul sa-
    hiplerince pis su mecralarının, yapının bulunduğu sokaktaki lağım şebekesine ve-
    ya varsa umumi fosseptiğe bağlanması, lağım şebekesi veya umumi fosseptik olma-
    yan yerlerde mahalli ihtiyaç ve vesaite göre ilgili idarece verilecek esaslar
    dahilinde gayrimenkulün içinde, lüzumlu tesisatın yapılması mecburidir. bu bağ-
    lantılar mal sahibi tarafından ilgili idarece yapılacak tebligatla verilecek
    müddet zarfında yaptırılmadığı takdirde ilgili idare tarafından yıktırılır.

    yeminli serbest mimarlık ve mühendislik bürolarının kuruluşu, yetki alanları
    ve sorumlulukları:

    madde 24 - (iptal:ana. mah. 11/12/1986 tarih ve e. 1985/11, k. 1986/29 sayı-
    lı kararı ile.)

    yeminli serbest mimarlık ve mühendislik bürolarının sınıflandırılması:

    madde 25 - (iptal: ana. mah. 11/12/1986 tarih ve e. 1985/11, k. 1986/29
    sayılı kararı ile.)

    kamuya ait yapı ve tesisler ile sanayi tesislerinde ruhsat:

    madde 26 - kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak veya yaptırılacak yapıla-
    ra, imar planlarında o maksada tahsis edilmiş olmak, plan ve mevzuata aykırı
    olmamak üzere mimari, statik, tesisat ve her türlü fenni mesuliyeti bu kamu ku-
    rum ve kuruluşlarınca üstlenilmesi ve mülkiyetin belgelenmesi kaydıyla avan pro-
    jeye göre ruhsat verilir.
    devletin güvenlik ve emniyeti ile türk silahlı kuvvetlerinin harekat ve sa-
    vunması bakımından gizlilik arz eden yapılara; belediyeden alınan imar durumuna,
    kat nizamı, cephe hattı, inşaat derinliği ve toplam inşaat metrekaresine uyula-

    rak projelerinin kurumlarınca tasdik edildiği, statik ve tesisat sorumluluğunun
    kurumlarına ait olduğunun ilgili belediyesine veya valiliklere yazı ile bildir-
    diği takdirde, 22 nci maddede sayılan belgeler aranmadan yapı ruhsatı verilir.
    (üçüncü fıkra iptal: ana. mah. 11/12/1986 tarih ve e. 1985/11, k. 1986/29
    sayılı kararı ile.)

    ruhsata tabi olmayan yapılar ve uyacakları esaslar:

    madde 27 - (birinci, ikinci ve üçüncü fıkralar iptal: ana. mah. 11/12/1986
    tarih ve e. 1985/11 k. 1986/29 sayılı kararı ile.)
    belediye ve mücavir alanlar dışında köy nüfusuna kayıtlı ve köyde sürekli
    oturanların köy yerleşik alanları ve civarında ve mezralarda yaptıracağı konut,
    hayvancılık veya tarımsal amaçlı yapılar için inşaat ve iskan ruhsatı aranmaz.
    ancak yapının fen ve sağlık kurallarına uygun olması ve muhtarlıktan izin alın-
    ması gerekir.

    fenni mesuller ve mesuliyetleri ile müteahhit sicilleri:

    madde 28 - yapının fenni mesuliyetini üzerine alan meslek mensupları yapıyı
    ruhsat ve eklerine uygun olarak yaptırmaya, ruhsat ve eklerine aykırı yapılması
    halinde durumu üç iş günü içinde ruhsatı veren belediyeye veya valiliklere
    (...........) (1) bildirmeye mecburdurlar. bu ihbar üzerine 32 nci maddeye göre
    işlem yapılır.
    yapının nev'ine, ehemmiyetine ve büyüklük derecesine göre proje ve eklerinin
    tanziminin ve inşaatın kontrolünün 38 inci maddede belirtilen meslek mensupları-
    na yaptırılması mecburidir.
    yapının, fenni mesuliyetini üzerine almış olan meslek mensubu, bu vazifeden
    çekildiği takdirde, tatil günleri hariç, üç gün içinde, mucip sebepleriyle bir-
    likte keyfiyeti yazılı olarak ilgili idareye bildirmekle mükelleftir, aksi tak-
    dirde kanuni mesuliyetten kurtulamaz.
    fenni mesulün herhangi bir sebeple istifası halinde istifa tarihinden önce
    yapılan işlerde sorumluluğu devam eder.
    fenni mesuliyeti üzerine alanın istifa veya ölümü halinde başka bir meslek
    mensubu fenni mesuliyeti deruhte etmedikçe yapının devamına müsaade edilmez.
    belediye ve mücavir alan sınırları içinde özel inşaat yapan müteahhitlerin
    sicilleri belediyelerce, bu hudutlar dışında özel inşaat yapanların sicilleri de
    valiliklerce tutulur.

    ruhsat müddeti:

    madde 29 - yapıya başlama müddeti ruhsat tarihinden itibaren iki yıldır. bu
    müddet zarfında yapıya başlanmadığı veya yapıya başlanıp da her ne sebeple olur-
    sa olsun, başlama müddetiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmediği takdirde ve-
    rilen ruhsat hükümsüz sayılır. bu durumda yeniden ruhsat alınması mecburidir.
    başlanmış inşaatlarda müktesep haklar saklıdır.
    ruhsat yenilenmesi ve plan tadili sırasında ayrıca harç alınmaz. ancak in-
    şaat sahasında artış, bağımsız bölümlerin brüt alanında veya niteliğinde değişme
    olması halinde yeniden hesaplanacak harçtan evvelce ödenen harç tutarı, tenzil
    edilir. yeni
    ------------
    (1) bu aradaki "... veya yeminli serbest mimarlık ve mühendislik bürolarına ..."
    ibaresi; anayasa mahkemesinin 11/12/1986 tarih ve e. 1985/11, k. 1986/29
    sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

    durumda hesaplanan harç tutarında azalma olması halinde iade yapılmaz. diğer
    kanunlardaki muafiyet hükümleri saklıdır.
    ruhsat ve eklerinin yapı yerinde bulundurulması mecburidir.

    yapı kullanma izni:

    madde 30 - yapı tamamen bittiği takdirde tamamının, kısmen kullanılması müm-
    kün kısımları tamamlandığı takdirde bu kısımlarının kullanılabilmesi için inşaat
    ruhsatını veren belediye, valilik (...) (1) bürolarından; 27 nci maddeye göre
    ruhsata tabi olmayan yapıların tamamen veya kısmen kullanılabilmesi için ise
    ilgili belediye ve valilikten izin alınması mecburidir. mal sahibinin müracaatı
    üzerine, yapının ruhsat ve eklerine uygun olduğu ve kullanılmasında fen bakımın-
    dan mahzur görülmediğinin tespiti gerekir.
    belediyeler, valilikler (...) (2) mal sahiplerinin müracaatlarını en geç
    otuz gün içinde neticelendirmek mecburiyetindedir. aksi halde bu müddetin sonun-
    da yapının tamamının veya biten kısmının kullanılmasına izin verilmiş sayılır.
    (...) (2)
    bu maddeye göre verilen izin yapı sahibini kanuna, ruhsat ve eklerine ria-
    yetsizlikten doğacak mesuliyetten kurtarmayacağı gibi her türlü vergi, resim ve
    harç ödeme mükellefiyetinden de kurtarmaz.

    kullanma izni alınmamış yapılar:

    madde 31 - inşaatın bitme günü, kullanma izninin verildiği tarihtir. kullan-
    ma izni verilmeyen ve alınmayan yapılarda izin alınıncaya kadar elektrik, su ve
    kanalizasyon hizmetlerinden ve tesislerinden faydalandırılmazlar. ancak, kullan-
    ma izni alan bağımsız bölümler bu hizmetlerden istifade ettirilir.

    ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlanan yapılar:

    madde 32 - bu kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar
    hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı
    yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce (...) (3) tespiti ve ihbarı veya
    herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valilik-
    lerce o andaki inşaat durumu tespit edilir. yapı mühürlenerek inşaat derhal dur-
    durulur.
    durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ
    edilmiş sayılır. bu tebligatın bir nüshasıda muhtara bırakılır.
    bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibi, yapısını ruhsata uy-
    gun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mühürün kal-
    dırılmasını ister.
    ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat
    alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mühür,
    belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir.
    --------------
    (1) bu aradaki "... veya yeminli serbest mimarlık veya mühendislik ..." ibaresi;
    anayasa mahkemesinin 11/12/1986 tarih ve e. 1985/11, k. 1986/29 sayılı
    kararı ile iptal edilmiştir.
    (2) bu aradaki "... veya yeminli serbest mimarlık ve mühendislik büroları ..."
    ibaresi ile bu fıkranın sonunda bulunan "... ancak müracaat yeminli serbest
    mimarlık ve mühendislik bürosuna yapılmış ise bu hüküm uygulanmaz. yeminli
    büro, müracaatı bu süre içerisinde müsbet veya menfi mutlaka sonuçlandırmak
    zorundadır ..." biçimindeki son iki cümle, anayasa mahkemesinin 11/12/1986
    tarih ve e. 1985/11, k. 1986/29 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.
    (3) bu aradaki "... veya yeminli serbest mimarlık ve mühendislik bürosunca .."
    ibaresi; anayasa mahkemesinin (1) nolu dipnotda yazılı kararı ile iptal
    edilmiştir.

    aksi takdirde, ruhsat iptal edilir, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan
    bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya
    valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir.

    umumi hizmetlere ayrılan yerlerde muvakkat yapılar:

    madde 33 - imar planlarında bulunup da müracaat gününde beş yıllık imar
    programına dahil olmayan yerlerde; plana göre kapanması gereken yol ve çıkmaz
    sokak üzerinde bulunan veya 18 inci madde hükümleri tatbik olunmadan normal
    şartlarla yapı izni verilmeyen veya 13 üncü maddede belirtilen hizmetlere ayrıl-
    mış olan ve haklarında bu madde hükmünün tatbiki istenen parsellerde üzerinde
    yönetmelik esaslarına uygun yapı yapılması mümkün olanlarında sahiplerinin is-
    tekleri üzerine belediye encümeni veya il idare kurulu kararıyla imar planı tat-
    bikatına kadar muvakkat inşaat veya tesisata müsaade edilir ve buna dayanılarak
    usulüne göre yapı izni verilir.

    bu gibi hallerde verilecek müddetin on yıl olması, yapı izni verilmezden
    önce belediye encümeni veya il idare kurulu kararının gün ve sayısının on yıllık
    müddet için muvakkat inşaat veya tesisat olduğunun, lüzumlu ölçü ve şartlarla
    birlikte tapu kaydına şerh edilmesi gereklidir. muvakkatlık müddeti tapu kaydına
    şerh verildiği günden başlar.

    birinci fıkrada sözü geçen bir parselde, esasen kullanılabilen bir bina var-
    sa bu parsele yeniden inşaat ve ilaveler yapılmasına izin verilmeyeceği gibi,
    birden fazla muvakkat yapıya izin verilen yerlerde dahi bu yapıların ölçüleri
    toplamı yönetmelikte gösterilen miktarları geçemez. bu maddenin tatbikinde ka-
    dastral parsel de bir imar parseli gibi kabul olunur.

    plan tatbik olunurken, muvakkat inşaat veya tesisler yıktırılırlar. on yıl-
    lık muvakkatlık müddeti dolduktan sonra veya on yıl dolmadan yıktırılması veya
    kamulaştırılması halinde muvakkat bina ve tesislerin 2942 sayılı kamulaştırma
    kanunu hükümlerine göre takdir olunacak bedeli sahibine ödenir.

    inşaat, tamirat ve bahçe tanzimi ile ilgili tedbirler ve mükellefiyetler:

    madde 34 - inşaat ve tamiratın devamı ve bahçelerin tanzim ve ağaçlandırıl-
    ması sırasında yolun ve yaya kaldırımlarının, belediye veya valiliklere ve kom-
    şulara ait yerlerin işgal edilmemesi ve buralardaki yeraltı ve yerüstü tesisle-
    rinin tahrip olunmaması ve bunlara zarar verilmemesi, taşıt ve yayaların gidiş
    ve gelişinin zorlaştırılmaması, yapı, yol sınırına üç metre ve daha az mesafede
    yapıldığı takdirde her türlü tehlikeyi önleyecek şekilde yapı önünün tahta perde
    veya münasip malzeme ile kapatılması ve geceleri aydınlatılması, mecburidir.

    yapı, yol kenarına yapıldığı takdirde ilgili idarece takdir edilecek zaruri
    hallerde yaya kaldırımlarının bir kısmının işgaline yayalar için uygun geçiş
    sağlamak ve yukardaki tedbirler alınmak şartıyla müsaade olunabilir.

    bu gibi hallerde mülk sahibi veya inşaatı deruhte eden kişi veya kuruluşun
    sahipleri gelip geçenlere zarar vermeyecek ve tehlikeyi önleyecek tedbirleri
    alırlar.

    zemin katlarda, dükkan yapılmasına müsaade edilen yapılarda, yaya kaldırımı
    ile aynı seviyedeki ön bahçeleri yayaya açık bulundurulacak, yayaların can emni-
    yetini tehlikeye düşürecek duvar ve manialar yapılamaz.

    kanunlar, temmuz 1989 (ek - 4)

    bu gibi yerlerde ve parsel hudutlarına merdiven yapılması zaruri hallerde
    rıht yüksekliği 0,15 metreden fazla olamaz.

    bina ön cephe hattı ile yol arası ve tabii zeminin kazılması:

    madde 35 - binaların zemin seviyesi altında kat kazanmak maksadıyla, bina
    cephe hattından yola kadar olan kısımda, zeminin kazılarak yaya kaldırımının se-
    viyesinin altına düşürülmesine müsaade edilmez.
    her ne sebeple olursa olsun evvelce ön bahçeleri yaya kaldırımı seviyesinden
    0.50 metreden daha aşağıda teşekkül etmiş bulunan binalarla bu gibi arsaların
    sahipleri, gelip geçenlerin emniyetini temin etmek üzere, yol kenarına yönetme-
    likle belirtilen veya civarın karakterine göre ilgili idarece tespit edilen şe-
    kilde bahçe duvarı veya parmaklık yapmaya ve gereken emniyet tedbirlerini almaya
    mecburdurlar.

    kapıcı daireleri ve sığınaklar:

    madde 36 - kapıcı dairesi ve sığınak ayrılması mecburiyeti olan binalarda,
    bu dairelerin yönetmelikte belirtilen şart ve ölçüleri havi bulunması lazımdır.
    kapıcı daireleri anabina içinde olabileceği gibi, nizamlara, fen ve sağlık
    şartlarına aykırı yapılmamak, brüt 40 metrekareyi geçmemek şartı ile bahçenin
    herhangi bir yerinde veya müştemilat binaları içerisinde de tertiplenebilir.
    bekçi, bahçevan, kaloriferci gibi müstahdemin ikametine yer ayrılması halin-
    de bu yerlerde de aynı şartlar aranır. 29 ve 30 uncu maddelerdeki hükümler bu
    maddede sözü geçen daireler hakkında da uygulanır.
    nerelerde ve hangi binalarda kapıcı dairesi ve sığınak ayrılması gerektiği
    imar yönetmeliklerinde gösterilir.

    otoparklar:

    madde 37 - imar planlarının tanziminde planlanan beldenin ve bölgenin şart-
    ları ile müstakbel ihtiyaçlar gözönünde tutularak lüzumlu otopark yerleri ayrı-
    lır.
    otopark ihtiyacı bulunan bina ve tesislere lüzumlu otopark yeri tefrik edil-
    medikçe yapı izni, otopark tesis edilmedikçe de kullanma izni verilmez.
    kullanma izni alındıktan sonra otopark yeri, plana ve yönetmelik hükümlerine
    aykırı olarak başka maksatlara tahsis edilemez. bu fıkra hükmüne aykırı hareket
    edildiği takdirde ilgili idarece yapılacak tebligat üzerine en geç üç ay içeri-
    sinde bu aykırılık giderilir. mülk sahibi tebligata rağmen müddeti içerisinde
    gerekli düzeltmeyi yapmaz ise, belediye encümeni veya il idare kurulu kararı ile
    bu hizmet ilgili idarece yapılır ve masrafı mal sahibinden tahsil edilir.

    beşinci bölüm
    çeşitli hükümler

    halihazır haritaların, imar planlarının ve yapı projelerinin hazırlanması ve
    uygulanması:

    madde 38 - halihazır harita ve imar planlarının hazırlanması ve bunların
    uygulanmasının fenni mesuliyetini; uzmanlık, çalışma konuları ve ilgili kanunla-
    rına göre, mühendisler, mimarlar, şehir plancıları deruhte ederler.
    (değişik: 26/4/1989 - 3542/2 md.) yapıların, mimari, statik ve hertürlü
    plan, proje, resim ve hesaplarının hazırlanmasını ve bunların uygulanmasıyla
    ilgili fenni mesuliyetleri, uzmanlık konularına ve ilgili kanunlarına göre mü-
    hendisler, mimarlar ile görev, yetki ve sorumlulukları yönetmelikle düzenlenecek
    olan fen adamları deruhte ederler.

    yıkılacak derecede tehlikeli yapılar:

    madde 39 - bir kısmı veya tamamının yıkılacak derecede tehlikeli olduğu
    belediye veya valilik tarafından tespit edilen yapıların sahiplerine tehlike de-
    recesine göre bunun izalesi için belediye veya valilikçe on gün içinde tebligat
    yapılır. yapı sahibinin bulunmaması halinde binanın içindekilere tebligat yapı-
    lır. onlar da bulunmazsa tebligat varakası tebliğ yerine kaim olmak üzere tehli-
    keli yapıya asılır ve keyfiyet muhtarla birlikte bir zabıtla tespit edilir.
    tebligatı müteakip süresi içinde yapı sahibi tarafından tamir edilerek veya
    yıktırılarak tehlike ortadan kaldırılmazsa bu işler belediye veya valilikçe ya-
    pılır ve masrafı % 20 fazlası ile yapı sahibinden tahsil edilir.
    alakalının fakruhali tevsik olunursa masraf belediye veya valilikçe bütçe-
    sinden karşılanır. tehlike durumu o yapı ve civarının boşaltılmasını icabettiri-
    yorsa mahkeme kararına lüzum kalmaksızın zabıta marifetiyle derhal tahliye etti-
    rilir.

    kamunun selameti için alınması gereken tedbirler:

    madde 40 - arsalarda, evlerde ve sair yerlerde umumun sağlık ve selametini
    ihlal eden, şehircilik, estetik veya trafik bakımından mahzurlu görülen enkaz
    veya birikintilerin, gürültü ve duman tevlideden tesislerin hususi mecra, lağım,
    çukur, kuyu; mağara ve benzerlerinin mahzurlarının giderilmesi ve bunların zuhu-
    runa meydan verilmemesi ilgililere tebliğ edilir.
    tebliğde belirtilen müddet içinde tebliğe riayet edilmediği takdirde beledi-
    ye veya valilikçe mahzur giderilir; masrafı % 20 fazlasiyle arsa sahibinden alı-
    nır veya mahzur tevlit edenlerin faaliyeti durdurulur.

    arsaların yola bakan yüzleri:

    madde 41 - belediyeler veya valiliklerce belirli yollar üzerinde mahzurlu
    bina bulunan veya binasız arsaların yola bakan yüzlerinin tayin edilen tarzda
    kapatılmasına karar vermeye selahiyetlidir. bu takdirde gayrimenkulün sahipleri,
    belediye veya valilikçe verilen müddet içinde bu yerleri kapatmaya mecburdurlar.
    bu mükellefiyete uyulmaması halinde belediye veya valilikçe gereği yapılarak
    masrafı arsa sahibinden tahsil edilir.

    ceza hükümleri:

    madde 42 - ruhsat alınmadan veya ruhsat veya eklerine veya imar mevzuatına
    aykırı olarak yapılan yapının yapı sahibine ve müteahhidine, istisnalar dışında
    özel parselasyon ile hisse karşılığı belirli bir yer satan ve alana
    500 000 tl.' dan 25 000 000 liraya kadar para cezası verilir. ayrıca fenni mesu-
    le bu cezaların 1/5'i uygulanır.
    birinci fıkrada belirtilen fiiller dışında bu kanunun 28, 33, 34, 39 ve 40
    ıncı maddeleri ile 36 ncı maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen yükümlülükleri
    yerine getirmeyen mal sahibine, fenni mesule ve müteahhide 500 000 tl.'dan
    10 000 000 liraya kadar para cezası verilir.
    birinci ve ikinci fıkralarda belirtilen fiillerin tekrarı halinde para ceza-
    ları bir katı artırılarak verilir.
    yukarıdaki fıkralarda gösterilen cezalar, ilgisine göre doğrudan doğruya
    belediyeler veya en büyük mülki amir tarafından verilir.
    bu cezalara karşı cezanın tebliğinden itibaren yedi gün içinde sulh ceza
    mahkemesine itiraz edilebilir. itiraz, zaruret görülmeyen hallerde evrak üzerin-
    de inceleme yapılarak sonuçlandırılır. itiraz üzerine verilen karar kesindir.
    ilgili idarenin cumhuriyet savcılığı aracılığıyla sulh ceza mahkemesine baş-
    vurması üzerine, bu mahkemelerce ayrıca, yukarıdaki fıkralara göre ceza verilen

    kanunlar, temmuz 1989 (ek - 4)

    fenni mesuller ve müteahhitler hakkında bir yıldan beş yıla kadar meslekten men
    cezasına da hükmolunur.
    bu husustaki mahkeme kararları ilgili idarelerce bakanlığa ve meslek mensu-
    bunun bağlı olduğu meslek teşekkülüne bildirilir.
    bu maddeye göre belediyelerce verilen cezalar dolayısıyla tahsil olunan pa-
    ralar belediye bütçesine irad kaydolunur.

    yürürlükten kaldırılan hükümler:

    madde 43 - a) 9/7/1956 tarih ve 6785 sayılı imar kanunu ve 1605 sayılı kanun
    ile ek ve değişiklikleri,
    b) 11 ocak 1963 tarih ve 141 sayılı bursa merkez ilçesindeki gedik ve zemin-
    lerin tasfiyesine dair kanun,
    c) 28/5/1928 tarih ve 1351 sayılı kanun (menkul ve gayrimenkulleri, varsa
    iştirakleri, bütçesi, gelirler ve personelin özlük hakları ile birlikte ankara
    büyük şehir belediye başkanlığına bağlanır.)
    d) 3/6/1937 tarih ve 3196 sayılı kanun,
    e) 18/1/1966 tarih ve 710 sayılı kanun,
    ile diğer kanunların bu kanuna aykırı hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır.

    yönetmelik:

    madde 44 - i - a) enerji, sulama, tabii kaynaklar, ulaştırma ve benzeri hiz-
    metlerle ilgili tesisler ve müştemilatından hangileri için ruhsat alınmayacağı,
    b) imar planlarında okul, cami, sağlık, spor, sosyal ve kültürel tesisler
    ile kamu kuruluşlarının yapıları için ayrılacak yerler ve bu konu ile ilgili di-
    ğer hususlar,
    c) arazi ve arsa düzenlemesinin uygulanma şekil ve şartları,
    d) ruhsata tabi olmayan yapılarda uyulacak esaslar,
    e) müteahhit sicillerinin şekil ve şartları,
    f) imar planı yapımı ve değişiklikleriyle ilgili kriterlerin tespiti ve
    imarla ilgili diğer hususlar,
    g) imar planlarında parsel cepheleri tayin edilmeyen yerlerde yapılacak if-
    razların asgari cephe genişlikleri ve büyüklükleri,
    h) (iptal: ana. mah. 11/12/1986 tarih ve e. 1985/11, k. 1986/29 sayılı kara-
    rı ile.)
    i) yerleşme alanlarıyla ilgili genel esaslar,
    j) halihazır harita alımı ve imar planlarının yapımını yükümlenecek müellif
    ve müellif kuruluşların ehliyet durumlarının yeniden düzenlenmesine ait esaslar,
    bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.
    ii - (değişik: 26/4/1989 - 3542/3 md.) 38 inci maddede sayılan mühendisler,
    mimarlar ve şehir plancıları dışında kalan fen adamlarının görev, yetki ve so-
    rumlulukları, ilgili bakanlıklar ile türk mühendis mimar odaları birliği
    (t.m.m.o.b.) ve yüksek öğrenim kurumunun görüşleri alınarak bakanlık ve milli
    eğitim bakanlığınca birlikte çıkarılacak yönetmelik ile tespit edilir.
    iii - otopark ayrılması gereken bina ve tesisler ile diğer hususlar bakan-
    lıkça çıkarılacak yönetmelikte tespit edilir.
    otopark yapılmasını gerektiren bina ve tesislerin neler olduğu, otopark ih-
    tiyacının miktar, ölçü ve diğer şartları ile bu ihtiyacın nasıl tespit olunup
    giderileceği ise, bu yönetmelikte belirtilir.

    mücavir alan:

    madde 45 - mücavir alan sınırları belediye meclisi ve il idare kurulu kara-
    rına dayanarak vilayetlerce bakanlığa gönderilir. bakanlık bunları inceleyerek
    aynen veya değiştirerek tasdik etmeye veya değiştirilmek üzere iadeye yetkili-
    dir

    mücavir alanın ilgili belediye sınırına bitişik olması gerekmez. ayrıca, bu
    alanlar köyleri de ihtiva edebilir. mücavir alandan çıkarılma da aynı usule ta-
    bidir. bakanlık gerekli gördüğü hallerde mücavir alana alma ve çıkarma hususunda
    resen karar verebilir.

    altinci bölüm
    2960 sayılı boğaziçi kanunu ile ilgili hükümler

    madde 46 - bu kanunla 2960 sayılı boğaziçi kanununun 6 ncı maddesine göre
    kurulan organlar kaldırılmıştır. bu kuruluşların görev ve sorumlulukları aşağıda
    belirtilen çerçeve dahilinde istanbul büyük şehir ve ilgili ilçe belediye baş-
    kanlıklarınca yürütülür.

    şöyle ki: 2960 sayılı boğaziçi kanununun 2 nci maddesinde belirlenen ve
    22/7/1983 onay tarihli plana göre boğaziçi alanında gösterilen "boğaziçi sahil
    şeridi" ve "öngörünüm" bölgelerindeki uygulamalar istanbul büyük şehir belediye
    başkanlığınca, "gerigörünüm" ve "etkilenme" bölgelerindeki uygulamalar da ilgili
    ilçe belediye başkanlıklarınca yapılır.

    madde 47 - 48 - (bu maddeler 18/11/1983 tarih ve 2960 sayılı boğaziçi kanu-
    nunun 3 üncü maddesinin "f" ve "g" bentleri ile 10 uncu maddesinin değiştirilme-
    si ile ilgili olup mezkür kanundaki yerlerine işlenmişlerdir.)

    ek madde 1 - (ek:30/5/1997 - khk-572/1 md.)
    fiziksel çevrenin özürlüler için ulaşılabilir ve yaşanılabilir kılınması
    için, imar planları ile kentsel,sosyal,teknik altyapı alanlarında ve yapılarda,
    türk standartları enstitüsünün ilgili standardına uyulması zorunludur.

    yedinci bölüm
    geçici hükümler ve yürürlük, yürütme

    yapıların amacında kullanılması:

    geçici madde 1 - herhangi bir sahada bulunan ve 2981 sayılı kanunun yürürlü-
    ğünden sonra yapılan yapılar bölgesinin teşekkül şartlarına, imar planı esasla-
    rına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz. bu gibi yapı-
    lar kanunun yayımı tarihinden itibaren 3 ay içinde inşa ettirenlerce eski şekli-
    ne getirilir. aykırılık bu süre sonunda düzeltilmezse belediye veya valilikçe
    yapılır veya yaptırılır ve masrafı % 20 fazlası ile yapı sahibinden tahsil edi-
    lir.

    başka amaçla kullanılan otopark yerleri:

    geçici madde 2 - kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce yapı kullanma izni
    alınıp, ruhsat ve eklerine aykırı olarak başka maksatlara tahsis edilmiş ve 2981
    sayılı kanun kapsamına girmeyen otopark yerlerinden otopark yönetmeliğine göre
    otopark tahsisi gerekenleri hakkında 37 nci maddenin son fıkrasına göre işlem
    yapılır.

    önce verilen ruhsat ve izinler:

    geçici madde 3 - kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce imar planı ve mev-
    zuatına uygun olarak verilen ruhsat ve izinler geçerlidir.

    müşterek giriş:

    geçici madde 4 - kanunun yürürlüğe girmesinden önce tapuda müşterek giriş
    olarak tescil edilip fiilen kamu tarafından yol olarak kullanılan tapu kaydı

    yol olarak terkin edilmeyen gayrimenkullerin imar planında kamu hizmet ve tesis-
    lerine ayrılanları belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediye encümeni
    dışında ise il idare kurulu kararı ile muvafakat aranmaksızın imar planındaki
    tahsis amacına uygun olarak tapuda terkin edilir.

    örfü belde, paftos:

    geçici madde 5 - belediye hudutları ve mücavir sahalar içinde veya dışında
    bulunan gedik ve zeminler (örfü belde-paftos) tamamen yıkılıp yok olarak (münta-
    fi ve münhedim) varlıklarını kaybedip, kaybetmediklerine bakılmaksızın bu kanun
    hükümlerine göre tasfiye olunurlar.
    tasfiyeye tabi tutulan taşınmaz mallardaki zemin hakları bedele çevrilmiş-
    tir.
    zemin hakkı bedeli, ait olduğu taşınmaz malın zemine ait son emlak vergi de-
    ğerinin 1/5'idir. bu şekilde belirlenecek zemin hakkı bedeli, tapu idaresince
    gedik sahibinin müracaatı halinde zemin hakkı sahibi adına emaneten milli bir
    bankaya yatırılır. müracaat edilmediği takdirde zemin sahibi lehine kanuni ipo-
    tek tesis edilir.
    zemin hakkı bedelinin 1/4'ü peşin, bakiyesi en geç üç yıl içinde yıllık eşit
    taksitlerle ödenir ve bu bedele bankaca vadesiz mevduat faizi uygulanır. peşin
    miktar ve taksitler 40 000 tl. dan az olamaz. bu işlemlerden sonra tapu sicilin-
    de gerekli terkin ve tashihler resen yapılır.
    bankaya emaneten yatırılan veya ipotekle temin edilen zemin hakkı bedeli
    üzerindeki iddialar genel hükümlere tabidir.

    geçici madde 6 - 2981 sayılı kanuna göre düzenlenmiş ve tasdik edilmiş olan
    ıslah imar planlarının uygulanmasında, inşaat ruhsatı verilmesine ilişkin şart
    ve şekilleri tespite, belediye ve mücavir alanlar içinde belediyeler, dışında
    valilikler yetkilidir.

    geçici madde 7 - (birinci fıkra iptal: anayasa mah. nin 11/12/1986 tarih ve
    e. 1985/11 k. 1986/29 sayılı kararı ile.)

    boğaziçi alanında mevcut çekme katlar aynı gaberi içinde kalmak şartı ile
    tam kata iblağ edilir. ancak teras kullanma hakkı daha önce tapuya tescil edil-
    memiş olan çatı katı malikleri emlak vergisi için beyan edilen daire bedelinin
    daire metrekaresine bölünerek bulunan bir metrekare değerinin kazanılan alan ile
    çarpımı sonucu bulunan değeri hisse nisbetlerine göre diğer kat maliklerine
    öder. kendileri bulunmadıkları takdirde bu bedel isimlerine milli bir bankaya
    yatırılır.

    yönetmeliklerin çıkarılma süresi:

    geçici madde 8 - bu kanunun uygulanmasını gösteren yönetmelikler kanunun
    yayımından itibaren en geç 6 ay içinde çıkarılır.

    geçici madde 9 - (ek: 30/5/1997 - khk-572/2 md.)
    bu kanunun ek 1 inci maddesinde öngörülen düzenlemelerin yapılmış ve yapı-
    lacak altyapı alanlarında ve yapılarda gerçekleştirilmesi için, imar yönetme-
    likleri ve kamu binaları ile ilgili mevzuatta 1/6/1998 tarihine kadar bayındır-
    lık ve iskan bakanlığı tarafından gerekli değişiklikler yapılır.

    yürürlük:

    madde 49 - bu kanunun 43/b, c, d, e; 46; 47 ve 48 inci maddeleri ile geçici
    7 nci maddesi yayımı tarihinde; diğer maddeleri yayımını takiben 6 ay sonra yü-
    rürlüğe girer.
    yürütme:

    madde 50 - bu kanun hükümlerini bakanlar kurulu yürütür.

    - - - -

    (türkiye cumhuriyeti - yargıtayda bulunan dosyalardan alınmıştır)
  • ntvmsnbc en son yasa tasarisina kiyi belediyeleri baskanlarinin tepkilerine yer vermis.

    http://www.ntvmsnbc.com/id/24975080/page/2/
  • her inşaat mühendisinin hatim etmiş olması gereken kanundur.özellikle yapı denetim şirketlerinde görev alanlar ile projelerde imza yetkisi olan mühendisler satır başlarını bilmekle kalmayıp yapılan düzenlemeleri ve ilgili bakanlıklarca ilave edilen ek madde ve kanun hükmünde kararnameleri takip etmek durumundadırlar.
  • ak parti hükümetinin bir torba yasa içerisinde ırzına geçmeye çalıştığı imarla ilgili uygulamaları iyi kötü içeren kanun.
  • yine degismis. durduramiyoruz efendim, baslayan/ilerleyen projelerimizi her degisiklikte en basa donduruyorlar.
  • türkiye'de, yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların; plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak amacıyla düzenlenmiş olan kanundur. resmi ruhsatlı her tür yapı ve yapılaşma bu kanuna tabidir. kentsel dönüşüm kanununa giren yapılar maalesef bu kanun kapsamında kalmazlar. 2012 yılından itibaren sürekli olarak değişmekte ve uygulaması hemen her belediyede farklı olmakta ve kafaları karıştırmaktadır. bu değişkenlik inşaat-konut sektörünü olumsuz etkilemektedir.
  • yapılan son değişiklik ile kanalistanbul projesi kapsamında açılacak su yolunun, düzenleme ortaklık payından karşılanacağını hüküm altına alan kanundur.