şükela:  tümü | bugün
  • ilkel ya da değil, bir insan çevresine baktığında iki şeyi görmesi olası: birincisi yaşam ve hareket kaynayan bir biyosfer. diğeri bunun ne kadar kırılgan ve nadir olduğunu sezmesi alemde. lavların üzerinde yüzen incecik bir kaya tabakasına tutunmuş tüm uygarlığımız. soluduğumuz hava yaklaşık 1600 m sonra yeterince oksijen içermemeye başlamakta.*. bu kadarla kalsa iyi, dünyanın akciğeri denen yağmur ormanlarının dünya'ya oksijen katkısı olmadığı ortaya çıkmış, yani doğrudan bir katkı. yaşamızı devam ettirecek oksijeni bizim için su yosunları üretiyor. onlar da asit yağmurları ve atıklar yüzünden baskı altında. ama esas mesele şu ki, yaşamımız, anlam yüklediğimiz her şey gözle görülmeyen bu küçük canlılara bağlı.*bu da biyosferdeki bağlantılılığın gücü hakkında epey bir fikir veriyor olmalı. insanlar evreni yorumlarken işte bu iki bakış açısının kuvvetli etkisi altında kalıyor. bizim bir tarihimiz ve sıkı bir bağla diğer canlılarla olan ilişkimiz evrenin tamamının da aynı eğilimlere uyduğunu zannettiriyor. oysa varlık deyince anlamamız gereken şeyin ucu bucağı yok. ama ne anlamamamız gerektiği açıklığa kavuşuyor git gide.mesela bir başlangıç ögesi, bir ilk nedeni idrak edemeyeceğimiz ortada, ki eğer varsa. doğrusu bir ilk neden olması için bir sebep yok. benim ürettiğim kaos teorisi var mesela, kaos başlığında aratırsanız bulursunuz. o bu ikilemi ortadan kaldıran bir çözümü ortaya koyuyor. yani kısaca, evren, sonsuzdan gelip sonsuza gidiyor olabilir. bizim bunu idrak edemeyecek olmamız durumu değiştirmiyor. insanlar dar pencerelerinden gördükleri kadar dünyayı yorumladıklarından, kendilerinin, bir yavru hayvanın, bir ağacın ilk hallerini vb bir çok şeyi gözlemlerken tüm bu varlıkların bir başlangıcı olduğunu düşünerek evrenin de bir başlangıcı olduğunu öne sürdüler doğal olarak. ama dediğim gibi aksini çürüten hiçbir sebep de yok.

    ileri okuma:

    [1]https://www.toraks.org.tr/…lk/news.aspx?detail=2601

    [2]https://evrimagaci.org/…n-icin-ne-kadar-onemli-8057

    not: evet e.ağacı linki koydum. adamların kanlısı değilim, eleştirdim sadece. belki ağır bir dille ama olsun. t bile doğru şeyler yazsa makalesini koyarım kaynak olarak.