*

şükela:  tümü | bugün
  • ira'nın öncülü olan cumhuriyetçi örgüt. kendisiyle aynı yıl kurulan ulster volunteer force'a (bkz: uvf) cevaben ve eoin macneill'in gaelic league gazetesinde yaptığı açık çağrı üzerine kurulmuştur. tarih 1913'tür. irish republican brotherhood'a mensup beyin takımı ve irlandalı cumhuriyetçi gençlerin katılımıyla silahlı, üniformalı, ciddi bir ordu halini alır irish volunteers; birkaç yıl içinde de irlanda'nın makus tarihini, yine de sadece bir ölçüde tersine çevirecek olaylar silsilesinin habercisi haline gelir.

    tarih 1913 demiştik. savaş artık kapıdadır. 1. dünya savaşı patlak verdiğinde ivf içinde huzursuzluk başgösterir. bunun nedeni, ingiliz ordusunun içinde savaşıp savaşmama sorunudur. bir grup savaşma kararını ileride britanya'dan bazı taleplerde bulunabilmek için yararlı görürken, karşıt düşünceye göre birlikte savaşmak hem bir yarar getirmeyecek hem de "düşman"la birlik olmak ve taviz vermek anlamına gelecektir. bu tartışmalar sürerken artık savaş başlamıştır. irlandalı gençler, kimi gönüllü kimi gönülsüz, kendi toprakları dışında, "düşman"ın davasının peşi sıra aynı "düşman"ın üniformasıyla savaşmaya gitmektedir. geride, irlanda topraklarındaysa bağımsızlık davasını savunup kollamak için insan gücü ve askeri mühimmat eksiği bulunan, büyük ölçüde dublin'de örgütlenmiş bir ordu kalmıştır. sayısal değerlere göre, 40,000 kadarlık ordu artık 2000 kadar asker barındırıyordu bünyesinde. gönüllü olanlar çoktu, ama eğitimli olanların sayısı 1000'i geçmiyordu.

    zaman ilerliyor, home rule karşıtları güçleniyor, ama bir yandan da britanya halen savaşta olduğu için ordusunun zayıflığı irlanda için avantaj haline geliyordu. bütün olumsuzluklara karşın padraig pearse ve james connolly 1916 tarihinde bir ayaklanma planlamaktaydı. itirazlara karşın 1916'da easter ayaklanması gerçekleşti ve irish volunteer force'a james connolly'nin önderliğindeki irish citizens army de katıldı. bir başka deyişle, irlanda cumhuriyet ordusu o tarihte 1600 kişilikti.

    aslında ayaklanmanın sonucu daha başından belliydi. zaten zayıf bir temeli olan bu ayaklanma sürecindeki talihsizlikler, beklenen sonucun alınmasının önüne fazladan bir set çekmişti. ancak askeri yenilgiye karşın, posta idaresinin yakınına dikilen üç renkli irlanda bayrağı*** ileride olacakların habercisiydi.

    irish volunteer force, easter ayaklanması sonrasında kendi kabuğuna çekildi ve ayaklanma gibi geniş katılımlı ve açık bir çatışma yerine silahlı mücadelesini gerilla harekatına çevirdi. 1919 yılının başından 1921'deki ateşkese kadar (bkz: irlanda bağımsızlık savaşı) bu durum sürdü. bunun en büyük nedeni de elbette ingilterenin ayaklanmadan sonra irlanda üzeinde kurduğu baskı ve böylelikle örgütlerin yeraltına çekilme zorunluluğuydu. tam da bu yeraltına çekilme ve mücadele stratejisini değiştirme sürecinde örgüt artık ira olarak anılmaya başlanmıştır.