şükela:  tümü | bugün
  • ülkemizin önde gelen tarihçilerinden kadir mısıroğlu'nun yönlendirmeleri sonucu topkapı sarayı ve vatikan arşivlerinde uzun araştırmalarda bulunan doç. dr. c. sinan sağıroğlu'nun ortaya çıkardığı; yüzyıllardır sırrı çözülemeyen ünlü mona lisa tablosunun ardındaki gerçeklerin de aydınlatılmasını sağlayan kişi.

    aslen rize'li olan ve 1420'li yıllarda tüccarlık yapan babasıyla birlikte (babasının ismi kayıtlarda geçmiyor) istanbul'a (o zamanki adıyla constantinople) taşınan isa efendi, burada uzun yıllar marangozluk yapmıştır. bu şehirde adı bilinmeyen bir rumla şehzade mehmet'in tahta çıkıp çıkmayacağıyla ilgili girdiği iddiayı kaybederek yüklü borca giren isa efendi; 1450'li yılların başlarında şehirde türk kuşatmasının başlayacağı yönündeki söylentilerin üzerine birçok aydın ve zanaatkarın italya'ya göçmesini fırsat bilerek borcundan kurtulmak amacıyla bu kafileye katılmış ve malta aktarmalı olarak floransa şehrine ulaşmıştır.

    şehir eşrafı başlarda kendisinin türk olmasından şüphelense de, marangozlukta truva atı'nı yaptıklarından beri bir ilerleme kaydedemeyen batı dünyasında bu zanaatteki yeteneğiyle hızla benimsenmiş, ve yeni tanıştığı insanlara vinci'de doğduğunu söylediği için vinci'li anlamına gelen da vinci soyadını almıştır. bir sene sonra mona adlı bir fahişeyle tanışıp ona aşık olan isa da vinci, onu yaşadığı hayattan kurtarıp bizzat papa'nın huzurunda nikahı basmış, evinin kadını yapmıştır. ertesi sene ikilinin bir oğlu olmuş, isa bey oğluna rahmetli babasının adını vermek istese de karısının isteğini kırmayarak çocuğun adını leonardo koymuş, böylece leonardo da vinci doğmuştur.

    ailesinin ekonomik durumu sayesinde rahat bir çocukluk geçiren leonardo'nun, 14-15 yaşlarında ergenliğin de verdiği asilikle evdeki her şeyi boyamaya başlaması sonunda mona hanım'ı çıldırtmış, ve leonardo yatılı bir sanat okuluna verilerek kibarca evden kovulmuştur. burda ünlü italyan ressam splinter usta tarafından eğitilen leonardo bir süre sonra döneminin en ünlü ressamı haline gelmiş ve paraya para dememiştir. yıllar sonra baba evine dönerek babasına evden kovduğun çocuğa dön de bir bak istedim bakışı atmak isteyen leonardo'yu, babası; "ben sana sanatçı olamazsın demedim, adam olamazsın dedim, adam olsan elalemin karısından kızından önce gelir ananı babanı çizerdin" diyerek azarlar ve şamarı yapıştırır. bunun üzerine o gece odasına kapanan leonardo, bugün mona lisa olarak bilinen ve babasıyla annesini tek bir insan olarak resmettiği o ünlü tablosunu çizmiştir.

    tablonun orijinal adının mona - isa olduğu, ancak daha sonraları bu resmi görüp gözyaşlarıyla oğlunu affeden isa efendi tarafından oğlunun adının baş harfinin tam ortaya eklemesiyle mona lisa'ya dönüştüğü sanılmaktadır. vatikan arşivlerinde bulunan eski kayıtlarda da resmin adında "m", "l", ve "i" harflerinin büyük harf şeklinde yazılmış olması ve "l" ile "i" arasına bariz bir boşluk olması bu tezi desteklemektedir.