şükela:  tümü | bugün
  • efendim,

    (bkz: ispanyolca müzikler)
    (bkz: güzel ispanyolca şarkılar)
    (bkz: latin müzikleri)

    gibi onca başlık var ama "ispanyol müziği" yok. ispanyolca müzik abes bir tabir; evvela bu güftesi olan icraları kapsar sadece. sonra, sözleri ispanyolca olup, latin amerika kökenli şarkıları da kapsar, ki ispanyol müziği ile ilişkisi olsa da bambaşka bir evrendir o da. oysa ispanyol müziği, yani yahya kemal'e endülüs'te raks'ı yazdıran o güzelim terennüm, ispanya ve ispanyol'a has olan o müzik çeşidi, müstakil bir başlıkta konuşulmayı hak eder.

    taa cantigalar devrinden bu yana müzik alanında kulağınıza çaldığında "bu ispanyol tınıları taşıyor" dedirtecek birçok özgün eser üretmiş bir coğrafyanın adı, ispanya. cantiga demişken örnek verelim, bugünkü ispanyolcanın (kastilya) atası olmayan ama akrabası olan bir dilde, galiçya dilinde yazılıp söylenmiş ve birçoğu günümüze kalmış ilahilerin adıdır.

    en sevdiğim örnek, cantiga 42: https://www.youtube.com/watch?v=qh_fong4wrw

    peki burada biraz malumatfuruş okur, cantiga'dan örnek veriyorsun da codex las huelgas'tan neden örnek vermiyorsun diyebilir. vermem, çünkü o ispanya'ya has tınıları taşıyan müzikleri içermez, katolik dünyasına hakim kilise müziği özelliklerini taşır.

    evvela flamenko demek lazım tabii. türk'ün nabzı 9/8'lik atar denir mesela, yahut orta asya türk müziği'nde at yürüyüşü çeşitlerinin tınısını duyar gibi olursunuz. ispanyol müziğine karakteristik özelliğini veren kaynaklardan en önemlisi, flamenko. https://www.youtube.com/watch?v=fd0rlazkhtu

    flamenko bir halk müziği ve dansının adı. kendine has ritimleri, makamları, desenleri var. uzmanı olmadığım ve gereksiz detay olacağı için girmiyorum, ama basitçe söyleyebiliriz ki, ispanyolca olmayan şarkılarda dahi duyduğunuzda "işte bu ispanyol tınısı" dedirten şey ekseriyetle flamenkonun kültürün bütün tabakalarına sızan etkisi nedeniyledir.

    https://www.youtube.com/watch?v=rz75u3bwcyy buradaki gitar ve ritim, bestenin ana gövdesi, sözleri ve geleneği gayet "türkü" olmasına rağmen bize ispanyol havası veriyor, nedeni bu.

    bir de jota var, bu da kuzey ispanya'nın flamenkosu; hem halk müziği çeşidi, hem dans. https://www.youtube.com/watch?v=baiuyg-awfm

    bu ikisinin sentezinden bildiğimiz tınısı ve karakteristik özellikleriyle ispanyol müziği çıkıyor işte. o müzik ki, bahsettiğimizde gitarın adını anmamak olmaz, kısa sap bizde ne ise, ispanyollarda gitar odur, ancak biz kısa sapımızı yüksek kültür müziğinde kullanılan bir enstrümana dönüştüremedik pek, gitarsa ispanyol kültüründeki önemli yerinin hakkını verecek kadar işlendiği, geliştirildiği için çok daha yaygın bir alet.

    gitarın ve ispanyol müziğinin ruhunun en iyi birleştiği eserlerden birini de buraya koyalım: https://www.youtube.com/watch?v=qu82nns293w

    ispanya'nın halk müziği, goethe'nin şiirlerine alman halk efsanelerinin ilham olması gibi, ispanyol besteciler tarafından icra edilen klasik eserleri ciddi derecede etkilemiştir. bir rus besteci ile alman arasında (klasik müzik açısından) "işte bu rus'tur!" dedirtecek bir fark göremezsiniz, ama ispanyol klasik müzik besteleri taşıdıkları tını nedeniyle ekseriyetle kendilerini belli ederler.

    meraklısına bestecisini, icracısını vs google'dan aratınca ispanyol müziğine dair bolca bilgi bulabileceği birkaç şarkı bırakayım:

    https://www.youtube.com/watch?v=1hnge2uewss

    https://www.youtube.com/watch?v=db415dwdaps

    https://www.youtube.com/watch?v=y4qfhmxypti

    ve tabii ki,

    francisco tárrega - capricho árabe

    https://www.youtube.com/watch?v=y_gohl-gunk