şükela:  tümü | bugün
  • 1950 senesinden beri aktif olan dernek. bünyesinde musiki ve okçuluk enstitülerini de barındırır. fakat en kıymetlisi yahya kemal müzesi'dir.

    --- spoiler ---

    istanbul fetih cemiyeti, 28.07.1950 tarih ve 3/11614 sayılı bakanlar kurulu kararı ile kamu yararına çalışan bir dernek olarak kurulmuştur. kurulduğu sırada derneğin fahri başkanı istanbul vali ve belediye reisidir. kurucuları arasında o tarihteki sanat, ilim, kültür, basın, bürokrasi ve iş dünyasından yüz otuz kadar önemli isim vardır. kuruluş sırasındaki adı "istanbul'un 500. ve müteakip fetih yıllarını kutlama derneği"dir. ismi daha sonraları "istanbul fethi derneği" ve daha da sonra "istanbul fetih cemiyeti" olarak değiştirilmiştir. derneğin gayesi, önce her yıl 29 mayısta yapılan istanbul'un fetih kutlamalarına katılmak, eski eser ve abidelerimizin korunması ve restorasyonu, tarihimiz ve coğrafyamız ve tercihan istanbul, istanbul kültürü, fatih sultan mehmed ve istanbul'un fethiyle ilgili araştırmalar yapmak ve yapılanlara destek olmak ve bunların sonuçlarını yayınlamak ve bu hususta yurt içi ve yurt dışında bulunan kuruluşlarla işbirliği yapmaktır. ayrıca konferans ve ilmi toplantılar da çalışma sahası içindedir. dernek, bu çalışmaları çeşitli ilmi komiteleri ile gerçekleştirmiştir. dernek kuruluşundan itibaren balıkpazarı'nda akosman hanı ve büyük postahane caddesinde garanti hanı ve fatih başkurşunlu medreseleri gibi çeşitli binalarda ikamet ettikden sonra 1961'de bugün de içinde bulunduğu bayezid, çarşıkapı'daki merzifonlu kara mustafa paşa medresesi'ne taşınmıştır. kuruluşundan itibaren önce 1953 e kadar ismail hami dânişmend daha sonra abdülhak kemal yörük, 1955-1984 arasında 29 yıl ekrem hakkı ayverdi, daha sora uğur derman (4 yıl), ilhan ayverdi (2 yıl), mehmet karpuzcu(4 yıl), i.aydın yüksel (14 yıl) ve mehmet karpuzcu (ikinci defa) cemiyete başkanlık etmişlerdir. faaliyetleri: kurulduğu tarihten itibaren 2012 tarihine kadar tüzüğünde bulunan gayelere uygun olarak her yıl 29 mayısta istanbul valiliği, 1.ordu ve istanbul belediyesi'nin işbirliği ile gerçekleştirilen istanbul'un fetih kutlamalarına bir temsilcisinin konuşması ile katılmıştır. aynı günde veya haftada çeşitli konferans, sempozyum, konser ve sergiler tertip etmiştir. bu meyanda 29 mayıs 1953'deki 500. fetih yılı kutlamalarını devlet ve hükümet çapında organize etmiştir. bu çalışmalar sırasında hâlâ önemini koruyan çeşitli araştırma eserleri ve kartpostallar bastırmış bronz ve altından fatih rozet ve madalyonları yaptırmıştır. şehrin fethedilişinin 500. yıl dönümünün birer hatırası olarak 12 yere mermer kitâbe ve sütun hazırlattırılarak dikilmiştir. bu kitabeler şunlardır: 1. edirnekapı kitâbesi: bilindiği gibi istanbul'un fethinde fâtih'in orduları bu kapıdan girmişti. buraya "innâ fetahnâ leke fethan mübinâ" (biz sana bir feth-i mübin açtık) âyeti kitâbe olarak asılmıştır. 2. topkapı kitâbesi: buraya da meşhur hadîs-i şerîf yazılmıştır. "istanbul her hâlde fethedilecektir. onu fethedecek emir ne mutlu emir ve o asker ne mutlu askerdir." bu kapı da türk ordusunun girdiği diğer bir kapıdır. 3. büyükada sütunu: meydanlığa dikilmiştir. büyükada kalesi istanbul'un fethinden önce kaptan-ı derya baltaoğlu süleyman bey tarafından fethedilmişti. 4. galata kitâbesi: galata kulesi duvarına konmuştur. fetihten iki gün sonra 1 haziran'da cenevizliler galata'nın anahtarlarını fâtih sultan mehmet'e teslim etmişlerdi. 5. kasımpaşa deresi sütunu: kasımpaşa iskele meydanında dört yol ağzına dikilmiştir. burası fâtih'in karadan geçirdiği gemileri denize indirdiği yerdir. 6. eyüp'te akşemseddin kitâbesi: eyüp câmii'nin şadırvan avlusu duvarının dış yüzüne konmuştur. bilindiği gibi akşemseddin'in istanbul'un fethinde büyük payı vardır ve hz. eyyübe'l-ensari'nin kabrini o bulmuş; bu hâdisenin ordu üzerinde büyük bir etkisi olmuştur. 7. cibâli kitâbesi: cibâli surları üzerine konulmuştur. burası bursa subaşısı cebe ali bey'in girdiği yerdir. 8. bayezıt kitâbesi: fâtih'in istanbul'da yaptırdığı ilk sarayın yeri olan istanbul üniversitesi bahçesine dikilmiştir. 9-10. halıcıoğlu ve balat kitâbeleri: haliç köprüsünün iki yanına, ki biri halıcıoğlu'nda handanağa camii önüne, diğeri balat'ta surun bir kulesine dikilen kitabeler. fâtih seferî köprüyü burada kurdurmuştu. 11. ayasofya kitâbesi. yapıldığından beri cemiyet binasında korunmakta olan bu kitabe ancak 2010 yılında yerine konulabilmiştir. 12. uluabad kitâbesi: istanbul'un fethinde sancağı surlara ilk diken şehid uluabad'lı hasan adına uluabad köyünde dikilen kitâbe. derneğin diğer önemli faaliyeti alanı ise, 500. yıl kutlamalarının devamı olarak yaptığı veya yaptırdığı veya desteklediği ilmi araştırma ve buna bağlı yayınlarıdır. kuruluşundan beri fatih, fetih ve istanbul ve türk tarihi ve sanatı ve mimarisi, edebiyat ve hatıra alanında yüzün üzerinde birçoğu kaynak niteliğinde çok önemli eserler vermiştir. istanbul fetih cemiyeti faaliyetlerini 1954'de kurduğu "istanbul enstitüsü" ve 1959'da kurduğu "yahya kemal enstitüsü ve müzesi" gibi iki alt kuruluşu vasıtasıyla gerçekleştirmektedir. daha sonra bu enstitülere 2009’da "türk musıkisi enstitüsü" ve 2010’da da "tarihi okçuluk enstitüsü" ilâve edilmiştir. 2012 yılındaki yönetmelik değişikliği gereğince bu tarihten itibaren her kurum gibi istanbul fetih cemiyeti de kendi programını kendisi yapmaktadır.
    --- spoiler ---