şükela:  tümü | bugün
  • bumin kagan'ın kardeşidir. istemi kağan zamanında, göktürkler devletinin sınırları en geniş duruma ulaşmıştır.

    kızını iran hükümdarına tavsiye etmiş, daha sonra onu ewlendirince bizans'lılara karşı "erkekseniz şimdi gelin" diyebilme kuvvetine ulaşmıştır.
  • ülkenin batı tarafını yönetmiştir. doğu tarafında ise kardeşi bumin kağan hüküm sürmüştür. bu bumin kağan'ın kurduğu ikili teşkilatlanmanın sonucudur.
  • göktürk devletinin batı kanadını 552 ve 576 yılları arasında yönetmiş büyük kumandan.
    552 yılına gelindiğinde orta asya'daki bozkır hükümranlığı avarlar'ın egemenliği altında bulunuyordu. göktürkler ise avarların hizmetinde demircilik işleri ile uğraşıyordu. söylentilere göre avar hükümdarının, kızını isteyen göktürklerin lideri bumin'e verdiği 'ben demirciye kız vermem' cevabı üzerine göktürkler avarlara isyan etmişlerdir. ancak gerçek sebep tabii ki, bozkırın kimin yönetiminde olacağıdır.çünkü göktürkler, kendilerini avarlara karşı gelebilecek bir güç olarak görmekteydiler. nitekim, göktürkler isyanlarında başarılı olup bozkır egemenliğini ele geçirdiler. avarlar ise karadeniz'in kuzeyine sürüldüler. böylece 552 yılında göktürk imparatorluğu kurulmuş oldu.
    bumin, büyük kağan olarak imparatorluğun doğu kanadında tahta çıkmıştır. istemi ise yabgu ünvanını alarak, imparatorluğun batı kanadının yöneticiliğini üstlenmiştir. kısa bir süre içinde, orta asya'daki dağınıklıktan da faydalanarak bu ikili, orta asya'daki bir çok boyu egemenlik altına almışlardır. bu birliğin dışında yer alan devlet ise çin ile birlikte ak-hunlar devletleri olmuştur.
    bumin kağan fazla idarecilik yapamadan 552 yılında ölmüştür. bu tarih ise, türk tarihi açısından karışık bir tarihtir. kimi iddialara göre istemi bir süreliğine kağan olarak tahta çıkmış ve kağanlık yapmıştır, gene diğer bir sava göre ise, yabguluğa devam etmiştir. velhasıl, 553 yılında bumin'in büyük oğlu kara kağan, onun ani ölümü üzerine ise mukan kağan olarak tahta geçmiştir.
    mukan kağan imparatorluğun batı kanadının yönetimini amcası istemi'ye bırakmıştır.
    istemi yabgu, bir devletin sadece savaş ganimetleri ile ayakta duramayacağının farkındaydı. bunun için ilk olarak, ak-hun idaresinde olan ipek yolunu ele geçirmeyi hedeflemiştir. bu amaca ulaşmak için sasanilerler işbirliği yoluna gitmiştir. sasani hükümdarı anuşirvan'a elçiler göndermiş ve ittifak sağlayarak ak-hun devletini yıkmıştır. fakat, bu devletin yıkılmasıyla sasanilerle arasında sınır problemleri çıkmaya başlamıştır. ak-hunların yıkılmasıyla birlikte göktürk himayesine geçen soğd'lu tüccarların, sasanilerin kendi ticaretlerini engelledikleri iddiasıyla, istemi yabgu'ya başvurması üzerine ilk problemler ortaya çıkmıştır. istemi yabgu sasanilere karşı ittifak oluşturmak amacıyla bizans'a elçiler göndermiştir. bu elçiler , tarihte, doğudan batıya giden ilk elçilerdir. istemi yabgu'nun bu çabaları sonuç vermiş, göktürkler ile birlikte bizans ile de mücadele eden sasaniler zayıf düşmüştür. ve göktürkler istedikleri bölgeleri hakimiyetleri altına almıştır.
    istemi yabgu, görevi sırasında diplomasinin en ince örneklerini sergilemiş, ilk olarak sasanilerle anlaşıp ak-hunları yıkmış, daha sonra ise bizans ile anlaşıp, sasanileri zayıflatmıştır. istemi yabgu tüm faaliyetlerini ise başına buyruk yapmamıştır. doğudaki büyük hakan mukan kağanla birlikte sürekli diyalog halinde olmuş ve faaliyetlerini ona rapor etmiştir.
    istemi yabgu 576 yılında vefat etmiştir. onun yerini ise oğlu tardu almıştır. babası gibi büyük bir kumandan ve asker olan tardu ne yazık ki, ihtirasları açısından babası gibi erdemli değildir. onun kişisel ihtirasları sebebiyle imparatorluk 582 yılında ikiye ayrılmıştır.

    işbu yazı neticesiyle aslında, istemi'yi bir kağan olarak adlandırmak yanlış olacaktır; doğru tanım için: (bkz: istemi yabgu)
  • bir muamma'dır.
  • göktürk devleti'nin dış politikasında yaptığı başarılı eylemleri (ipek yolunu ele geçirmek, sasaniler'in yıkılması) düşünüp düşünüp iç çektikten sonra, yakın geçmişin dış işleri bakanı ahmet davutoğlu'na küfür kâfir sövmeme neden olan ulu türk hakanı, başarılı politikacı.