*

şükela:  tümü | bugün
  • röştigraben(yani röşti sınırı) denilen ayracın kuzeyinde konuşulan kralsız, lügatsız dil.hakkı devrim ihtimali sıfır.
  • isviçreliler söz konusu zug'u bir kanton ve şehir olarak benimsemiş, mavi beyaz çizgili bayrağını bile yapmışlardır (büyük ihtimalle rudolf de hapsburg yapmıştır). almanların da tren istasyonuna bahnhof dediklerin düşünerek trene eğer diyorlarsa zug demelerini bir hıyarlık örneği olarak karşılıyorum, ki elimizdeki kaynak da aksini söylüyor. yok eğer isviçre'liler zug diyorlarsa ilk trenin zug kantonunda yapılmış olması -yahut benzeri- gibi son derece mantıklı bir sebepleri kesinlikle vardır. özetle, isviçreliler alman kesiminden de olsa alman kesiminden olan almanlardan daha haklıdırlar.

    tabii italyan ve romansch kesiminden olanlar alman kesiminden olanlardan, fransız kesiminden olanlar da diğer hepsinden daha haklıdır bu tip karmaşık durumlarda. formülize edeyim:

    schweizerdeutsch < suiza italiana (salladım bunu ama makul oldu) <= rumantsch grischun < romandie
  • nacizane bir gozlemle anlatilmasi gerekirse, isvicre sinirlari icinde bulunan fransiz kokenli* vatanda$lar tarafindan sulandirilmi$, girtlak sesleri abartilmi$ ve cermen kokenli dillerden latin dillerine dogru ince ayar* gormu$ bir almancadir. aslinda almanca demek zordur, zira cogu almanla isvicreli genelde fransizca anla$irlar*.

    ornek vermek gerekirse: (aynen yazildigi gibi okuyunuz)
    "mi name ist markkus martti, ik bin ferankhtfortlik for dei ughrrrrr."

    almanca yazili$i ise a$agidaki gibidir:
    "mein name ist markus marti. ich bin verantwortlich für die uhr."

    (merak edenlere turkcesi: adim markus marti. saatten sorumluyum)
  • markus marti bern'li bir saat tamircisidir. bern şehrinden olanlar ise isviçre'nin her yerinde (bern dahil) konuşmalarının yavaşlığı ile ünlüdürler ayrıca tıpkı irlandalılar gibi cümleleri soru işareti ile bitirirler almancanız iyi değilse karşınızdaki kişiyi anketör zannedebilirsiniz.

    yani markus marti'nin diyalogu aslinda soyle gelisiyor:

    mi naaaame ist maarkkus martti? iik bin ferankhforttlik for dei ughrrr?

    görüldüğü üzere isviçreliler ich dich gibi ch sonlamalarını sert bir kh olarak değil direk k olarak okurlar, son derece pratik insanlardır. saatleri ile ünlüdürler, milka ineği aslında mor değildir.

    söz konusu markkus kişisi ile tanışıklığımız mtv'dendir.
  • almanların "bu bir dil değil, sadece boğaz hastalığı" diye dalga geçtikleri lehçe.
  • kulaga almancadan daha hos gelen bir lehce. ev: huus, afiyet olsun: enguetta. kelimeler arasinda bosluk yapmadan ara vermeden konusuyorlar sanki.
  • yakinlik olarak tirol almancasi ile cok benzer olan bir dildir. die deutsche ecke'de bulunan zaten butun diller birbirine benzer -ki tirol, bavyera ve isvicre'nin bu kismi burada yattigi icin "alman kosesi iste bu" denmektedir.

    ama cok cirkindir hakkaten. tirolerler de cumlelerin sonunu soru isareti ile bitirirler, ve biraz da "mincik mincik" konusurlar...
  • "deine" yerine "diene" dedikleri de varittir.