şükela:  tümü | bugün
  • 1780-1849 yılları arasında yaşamış britanyalı diplomat, yazar ve gezgin. iran'daki kaçar hanedanını anlattığı hajji baba serisiyle hatırlanabilir. izmir doğumlu olması nedeniyle türkiye ile de yakın bağları vardır.

    https://en.wikipedia.org/…ki/james_justinian_morier
  • [ismin yalın hali james morier 8 yıl önce verilmiş devourthedamned uktesiymiş.]

    kitabı the adventures of hajji baba of ispahan sömürgeci oryantalizmin tipik metinlerinden biri olup, çok tartışmalı özellikleri varmış. iran'ın kaçar hanedanlığı sırasındaki toplumsal özelliklerini eleştiren, daha çok alaya alan bir metinken, farsçaya çevirisi ilerici bir ismin, mirza habib'in elinden çıkınca önemli bir sömergecilik karşıtı ve iran aydınlarını bilinçlendirici yapıta dönüşmüş. keza aynı adlı filminin hangi tarafa -sömürgeciliğe mi, sömürge karşıtlığına mı- ait ve taraf olduğu gözden geçirilmeli. türkçede nihal yeğinobalı çevirisiyle isfahan'dan istanbul'a hacı baba'nın maceraları adıyla 2006'da imge kitabevi'nden basılmış.

    [morier idare eder düzeyde farsça bilgisi olan bir bürokrat ve sömürge görevlisiydi. hacı baba'nın [isfahan] maceraları'nın ingilizce baskısı yer yer kelimesi kelimesine aynı, yer yer de gülünç olan farsça deyim çevirileriyle doludur. (...) james morier'in yazdığı orijinal metin şarkiyatçı ve ırkçı bir kara mizahken, mirza habib'in farsça tercümesi müstesna incelik ve zarafette olan katışıksız bir edebi cevherdir. hem iran edebi modernliğine esas teşkil etmiş, hem de 1906-11 meşrutiyet devrimi süreci açısından hazırlayıcı nitelikte bir metin oluşturmuştur. (...) önde gelen kaçar tarihçilerinden abbas amanat, james morier'in kaleminden çıkan metni yerinde bir ifadeyle "en alasından şarkiyatçı bir tasarı" olarak nitelendirmektedir, "hacı baba iranlılara alçaklar, ödlekler, aptal hainler ve süzme ahmaklar diye yergiler düzmekte, mensup oldukları kültürü şaşırtıcı ölçüde karaktersiz ve yoz, toplumu ise vahşi olarak tarif etmektedir."] hamid dabashi - iran ketlenmiş halk