şükela:  tümü | bugün
  • ninti adını belki de hiç duymamıştık daha önce. havva desem bir şey ifade eder mutlaka. ilk kadın! daha doğrusu erkeğin kaburga kemiğinden yaratılan kadın. erkeğin merkezde olduğu bir düzen için çok da anlamlı bir karakter havva. ilk yaratılan adem (erkek)in canı sıkıldığı için yaratılan bir oyuncak havva.
    bu hikaye bana hep kusurlu gelmişti. bu hikayenin kökenini ancak yazının icadına kadar takip edebiliyoruz. o da bizi sümerlere kadar götürüyor. kadının erkeğin kaburga kemiğinden yaratılması mevzusu aslına bakılırsa tamamen bir sümer mitine dayanıyor. ama sonrası düşün ve toplumsal hayat erkeğin hegamonyasını sağlama alma gayretiyle bu miti kutsal kitaplara bile sokuyor. önce sümerlere ait olan bu miti kısaca anlatalım:

    yeryüzü tanrıçası 8 tane bitki yetiştirir ve bunların yenmesini yasaklar. (cennetteki yasak meyve hikayesinin de nereden geldiği belli olmuyor mu) ancak bilgelik tanrısı enki bunların hepsinin tadına bakar. yeryüzü tanrıçası buna çok kızar ve enki'nin 8 organını hasta eder. tanrıça daha sonra enki'nin hasta olan 8 organını iyileştirmek için 8 tane şifa tanrıçası yaratır. bunlardan bir tanesi de ninti'dir. sümerce kaburga kemiğine "ti" denir. ninti'nin kelime anlamı da "kaburga kemiğinin hanımı"dır. sümercede "ti" kelimesinin bir başka anlamı da "yaşatmak"dır. yani bir yandan kaburga kemiğinin hanımı bir yandan yaşatan hanım.
    mit bu. peki onlarca hatta yüzlerce mit arasından neden bu mit kutsal kitaplara kadar girebilme başarısını gösterdi? neden diğer 7 organın şifa tanrıçası zaman içinde unutulup gitti? bahsettiğimiz dönem yazılı kaynakların ilk zamanları. hatta sümerlerle birlikte bu yazı da unutulup gitmiş ve ancak geçtiğimiz yüzyılda bulunup çözümlenmeye başlamıştır. bahsettiğimiz zaman dilimi 4000 yıl. bu süre içinde sümer mitleri sonraki kuşaklara sözsel edebiyatla geçmiş ve her toplum bu mitleri kendi toplumuna uyarlamıştır. ninti miti de samilere havva olarak geçmiştir. kadının günümüzde bile ikinci planda olduğu bir toplumdur sami kökenli toplumlar. hal böyleyken toplumsal hayatlarında ninti'yi alıp onun yerine erkeğe tabi havva yı koymaları gayet açıklanabilir bir davranış.
    kadının 4000 yıldaki bu düşüşünün dönüşümü için bi 4000 yıl daha beklenebilir mi? toplumun ortak bilincini değiştirmek gerçekten zor. ama bu dönüşüm yani kadının eski yerini yani erkeğin arkasında değil de yanındaki yerini alma gayreti başlamıştır. haksız mıyım?