şükela:  tümü | bugün
553 entry daha
  • mümkün değildir. kaderi özgür irade yazıyor diyebiliriz
  • muhtemelen 85474398 kere düşünülmüş ve yazılmış olmasına rağmen, bu tür konulardaki kararımı tamamen kendi araştırmalarım ve düşünce süzgecimden geçirerek vermek gibi bir anlayışı benimsediğim için sil baştan araştırmaya ve anlamlandırmaya çalıştığım olgu.

    velhasılıkelam, inananlar için kader ve kaza kavramları, allah'ın ilahi takdiri tarafından olacakların bilindiği ve zamanı geldiğinde vuku bulacağını ifade etmektedir. örnek birtakım ayetler aşağıdaki gibidir:

    “…o’nun katında her şey bir ölçü ( kader ve miktar) iledir” (er-rad 13/8).
    “…her şeyi yaratıp ona bir nizam veren ve mukadderatını (kaderini) tayin eden allah, yüceler yücesidir” (el-furkan 25/2).
    “de ki: allah’ın bizim için yazdığından (kaderimizden) başkası bize asla erişmez…” (et-tevbe 9/51).

    dolayısıyla kur'an'da "iradetullah (allah'ın iradesi)" gibi bir ifadenin geçmemesi gibi bir sebebe dayanarak, allah'ın bu konudaki yüceliği inkar edilmemelidir.

    yine kader olgusunun imanın şartlarından biri olduğu cibrin hadisinde şu şekilde geçmektedir:

    "kul şu dört şeye inanmadıkça iman etmiş olmaz: allah 'tan başka ilah olmadığına şekadet etmek; benim hak ile gönderilmiş allah 'ın resulü olduğuma şehadet etmek; öldükten sonra dirilmeye iman etmek; kader'e, hayır ve şerrin o'ndan olduğuna
    inanmak."

    neyse geçelim ikinci mevzuya.. kader olgusu insanın özgür iradesini göz ardı etmemekte, aksine "ahiret" olarak adlandırdığımız, bilinmezliklerle dolu öteki dünyadaki ilahi adaletin gerçekleşmesi için tamamıyla kendi yaptıklarımızdan sorumlu tutulmaktayız.

    "andolsun ki, biz peygamberlerimizi apaçık ayetlerle / mucizelerle gönderdik ve insanların adaleti yerine getirmeleri için beraberlerinde kitabı ve ölçüyü indirdik. biz demiri de indirdik ki, onda büyük bir kuvvet ve insanlar için faydalar vardır. bu, görmedikleri halde, allah’ın dinine ve peygamberlerine yardım edenleri belirlemesi içindir. şüphesiz allah, çok kuvvetlidir, her şeye galiptir."(hadid, 57/25)

    şimdi kendilerine böyle bir bilgi sunulmuş olan insanlar olarak neye inanıp, nasıl yaşamamız gerektiğine özgür irademizle karar vermiş oluyoruz. ha diyeceksiniz ki, aşağıdaki gibi bir durum da söz konusu:

    “sizin her birinizin annesinin karnındaki yaratılışının toplanması / spermin yumurtayla birleşip döllenmesi kırk günde olur. sonra aynı süre içerisinde alaka / yapışkan -döllenmiş hücre- haline gelir. sonra aynı süre içerisinde mudga / çiğnemlik et parçası görünümündeki şeklini alır. sonra allah dört kelimeyi / dört hususu yazmakla görevlendirilen bir melek gönderir ve kendisine: ‘onun amelini, rızkını, ecelini bir de şaki veya said olduğunu yaz.’ diye emredilir. sonra kendisine ruh üflenir…”(buharî, bedu’l-halk, 6).

    bu ayet de yine allah'ın yüce bilgisinin bir yansımasıdır.

    ilahıyatçı ömer aydın'ın "kur'an'da kader ve özgürlük" başlıklı makalesinde şöyle bir ifade geçmektedir:

    "insanoğlu, kendisiyle ilgili olan; nerede ve ne zaman doğacağı, hangi ana-babadan meydana geleceği, ne zaman ve nerede öleceği gibi durumları kendisi belirlemediği,
    kendisinin bunlarda bir tercihi ve arzusu olmadığı için sorumlu değildir. kur'an, "allah kişiye ancak gücünün yeteceği kadar yükler." (bakara, 2/286) diyerek insanın
    gücünün yetmediği bu gibi durumlardan sorumlu olmadığını belirtiyor. insanın, kaderimde ne varsa o olur deyip, oturması da doğru değildir. çünkü böyle bir düşünce kur'an'ın ruhuna aykırıdır. kur'an, insanlardan sürekli olarak çalışmalarını istemektedir."

    sonuç olarak, bize üflenmiş ruhla doğup yaşadığımızı kabul ederek, en iyiye, en güzele nasıl ulaşabileceğimiz konusunda çalışmak kısmı biz insanlara düşmektedir. yüklenebileceğimizden fazlasını vermeyen allah'a şükretme yolunda, elimizden gelmeyenler için yüce merhametine sığınıp, elimizden geldiğini yaptığımız takdirde,

    "allah’tan bağışlama dile. şüphesiz allah çok bağışlayandır, çok merhamet edendir."(nisa, 4/106)

    kaderimizin de bizim için en güzel şekilde yazılmış olduğuna inanıyorum.
  • herkes birşeyler yazmış ama eklemek istediğim tek şey ". insan, emek ve gayretinin neticesinden başka şey elde edemez" necm 39. ayet. kader insanın gayretine bağlanmıştır. allah'da sonsuz ilmiyle insanın ne yapacağını önceden bilir.