*

şükela:  tümü | bugün
  • balık oltaya takıldığında, birden kaçıp misinayı kopartmasını engellemek için misinaya verilen boşluk.
  • iskandil ve zoka'ların bağlı olduğu beden kısmı hariç oltanın büyük kısmını olu$turan,bir fırdöndü yardımıyla bedene ili$tirilen,beden misina'sından kalın olması kural olan,misina,makrome ve türlü materyelden yapılan olta ekipmanı.
  • balıkçılıkta; misinaya haddini aşmamak üzere yük bindirerek oltayı kontrollü salma hareketine verilen ad.

    aynı zamanda; bilhassa kamış makinelerinde balık yakalandıktan sonra balığın ani çekiş gücü ile misina kopmasın veya kamış kırılmasın diye yapılan ayar. bu ayar ile mevzubahis balığın gücü, kamışın çekeri, misinanın çekeri, makinanın sarım gücü gibi bileşenlerin çakıştığı nokta tespit edilir ve önceden belirlenen yük misinaya bindiğinde makara dönerek kontrollü olarak misina salar. bunun iki faydası vardır, ilki balığın ağırlığının misina/makine/kamış kapasitesini aştığı durumlarda sistemimizi hasardan ve misinamızı da kopmaktan korur, ikincisi de balığın misinayı çekerken yük hissederek yüzmesini ve normalden kısa sürede yorulmasını ve direncini kaybetmesini sağlar. makinelerde üç tip drag/kalama vardır.

    önden kalama, arkadan kalama ve çift kalama. önden kalamanın hassasiyeti ve dişli çapı büyüktür, bu yüzden de daha ince ayar yapılabilir. genelde ağır çekiş gücü istenen kuvvetli makinelerde ön kalama kullanılır.

    arkadan kalamada ise aynı hassaslık sağlanamasa da balık ile mücadele ederken ani kalama değişikliği gereken durumlarda eliniz daha kolay ulaşır ve bu tip kalamanın fazla bakım gerektirmediği söylenir.

    çift kalama ise huylu ve şüpheci balıklarda ve yemi kaptıktan sonra hemen yemeyen, yemi sürükleyen, levrek, sazan gibi balıklarda başarı ile kullanılır. bu tip balıklar yemi dudaklarının arasına aldıktan sonra süratle geri dönüş yapıp yemi geveleyerek 3-5-10 metre kadar taşırlar ve daha sonra yutarlar. eğer bu esnada oltanız gergin halde olur ve balık yükü ve kurşunu hissederse huylanarak yemi ağzından atar. işte çift kalama bu durumda imdada yetişir. kısaca şöyle kullanılır; önce ön kalama ayarı hedeflenen balık/misina kopma noktasına göre arka kalamaya nispeten sıkı olarak ayarlanır. yani misinanız 5 kg yükte kopuyorsa ön kalama 4 kiloya ayarlanır diyelim kabaca. arka kalama da oltanın dalgada misina salmayacağı kadar şöyle 1-2 çıt çevrilerek çok hafife ayarlanır. elinizle kamışın ucundan hafifçe çektiğinizde misina gelecek şekilde ayarlanır. ikinci kalamayı devreye sokan düğme "off" da olacak şekilde, yani ön ağır kalama çalışır şekilde atış yapılır (yoksa atış pozisyonuna getirmeniz sırasında misinanız istenmeyen şekilde kurşunun ağırlığıyla aşağı inebilir ki bu sistemde aslen hafif kurşun kullanımı esastır). atış yapılıp oltanın boşluğu alındıktan ve kamışımız sabitlendikten sonra ikinci kalamayı devreye sokan diğme çevrilir. artık levrek oltaya atladığında baskı hissetmeden yemi alıp sürükleyebilecektir. bu sistemde hareket bekleyerek kamış ucuna bakılmaz, levrek atladığında baskı olmadan yemi sürükleyebileceği için cırrrr diye makara dönüşü ve misina salımı sesi beklenir, yaklaşık 4-5 metre misina gittikten sonra (belki daha önce 1-2 metrede de cırr sesi bitebilir, eğer kısa sürede misina akımı kesildiyse 4-5 metreyi beklemenin anlamı kalmaz) ya misina sarım kolu çevrilmeye başlanır, ya da düğme off konuma getirilerek arka hafif kalama devreden çıkartılarak ön kalama devreye girer ve balığa binen ani direnç ile iğne balığın ağzına veya boğazına saplanır, sonra işi garantilemek için kamışın ucu sertçe yukarı çekilerek balığa ikinci tasma atılır ve kontrollü olarak balık çekilmeye başlanır. balık arada ayarlanan kalama direncinden fazla güçle kafa atar ya da yol isterse misina salımı hala gerçekleşecektir.

    işte temel prensipleriyle kalama mantığı budur. yazıda daha çok ikili kalama sistemi üzerine durmamın sebebi bu sistemin daha karmaşık görünmesi ve kullanım alanının daha dar ve spesifik olmasıdır. her kamışçı da bilmeyebilir. ön veya arka kalamayı kime sorsanız basitçe anlatacağı için onlar üzerinde fazla durmadım.

    ikili kalamanın mucidi shimano'dur ve bu sistemin esas adı baitrunner'dır (yem koşturucu haha). diğer markalarda free spool (serbest makara) veya double drag (çift kalama) gibi isimlerle araştırabilirsiniz.

    not: misinanızı kesecek dişlere sahip lüfer gibi balıklarda ikili kalama sistemi asla kullanılmaz. oltayı sürüklemek yerine yemi ortadan biçmeye çalışan balıkların vuruşlarını hissedemezsiniz ve yem kontrolü için oltayı çektiğinizde ne iğne bulursunuz ne de yem. bunu da belirtmiş olalım...