şükela:  tümü | bugün soru sor
  • koşulsuz buyruk.
  • hiçbir koşula bağlı olmayan;bir eylemi başka herhangi bir amaçla bağlılık kurmadan,yalnızca kendisi için,nesnel zorunlu olarak buyuran,anlamı doğrudan doğruya kendinde olan buyruk.
  • kategorik imperatif immanuel kantın ödev ahlakı olarak da bilinir. kant tarafından "aynı zamanda genel bir yasa olmasını isteyebileceğin maxime göre hareket et." şeklinde ifade edilmiştir. davranışların evrensel yönüne değinmesi altın kuraldan ayrılmasını sağlar.
  • aslı almanca olduğu için;

    (bkz: kategorische ımperativ)
  • hipotetik buyruğun karşıtıdır. hipotetik buyruk kısaca x'i istiyorsan y'yi yap der. örneğin saygı görmek istiyorsan dürüst davran.

    kategorik buyruk ise herhangi bir başka amaç olmaksızın iyiyi hedefler. ilkeseldir.

    kategorik buyruğun birkaç türüne örnek vermek gerekirse, birincisi maxmini evrenselleşir olabilir. bu kısaca yaptığınız eylemin tüm topluma yayarak düşünmektir. örneğin paraya ihtiyacınız olduğu bir dönemde geri ödeyemeyeceğinizi bildiğiniz halde borç isteme eylemini düşünelim. bunu toplumun geneline yayarsak söz verme kurumu zayıflar.

    ikinci kagegorik buyruk ise her insana amaç gibi davranmaktır. kant burada intihar ve cinayeti aynı kefeye koyar. eğer cinayet işlersem kurbanı kendi çıkarlarım doğrultusunda, öfke/siyasi saikler, bir araç olarak kullanmış olurum. intiharda ise yine kendi acılarımdan kurtulmak için kendimi araç olarak kullanmış olurum.

    kant'a göre ahlak yasası kategorik buyruktan oluşur. özgürlük aklın ilkeleri doğrultusunda ahlak yasasına göre hareket etmektir.