1. sozlukte pek cok ornegine rastlanabilecegi gibi dahi anlamina gelen deleri ayirmak icin kullanilmayan, kullanilmamasi gereken noktalama isareti.

    yanlis ornek:
    -biz gidiyoruz evet. peki muhallebi'de gelecek mi?
    burada muhallebi kelimesinin gorunmez bkz muamelesine tabi tutulmus olup olmamasi onemli degildir, gorunmez bakiniz bir kelimeyi ozel isim yapmaz, apostrof ihtiyaci dogurmaz.
  2. genelde basliklarda bir karakter bosluk birakilarak belirtilen isaret.. ozel isimleri eklerinden ayirmak icin de sarttir kendileri..
  3. türk dilinde en fazla ihlal edilen imla işareti. kullanıldığında da ekseri çoğunluğun hezeyana düşmesi olasıdır.
  4. artık bakınız verirken kullanılabilen nesne. (bkz: bush'un beyni). en azından ben yani farkettim. ya da en azından sadece bakınız verirken kullanılabiliyor da başlıklar öyle olamıyor. ya da en azından bilemiyorum pek. (bkz: bütünüyle kuşkudayım)
  5. kesme i$aretinin cins isimler icin kullanildigi durumlar da vardir turkce'de. bunun sebebi anlam kari$ikligina yol acabilecek kullanimlarin onune gecmektir. mesela:
    -tavan'a boya sicrami$
    eger kesme i$areti kullanilmazsa anlam degi$ecektir.
    (son cumle mukerrer olmasina ragmen yazar bunu eklemekte bir sakinca gormemi$tir)
  6. başlıklarda kullanımı sözlüğün muamması haline gelmiş bir işarettir.
    misal olarak (ara: istanbulda) (ara: istanbul da)
    zamanla sözlüğün (hemen hemen her konuda olduğu gibi) kendi teamülünü oluşturacağını umduğumuz hadisedir.
  7. kesme işaretinin kullanımı aşağıdaki gibidir. kaynağım her zamanki gibi tdk.*

    kesme işareti ( ' )

    1. özel adlara getirilen iyelik ve hâl eklerini ayırmak için konur: fatih sultan mehmet'e, atatürk'üm, türkiye'm, inönü'den, yurdakul'dan, kâzım karabekir'i, yunus emre'yi, ziya gökalp'tan; türk'e, alman'ı; jüpiter'den, venüs'ü; türkiye'de, van gölü'ne, ağrı dağı'nın; ziya gökalp bulvarı'nda, çankaya köşkü'ne, sait halimpaşa yalısı'ndan; kiralık konak'ta, sinekli bakkal'ı.

    ancak aşağıda belirtilen özel adlardan sonra kesme işareti kullanılmaz:

    a. kurum ve kuruluş adları: türkiye büyük millet meclisine, türk dil kurumundan, türkiye petrolleri anonim ortaklığına, dil ve tarih-coğrafya fakültesi dekanlığına.

    b. akım, çağ ve dönem adları: eski çağın, yükselme döneminin, klâsik türk edebiyatına, millî edebiyat akımının, edebiyat-ı cedide topluluğunun.

    c. kişi adlarından sonra kullanılan unvanlar: mustafa kemal paşaya, nasrettin hocada, enver paşanın, zeynep hanıma, ayhan beyden, ahmet mithat efendinin, enver paşayı.

    ç. ay ve gün adları: 29 ekime..., 30 ağustos çarşambadan sonra

    d. deyimlerde geçen özel adlar: allahtan hayırlısı, allaha emanet; alinin külâhını veliye, velinin külâhını aliye.

    uyari : ahmet, halit, mehmet, murat, recep; gazi antep, sinop, zonguldak gibi örneklerde kesme işareti kullanılır. ancak kelimeler, ahmeti, haliti, mehmeti, muratı, recepi, gazi antepi, sinopu, zonguldakı şeklinde telâffuz edilmez; ahmedi, halidi, mehmedi, muradı, recebi, gazi antebi, sinobu, zonguldağı şeklinde telâffuz edilir.

    uyari : özel adlar yerine kullanılan"o" zamiri cümle içinde büyük harfle yazılmaz ve kendisinden sonra gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.

    2. yabancı özel adlardan sonra getirilen çokluk ve yapım ekleri kesme işaretiyle ayrılır: nice'ler, lille'li, bordeaux'lu, honolulu'lu.

    uyari : yabancı özel adlar dışındaki özel adlara getirilen yapım ekleri ve çokluk eki kesmeyle ayrılmaz: türklük, türkleşmek, türkçü, türkçülük, türkçe, müslümanlık, hristiyanlık, avrupalı, avrupalılaşmak, aydınlı, konyalı, bursalı; ahmetler, mehmetler, yakup kadriler, ereğliler. bu eklerden sonra da kesme işareti kullanılmaz: türklüğün, türkleşmekte, türkçenin, müslümanlıkta, hristiyanlıktan, aydınlıdan.

    3. kısaltmalara getirilen ekleri ayırmak için konur: tbmm'nin, tdk'nin, bm'de, abd'de, tv'ye.

    uyari : küçük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kelimenin okunuşu; büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen eklerde kısaltmanın son harfinin okunuşu esas alınır: kg'dan, cm'yi, mm'den; bdt'ye, thy'de, trt'den. ancak kısaltması büyük harflerle yapıldığı hâlde bir kelime gibi okunan kısaltmalara getirilen eklerde bu okunuş esas alınır: aselsan'da, botaş'ın, nato'dan, unesco'ya.

    uyari : sonunda nokta bulunan kısaltmalarla üs işaretli kısaltmalar kesmeyle ayrılmaz. bu tür kısaltmalarda ek noktadan ve üs işaretinden sonra, kelimenin ve üs işaretinin okunuşuna uygun olarak yazılır: vb.leri, mad.si, alm.dan, ing.yi, nu.dan; cm³e (santimetre küpe), m²ye (metre kareye), 64ten (altı üssü dörtten)

    4. sayılara getirilen ekleri ayırmak için konur: “1919 senesi mayısının 19'uncu günü samsun'a çıktım.” 1985'te, 8'inci madde, 2'nci kat; 7,65’lik, 9,65’lik.

    uyari : sıra sayıları ekle gösterildiği zaman rakamdan sonra sadece kesme işareti ve ek yazılır; ayrıca nokta konmaz: 8.'inci değil 8'inci, 2.'nci değil 2'nci.

    uyari : üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla gösterilir: 6'şar değil altışar, 10'ar değil onar.

    5. dilimizde kolmak, netmek, neylemek, napmak gibi fiiller yoktur. ancak konuşmada ve vezin dolayısıyla şiirde bu tür kullanılışlar ortaya çıkabilmektedir. seslerin vezin dolayısıyla şiirde veya konuşma sırasında düştüğünü göstermek için kesme kullanılır: k'oldu, n'oldu? n'etsin? n'eylesin? n'apalım?

    bir ok attım karlı dağın ardına

    düştü m'ola sevdiğimin yurduna

    il yanmazken ben yanarım derdine

    engel aramızı açtı n'eyleyim

    (karacaoğlan)

    6. bir ek veya harften sonra gelen ekleri ayırmak için konur: a'dan z'ye kadar, b'nin m'ye dönüşmesi, türkçede -daş'la yapılmış birçok söz vardır.

    7. özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığı takdirde kesme işareti yay ayraçtan sonra konur: yunus emre (1240?-1320)'nin, yakup kadri (karaosmanoğlu)'nin.

    ancak, cins isimler için yapılan açıklamalarda yay ayraçtan sonra doğal olarak kesme işaretine gerek yoktur: imek fiili (ek fiil)nin geniş zamanı şahıs ekleriyle çekilir.
  8. özel adlara ve sayılara getirilen ekleri, iki sözün birleşmesi sırasında ortaya çıkan ses düşmesini belirtmek için kullanılan noktalama işaretinin adı.

kesme işareti hakkında bilgi verin