şükela:  tümü | bugün
  • kirgizistan esrafindan olan kisi ya da seyleri niteleyen sey.
  • turkce karsiliği kirkiz dir. bolgede kirk ayri boy oldugunu belirtir.

    öhm edit: wikpedia, kirk kız dan geldiğini ve bunun manas destanına itafen olduğunu soyluyor.
  • guney kirgizistanda yasayanlari ozbek kokenlidirler.
    daha dogru belirtmek gerekirse guney kirgizistanda ozbekler, ozbekistanin kirgiz sinirinda da kirgizlar yasar. kuzey kirgizistan daha cok asimilie oldugundan rus etkileri gozukur bu insanlarda.

    lakin kirgizlari sadece o topraklarda yasayanlar ve digerlerine benzerler seklinde paradigmalar ile aciklayamazsiniz. cunku o sinirlar stalinzamaninda ulusal benlikleri bozmak ve engellemek icin tamamen rasgele cizilmistir.

    bu bilgiler isiginda tum orta asyalilar gibi kirgiz boylarini modern anlamda irk kavramiyla tanimlamak aslinda abestir.

    ayrica konusutklari dil uc asagi bes yukari eski turkcedir, ozbekceye yakindir. (kirgizca bir kitabi okuyabilirsiniz, orda (bkz: kirgizistan) turkce konusarak idare edersiniz) diger yandan kazakca ise bizim dilimize gercekten uzaktan akraba kalir, kazakla turkce konusulamaz.
  • bişkek manas üniversitesinde okuyan arkadaşlarımdan duyduklarıma göre türk vatandaşlarını hiç sevmiyorlarmış.hırsızlık o kadar yaygınmış ki hırsız kelimesinin bile kırgızlardan geldiği duyumlarım arasında.
  • tonyukuk yazitlari'nda der ki; "kirgizlari uykuda bastik...". (ikinci tas, kuzey cephesi)

    tarihte sibirya'da enisey boylarinda yasarken simdi farkli cografyalarda cok daginik bir sekilde yasamaktadirlar.

    hakaslar, karacaylar, kazaklar, karakalpaklar ve kirgizlar cok zorlanmadan birbirinin dillerini anlayabilirler. (gunumuz turkleri ve azerileri gibi) hakaslarin buyuk bir bolumu kendilerine kirgiz der. kazakistan'in sscb'deki ilk adi kirgiz cumhuriyeti idi. karacaylar cerkezlerle ayni devleti paylasiyor olsalar da dilleri tamamen farklidir, gunumuz kirgizcasinin nerdeyse aynisidir. baskurdistan'da da cok benzer bir dil konusulur ama onlari pek arastirmadim, bilmiyorum. ama kirgizcayi anlayabildigini iddia eden birisi yukarida saydigim ulke (otonom ulke herneyse) dillerinin hepsini cok rahatlikla anlayabilir, anlayabilmeli.

    ayrica, "guney kirgizistanda yasayanlari ozbek kokenlidirler" lafi sacmaliktan ibarettir. soyle ki, kirgizistan'daki ozbek nufusu 14% iken, guneyin nufusu ulke genelinin 60%'i kadaridir. nerden baksan guneydeki ozbekler %25 kadardir ancak.
  • ilk olarak günümüzde minusinsk ve abakan şehirlerinin buluduğu yenisey nehrinin büyük kolu yeniçay atrfındaki topraklarda ortaya çıkmışlardır, çinlilerle ilişkileri olduğu abakan civarında yapılan arkeolojik kazılarda bulunan paralar ve çan üzerine işlenmiş çince yazılarla belgelenmişdir; yenisey civarında bulunan yazıtların çoğu türkçedir ve genellikle cenazeler ve yakılan ağıtlarla ilgilidir, 700 lü yıllarda kırgızların türkçe konuştuğu varsayılmaktadır; çinliler kırgızları mavi gözlü sarışın adamlar olarak tanımlarken, arap yazar gardizi açık renk tenli ve kızıl saçlı olduklarından bahseder, bu nedenle slav kökenli oldukları düşünülebilir, uzun yıllar türkçe konuştuklarından zaman içinde türkleştikleri sanılmaktadır.
  • gökyüzünde karpuz keserler bunlar. * (bkz: gökyüzünde karpuz kesen kırgızlar)
  • eski türk uygarlıkları arasında en dikkatimi çekenlerden birisi hep bu kırgızlar olmuştur. tarihin hiçbir döneminde böylesine “biraz şunla, biraz bunla, olmadı ayrıl biraz da bunla ” anlayışına denk gelmedim ben. bir uygarlık insanında asimile olma eğilimi bu kadar mı 0’a yaklaşır arkadaş. kırgız giriyor kırgız çıkıyorlar her yerden. hristiyanlaşarak türklüklerini unutan macarlara hiç benzemiyorlar o açıdan ahaha. kurulduktan bir süre sonra asya hunlarına bağlanıyorlar. aradan 3 asır geçiyor, şaka değil. asya hunları yıkılınca bunlar sanki hiç orada değilmişçesine aynen ayrılıyorlar. bir süre yine kendi başarına takılıp güçlendikten sonra bu sefer de göktürklere bağlanıyorlar. göktürkler de parçalanınca toplucana uygurlara geçiyorlar. uygur hayatı sarmıyor bunları, sonunda “eeaahhh eytere beaa” deyip uygurları dağıtıyorlar, yakıp yıkıyorlar ortalığı. kırgız korkusundan uygurlar sağa sola dağılıp ayrı ayrı uygarlıklar kuruyor, o derece. biraz süre geçiyor, bi bakıyorsun kırgızlar bu sefer karahanlı olmuş. orada da kırgız kırgız takılırken moğollar geliyor bildiğin gibi, ne var ne yok yakıp yıkıyor, silip süpürüyor. moğol biraz farklı oluyor yalnız, alt kimlik üst kimlik anlamıyor pek. işte ben bu kırgızlar’ı orada tükendiler sanıyordum. sonra yeni farkına vardım ki şu bağımsız kırgızistan cumhuriyetinin bunlarla ilgisi olabilir. açtım baktım ki isim benzerliğinden ibaret değilmiş, o kırgız bu kırgızmış. yine bir yolunu bulup aradan sıvışmış çakal kırgızlar. nasıl olmuş da olmuş, o arayı kaçırmışım ben, ona bakmam gerek. bir de sürekli başka imparatorluklar, uygarlıklar dahilinde yaşayan bu kırgız hangi ara o kapı gibi manas destanını çıkartmış onu da incelemek lazım bir ara, tam bilgim yok. her neyse, ben böyle bir tarihin evladı olsam sanıyorum ki günlük hayatımda da tesiri görülürdü. hiç kırgız dostum yok fakat olsun isterim. tarihine bakılırsa ortalama bir kırgızın 10 yaşında “yetti ulan” deyip evi terk etmesi gerekir. kırgız dediğin sıkılgan adam, ben kırgız olsam sürekli sevgili değiştirirdim gibime geliyor. özgürlüğüme toz kondurmam, şanlı tarihime yakışanı yaparım. eğer böyle yaşamıyorlarsa da bundan böyle yaşasınlar. kendinizi tanıyın bre kırgız dostlar. bunun için doğdunuz.
  • 1930'lara kadar kara kırgız olarak adlandırılan halk. zira o döneme kadar bugünkü kazaklar kırgız olarak adlandırılıyordu. bundan dolayıdır ki kırgızlara da kara kırgız olmak düşüyordu. daha sonra sanırım kazak ssc kurulduktan sonra kırgızlara kazak, kara kırgızlara da kirgiz denmeye başlanmıştır. ayrıca nasıl ki bulgarlar, türk kökenli bir halk iken slavlarla kaynaşıp slavlaşmışlarsa, iddia odur ki kırgızların da, aslen hint-avrupa kökenli bir halk olup daha sonradan türkleştikleridir. sarışınlıkları da renkli gözlülükleri de (geçmişteki) muhtemelen buradan gelmektedir. ayrıca türk toplulukları içerisinde sanırım en güzel kızlara sahip olan halk kırgızlardır. çin'de de (ki kırgız dilinde buraya kitay derler) önemli sayılarda kırgız yaşamaktadır. son olarak, kırgızistan'ın kuzeyi ve güneyindeki kırgızlar arasında belirgin bir kültürel fark ve zaman zaman siyasete de sıçrayan bir gerilim vardır.
  • 10. yüzyılda anadoluya oğuzlarla (türkmenlerle) birlikte göçen türkik halklar arasında vardırlar ki pek araştırma yapılmamıştır.