şükela:  tümü | bugün
  • süregelen bir problemin çözümü için yapılan müdahalenin, problemi daha da içinden çıkılmaz hale getirmesi durumudur.
    (bkz: #41846809)
  • türkçemize abartır kobrayı kabartır olarak geçmiştir.
  • (bkz: #41846809)
  • herhangi bir sorunun üzerine gidilmesiyle sorunun daha vahim bir duruma gelmesidir. en kısa tanımı bu şekilde olan kobra etkisinin adı bilim insanlarının deneyleri vs. sonucunda çıkmamıştır. hayli ilginç bir hikayesi varmış meğerse. şöyle ki ;

    hindistan'ın ingiliz sömürgesi olduğu dönemde başkent delhi'de pek çok ingiliz askeri zehirli kobra yılanları tarafından sokularak ölmüştür. çünkü askerler ilk defa karşılaştıkları yılanlar hakkında hiç bir şey bilmemekte ve karşı koyamamaktadır. bu olayın ardından ingilizler daha fazla zayiat vermemek için ilginç bir yol bulmuş, zehirli kobraları öldürüp teslim eden hintlilere para ödemişlerdir yılan başı. hintliler bu kampanyayı çok sevmiş, ilk etapta çokça kobra yılanı yakalanmış, hatta neredeyse yılanların soyu tükenme noktasına gelmiştir. ardından bu işi fırsata çevirmek isteyen hintliler bu yılanları kendileri üretmeye karar vermiş ve bölgede kobra çiftlikleri kurarak yılan üretimine başlamışlardır. ardından bu yılanların kendileri yetiştirip, öldürüp, ingilizlerden sterlin almaya başlamışlardır. yılan başı 1 sterlin ödeyen ingiliz hükümeti zaman geçtikçe kasasından çok fazla para çıktığını görmüş, bu sebepten yılan kampanyasından vazgeçmiştir. bu kampanyanın bittiğini duyan halk oldukça kızmış ve çiftliklerde ürettikleri kobraları doğaya salmaları üzerine oldukça fazla zehirli kobra yılanı doğada daha fazla bulunmaya başlamıştır. ilk etaptan daha fazla kobra yılanı ortaya çıkması durumuna kobra etkisi denmesinin sebebi budur ve tarihten gelen bu olay literature geçmiştir.
  • bir sorunun çözümü için önerilen ve uygulanan yöntemin ters tepmesi ve sorunu daha kötü hale getirmesine verilen isim.

    bu terimin çıkış noktası o dönem ingiliz kolonisi olan hindistan'a dayanıyor. kobra zehirinden ölümlerin artması üzerine hükümet öldürülen her kobra için ödül vermeye başlayınca kimi fırsatçılar kobraları çiftliklerde üretip, sonra öldürüp para kazanmanın yolunu bulmuşlar. hükümet bunu farkedince ödül uygulamasına son vermiş ve fırsatçılar da artık para etmeyen kobraları doğaya salmışlar. böylelikle sorunun asıl kaynağı olan yüksek kobra nüfusu istemeden de olsa daha da arttırılmış.
  • mevcut soruna bulunan çözümün, bu sorunu daha büyük bir sorun haline getirmesi durumu.

    kobra etkisine, günlük hayattan bir örnek verelim: diyelim ki, sık sık gittiğim bir berberim var; ve her seferinde tıraş ücretinin yanı sıra, bahşiş de bırakıyorum. sonra; çok meşgul olduğum için, berbere o kadar sık uğrayamaz oluyorum; ve artık bahşiş de vermemeye başlıyorum. berberim, iyi bir müşterisini kaybetmeye başladığını düşünüp, kaygılanmaya başlıyor ve beni tekrar kazanmak için bir çözüm bulmaya çalışıyor. beni arayıp; bu aralar işlerinin çok kesat olduğunu, pek müşterisi olmadığını söylüyor ve daha inandırıcı olması için bir miktar borç para istiyor. ben borç verecek durumda olmadığım, ya da borç vermek istemediğim için isteğini geri çeviriyorum. sonra, berberin bana kırgın olabileceğini düşünüyorum ve borç veremediğim için mahcup oluyorum. bu mahcubiyet yüzünden, o dükkana bir daha hiç uğramıyorum.