şükela:  tümü | bugün
  • zamanında, amerikada hammadde, avrupada pazar ve afrikada işgücü olması dolayısıyla üç kıta arasında yapılan ticaret...
  • (bkz: roots) (bkz: kokler) (bkz: kunta kinte)
  • eskiden alenen yapilan ve cok para getiren bir meslek. simdilerde olay sadece cinsel yollu olup halen cok para getiriyomuş...
  • osmanli imparatorlugu'nda 1847 fermani ile yasaklanan ticaret sekli. (bkz: siyahi turkler)
  • dunyada halen var olan bir kirli para cemberi.
    ozellikle avrupa'da, hala kadin ve erkekler kole olarak alinip satilmaktadirlar.

    kadin koleler, genellikle fakir uzakdogu ulkelerinden ve dogu avrupa ile baltik ulkelerinden getirilmekte ve seks kolesi olarak satilmakta , calistirilmaktadirlar.
    erkek koleler ise ucuz i$ gucu icin alinip satilirlar, ve cogunlukla ortadogu ulkelerinden ve pakistan gibi gelir duzeyi urkutucu derecede du$uk olan ulkelerden gelirler.

    kole olarak satilan insanlarin buyuk kismi, avrupa ulkelerine kacak gocmen olarak gitmek uzere tacirlere binlerce dolar vermi$ vasifsiz i$ciler veya multecilerdir. sinirlari a$masi kolay olan ulkeler yolu ile (ki buyuk kismi turkiye’den gecer) italya veya yunanistan’a gelirler. buradan da avrupa’ya yayilirlar. eger para verdikleri celep kilikli adam onlari satmak niyetinde degilse, musait bir dag basinda terkedilirler veya uygun bir tasitla teslim olacaklari yere gonderilirler (ki bu bir container ici de olabilir, bir trenin alti ya da tir arkasi da).
    kole olacaklar ise durumdan habersizdirler. eger varsa seyahat belgeleri ellerinden alinir, ve hic bilmedikleri bir yere goturulur, tek tek veya gruplar halinde “i$veren”lerine satilirlar. ellerine para verilmez. haftaliklari ya da yevmiyelerinin ailelerine gonderildigi yalani ile avutulurlar. cogu o kadar fakir ve caresizdir ki, kacamazlar bile. herhangi bir sosyal guvence, para pul, saglik hizmeti yuzu goremeden somurulurler.

    kadin kolelerin durumu daha da vahimdir. cogunlukla seks kolesi olarak kullanildiklarindan, cok daha cabuk hastalik kaparlar ve/veya yipranirlar.aralarinda kucucuk kizlar bile vardir. cildirana veya ise yaramaz bir duruma gelene kadar hapsedildikleri penceresiz yapilarda tutulur ve fahi$elige zorlanirlar.

    kole ticareti cok ciddi bir suctur, ve uyusturucu ticaretinden sonra onlenmesi en guc $eylerden biridir. avrupa ulkeleri kole tuccarlarini onlemek icin buyuk paralar harcarlar.

    (bkz: human trafficking)
    (bkz: ncis)
    (bkz: ilo)
  • dort yuz yildan uzun bir sure icinde ozellikle orta ve bati afrikadan butun amerika kitasina yaklasik 12 milyon insanin zorla goturulmesi ve basta seker plantasyonlari ve madenlerde kole olarak calistirilmasina vesile olmus ticarettir. amerika kitasinin kesfinden kisa bir sure sonra baslasa da onyedinci ve onsekizinci yuzyilda hiz kazanmis ve 1807 de ingiliz imparatorlugunda ticaretin yasaklanmasina ragmen ondokuzuncu yuzyilda da devam etmistir. bu insanlarin hatiri sayilir bir kismi gemilerde akil almaz sikisiklikta tasinmalarindan dolayi daha atlas okyanusunu gecerken hayatlarini kaybetmistir. kole ticaretinin bu kadar uzun surmesinin nedeni de agir calisma kosullarina dayanamayan insanlarin bir sonraki nesli yetistirecek ve ayakta tutabilecek kosullarda yasamamasi ve hayatta kalabilme surelerinin de oldukca kisa olmasiydi. ustelik intihar da koleler icin bir direnis araci olabilmekteydi.

    sanildiginin aksine afrikali kolelerin cogu kuzey amerikaya degil basta brezilya olmak uzere, karayipler ve guney amerikanin cesitli somurgelerine tasinmislardir. brezilyaya yaklasik dort milyon afrikali giderken kuzey amerikaya goturulenlerin sayisi bir milyondan azdir. bu trajedinin tuccarlari basta ingiliz, ispanyol, hollandali, portekiz ve fransizlardan olusmaktaydi ve hemen hemen butun beyaz avrupa ve onlarin yerlestigi kuzey amerika yuzyillar boyunca insan olarak dahi gormedikleri afrikalilarin emegine dayanan bir sistemden pay aldilar.

    kole ticaretinin, ardindan da koleligin yasaklanmasini eski ingiliz somurgesi olan trinidad tobagolu bilim adami ve sonralari da devlet baskani eric williams 1940larda soyle aciklar: amerikanin bagimsizligini kazanmasi sonucu ingiliz imparatorlugu icin kole ticaretinden ve plantasyonlardan gelen karlar duser. ayrica ingilterede yukselen sanayi burjuvazisi de karayiplerdeki tuccar sinifina karsi orgutlenerek, bu sinifin tekelci ayricaliklarina son verilmesi icin kolelik karsiti bir harekete on ayak olur. dolayisiyla ingiliz imparatorlugunun kendi ekonomik cikarlari da artik koleligin ve kole ticaretinin kaldirilmasini gerektirmistir. bu yonde samimi olarak mucadele eden avrupalilar da yok degildir ama belirleyici olanin iktisadi kaygilar oldugu da ortada. williams’in bir diger onemli iddiasi da kole ticareti ve kole emegi sayesinde elde edilen sermayenin ingiliz sanayi devrimi icin cok onemli oldugudur. daha guncel istatistiklerle bu tez kismen reddedilse de kole emegine dayanan ve dort yuz yil suren sistemin basta ingiltere olmak uzere diger somurgecilere cok ciddi kazanc saglamamasi soz konusu olamaz. son olarak somurgecilikten miras kalan devasa sinif farklari, toplumsal esitsizlikler ve irk sorunu da, her ne kadar cogu 1800lerin basindan beri bagimsiz olsa da amerika kitasindaki eski somurgelerin canini yok yakmistir.
  • (bkz: amistad)
  • şimdilerde kişinin kendi kendine de yapabildiği. her şey bir cv hazırlamakla başlıyor. moderen çağda her şey çok kolay.