şükela:  tümü | bugün
  • kucuk partikullerin kimyasi.*
  • sıvıda çözelmeyen katı taneciklerin ayrışık bir halde sıvılarda çözelmesini inceleyen kimya dalı. anlam ve önemini bugün daha iyi anladığım daldır bu arada. kolloidal çözeltilerde en kullanışlı olan kavram için (bkz: zeta potansiyeli), doğru ph'ı tutturduktan sonra gerisi kolay. normal bir kimyasal çözeltiden farklı olarak kolloidler homojen oldukları durumda dahi tek bir sıvı fazı göstermezler, bunun yerine sıvı içerisinde çözelmiş katıların ayrı kolloid fazları olur.

    bir çözelti ile bir kolloidi ayırmanın en kolay yolu süzmektir. herhangi bir ultrafiltrasyon membranından süzüldüğünde çözelti içerisindeki çözülmüş iyonlar ve moleküller sıvıyla beraber rahatlıkla difüzyon gerçekleştirebilirken kolloid çözeltinin içerisindeki partiküller membrandan geçemeyecektir.

    entrynin başında sıvı çözeltide karışmayan katı tanelerden bahsettim ancak bu tanım şart değildir. süt veya rakı gibi sıvı-sıvı kolloidleri (anason yağının su-etanol'deki çözünmesi), bütün jeller gibi katı içerisinde sıvı, bazı camlarda katı içerisinde katı gibi farklı türleri de olabiliyor. aslında gaz-gaz karışımları hariç her fazda kolloid oluşabilir. önemli olan faktör karışımın en homojen olduğu durumda dahi tekil bir faza dönüşmemesi, aynı fiziksel fazda bulunsalar dahi birden fazla yapısal fazın bir arada bulunması gerekiyor kolloid için. bu yüzden en basitinden katı-eriyik bir çözeltideki (anlaşılması kolay olsun diye metalik bir alaşım düşünebilirsiniz) emprüteler vb., kendi tanelerini oluşturmadıkları sürece kolloid sayılmazlar.

    kolloid çözeltilerde parçacıkları arası etkileşimler 5 temel faktörde ele alınır;
    -van der waals, ne olduğunu bilenler için yeterince açıklayıcıdır sanırım, dipol etkileşimleri
    -elektrostatik etkileşim, söz konusu parçacıkları kimyasal kompozisyonlarına göre ortaya çıkan elektriksel yükün yaratabileceği çekme/itme kuvvetleri
    -entropik etki, entropi maksimizasyonu yönelimindeki termodinamik denge sürecinin yaratacağı kuvvetler
    -dışlanmış hacim etkisi, basitçe parçacıkların uzaydaki aynı noktayı kaplayamaması faktörüdür, farklı moleküllerin aynı hacmi kaplayamaması gibi, yanyana olup çarpışabilirler ancak birbirlerinin içinde bulunamazlar.
    -sterik etki, çakışan elektron bulutlarının birbirini itmesinen kaynaklı oluşan, yapıda söz konusu bulunan iyon ve moleküllerin şekilleriyle reaktivitelerini etkileyen faktör.

    bir kolloid çözeltinin dengesini belirleyen şey çözelmiş olan tanelerin boyutları ve çökelmeleridir. sedimentasyon, yani çökelme mevcutsa muhtemelen kolloid çözelti istediğiniz gibi sonuç vermeyecektir. keza agregasyon, yani partiküllerin istenilenden büyük taneler oluşturması da sonuçları bozabilen faktörler arasındadır. özellikle porozlu yapı üretiminde kullanılacaksa kolloid çözelti, hem porozların istenilenden büyük olmasına, hem de sinterlemeden sonra fark edeceğiniz bir durum olarak, mekanik zayıflıklara sebebiyet verecek yapısal hatalarla numunenizin hiç beklemediğiniz şekillerde kırılmasına sebep olabilir.

    ayrıca (bkz: kolloid).