şükela:  tümü | bugün
  • yüksek adalet divanı'nın yassıada'da, yaygın kanının aksine adnan menderes değil, celal bayar aleyhine, afgan kralı tarafından kendisine hediye edilen köpeğin hayvanat bahçesine satılması iddiasıyla açtığı davadır.

    davanın açılmasını tetikleyen unsur ise, ziraat müdürlüğü meyvecilik uzmanı vehbi ergin'in, ankara'daki gazi çiftliğini gezerken, oranın müdürlerinden biri olan arkadaşının kendisine söz konusu köpeciği "bu köpeği afgan kralı celal bayar'a hediye etmiş, o da bize sattı" diyerek göstermesiymiş. vehbi ergin bunu pek inandırıcı bulmamış ve hürriyet gazetesini arayıp araştırmalarını istemiş. olay da ertesi gün sürmanşetten patlamış tabi. bu haberi ihbar kabul eden milli birlikçiler ise köpeği tarım bakanlığı’na sattığı iddiası ile celal bayar hakkında dava açmışlar.

    celal bayar'ın duruşmada kendinden emin bir şekilde yaptığı savunma ise "çeşme’den gelen bir heyet köylerine çeşme yaptırmam hususunda benden rica ve istekte bulundular. böyle bir tahsisatım olmadığı için, sayın afgan kralının bana hediye ettiği cins köpeği satın alması konusunda tarım bakanına ricada bulundum. o da beni kırmadı aldı. bedelini de çeşmeli köylülere verdik. eğer bu suç ise suçumu kabul ediyorum" şeklindeymiş. aynı davadan yargılanan tarım bakanı nedim ökmen de aynı yönde ifade verince her ikisi de davadan beraat etmişler.

    kaynak; necati akgün, http://bursa.turkhaber.com/
  • dışarıdan bakınca nasıl göründüğü time dergisinin 24 ekim 1960 tarihli sayısındaki haberden anlaşılabilecek dava.
    (bkz: http://www.time.com/…/article/0,9171,871754,00.html)
  • (bkz: bebek davası)
  • celal bayar ın "bu kadar küçük bir meseleden dolayı, böyle yüksek bir mahkemenin huzuruna çıktığım için en büyük cezayı çekmiş bulunuyorum" diyerek ayarı verdiği davadır, mamafih bu şaka gibi davadan 4 yıl 2 ay hapse mahkum olmuştur.
    ayrıca darbeden sonra sapıtan cuntacıların zihniyetleri de açık seçik ortaya seren davadır.
  • 27 mayıs 1960 darbesinden sonra, aynı senenin 14 ekim–24 ekim tarihleri aralığında, yassıada mahkemelerinde görülmüş ve karara varılmış bir davadır.

    nedim ökmen ve celal bayar'ın,
    "nüfuz ve makamlarını kötüye kullanmak gerekçesiyle"
    yargılandıkları bu davanın ilk duruşmasına, 14 ekim 1960 tarihinde başlanmıştır.

    iddianameye göre , eski cumhurbaşkanı celal bayar‘a, afgan kralı tarafından hediye edilen "afgan tazısı", dönemin tarım bakanı nedim ökmen'in emri ile atatürk orman çiftliği'ne satılmıştır.

    dava konusu köpeğin fotoğrafı:
    https://hizliresim.com/md5r56

    dönemin gazetelerinde haber olan fotoğrafı:
    https://hizliresim.com/novyv1

    duruşmada sanıklar, bu olaydan duydukları üzüntülerini belirtmiş ve elde edilen para ile izmir'in bir köyüne çeşme yapıldığını belirtmişlerdir.

    o duruşmada celal bayar'ın savunmasından bir bölüm şöyledir:

    “majesteleri afgan kralının, bu büyük şahsın, mahkeme safhasında mevzu bahis olmasından dolayı büyük eza duymaktayım.

    afgan kralı, çiftliğinde büyük bir ihtimamla beslediği bu hayvanı bana hediye etti.
    bir defa da pakistan’dan, muhammed han’dan hediye gelmiş nadir bir hayvanı hiçbir şey beklemeden çiftliğe hediye etmiştim.

    ben bunları her zaman mukabelesiz hediye ettim.
    ben hediyeyi maddi şekle çevirecek insan değilim.
    ben hayvanı satmadım.
    kendileri satın alalım dediler, para da cebime girecek değildi.
    izmir köylerinden birine bir çeşme yaptırılacak ve su getirtilecekti.
    milli mücadele’de hizmet etmiş bir köydü.

    nüfuz istismarı şöyle dursun pazarlık dahi olmadı.
    izmir valisi’ne gönderilsin, çeşme yapılsın dendi.
    paraya elimi dahi sürmedim. bunda nüfuz istimali, zorlama nerede? düşünce ve karar yanlıştır.”
    demişti.

    buna rağmen, davaya yönelik tespit edilen 7 tanık dinlenmiş ve 24 ekim 1960 tarihli duruşmada karar açıklanmıştır.

    dava sonucunda tck'nın 209. maddesi gereğince sanıklara beşer yıl hapis ve tck'nın 227. maddesi gereğince müebbetten memuriyetten mahrum edilmeleri istenmiştir.

    köpek davası, öncelikle 1 numaralı dava olan;
    "anayasayı ihlal davası" ile birleştirilmiştir.

    fakat daha sonra, celal bayar 4 yıl 2 ay, nedim ökmen ise 5 yıl hapis ve müebbetten memuriyetten mahrumiyet cezaları almışlardır.

    eskilerin anlattığına göre, yağmurlu soğuk bir gün olan 14 ekim 1960 cuma gününde başlayan bu duruşma, yine soğuk ve yağmurlu olan bir pazartesi günü 24 ekim 1960 tarihli karar duruşmasıyla bitirilmiştir.
    sırada daha pek çok 27 mayıs davaları vardır.
    yassıada'da hava, her geçen gün daha da soğuyacak ve her geçen duruşma, tarihimizi daha da üşütücektir.

    özetleme yapılan kaynaklar:
    hürriyet gazetesi, akşam gazetesi, milliyet gazetesi 14-15-16-17 ekim ve diğer ileri tarihli 1960 arşivleri.