*

şükela:  tümü | bugün
  • çift yarık deneyinden bahsedilirken ya da çoklu evrenler yorumunun uzantısı olan scim kuramı gibi tezlerden bahsedilirken sık karşılaşılan bir kavram vardır. bu kavram kopenhag yorumudur.

    kopenhag yorumu, kuantum fiziğinin en ünlü deneylerinden çift yarık deneyinin sonuçları üzerine yapılmış yorumlardan biridir.

    deneyde iki yarığa doğru ateşlenen fotonlar bir ölçüm yapılmadığı takdirde dalga gibi davranarak arkadaki ekranın üzerinde girişim yani dalga deseni oluşturur. eğer bir şekilde ölçüm yapılırsa o durumda da sadece yarıkların arkasında iki ışık kümesi oluşur. yani deneyde gözlem yapmak deneyin sonucunu değiştirmiştir.

    kophenag yorumu bu durumu dalga fonksiyonunun çökmesi ile açıklar. yani gözlemci bilinçli bir gözlem yaptığında o ana kadar kuantum olasılıkları olarak var olan dalga fonksiyonu (yani fotonların elektromanyetik dalgaları) gözlem yapıldığında sadece tek bir olasılığa indirgenmiştir.

    başka ünlü bir deney olan schrödinger'in kedi deneyi ile bunu açıklamak için oluşturulmuş bir düşünce deneyidir. bu deneyde kapalı bir kutunun içinde bir kedi ve yarı yarıya kediyi öldürme olasılığı olan bir düzenek vardır. schrödinger bu kutu açılıncaya kadar kedinin süper pozisyon durumunda olduğunu (yani hem ölü hem canlı) ancak kutu açılınca kedinin dalga fonksiyonunun çöktüğünü ve bu olasılıklardan sadece birinin gerçek olduğunu öngörür.

    yani çift yarık deneyinin bu yorumuna göre sadece bir evren vardır, ve biz o evrenin içinde yaşamaktayız.

    kaynak: cevdet caner telimenli