şükela:  tümü | bugün
  • k/t yok oluşu olarak da geçen, 65 milyon yıl önce gerçekleşerek günümüze en yakın olan kitlesel yok oluş. dinozorların başını yiyen yok oluş olarak medyatik bir üne de sahip olan bu yok oluşun nedeni konusunda pek çok rivayet bulunmaktadır. bunlardan en akla yatkın duranı yucatan yarımadasındaki chicxulub krateri'ni oluşturan bir göktaşı çarpması sonucu oluştuğu konusundaki teorilerdir. mezozoik dönem bitip senozoik dönem başlamış ya da kretase bitip tersiyer başlamıştır.
  • buna benzer bir kitlesel yok oluşun, yine dünyaya çarpacak bir meteor sayesinde, bundan 100 milyon yıl sonra yaşanacağı öngörülüyor.
  • bu kitlesel yok oluşun esbab-ı mucibesi olan göktaşı, bir ucu yucatan yarımadasına değdiğinde, diğer ucu yolcu uçaklarının seyir mesafesindeydi ve "kanada'da ki bir dinozorun yaşamak için 2 dakikalık ömrü kalmıştı.*"

    "65 million years ago, when an asteroid hit the yucatan peninsula, a dinosaur in canada had two minutes to live."
  • eve dönerken meteor yağmuruna tanık oldum. üzerime düşüyor sandım bir an. böyle durumlarda çoğu zaman bi felaket olacağı varsa da ortalık bulanmasın diye nasa bize yalan söyleyecek haber vermeyecekmiş gibi geliyo. neyse birkaç saniye atmosferde gezindi sonra phfs diye söndü. bi rahatladım. o an herkesin öleceğini düşündüm. her insanda olduğu gibi evrendeki bu küçük oyunun metin yazarlığını yapanın seçtiği baş karakter kendimmişim gibi hissettiğimden ben daha ölmem ki zaten hıh tribi attım. sonra aklıma bu hadise geldi; dinozorların yok oluşuna sebebiyet veren neydi sorusunun cevabını barındıran, yaklaşık 65 milyon yıl önce kretase-tersiyer sınırını oluşturan -mesozoyik dönemini bitirip memelilerin baskın olduğu senozoyik dönemini başlatan- kitlesel yok oluş. bu arada dünya haritası da o sıralar böyleymiş.

    yok oluşa neden olduğu düşünülen katastrofik olaylardan biri dünya'ya çarpan bir asteroit veya kuyruklu yıldız. walter alvarez ve arkadaşları tarafından keşfedilen bu meteoritin düştüğü yer meksika'nın yucatan yarımadası'nda bulunuyor ve chicxulub kraterini meydana getirmiş. hipoteze göre dinozorların ve o dönemdeki diğer fauna ve floraların %50'sinin yok olma sebebi. k/t sınırının izlerinin görüldüğü bölgelerdeki kayaçlar birkaç cm.'lik kil tabası barındırıyor. dünya'nın farklı bölgelerinde aynı zamanda görülüyor bu tabakalar. ince kil tabakalarında da yerkabuğunda ender bulunan, meteoritlerde ise bolca bulunan iridyum elementi mevcutmuş. bu kil tabakalarının içindeki iridyum miktarı araştırmalar sonucu o dönemde dünya'ya 10 km. çapındaki bir meteoritin çarptığına kanıt olarak gösteriliyor.

    chicxulub kraterini ararken oralardan şöyle bir görüntü buldum. the beach filmindeki keşfedilmemiş sahile benziyo. neyse. bu da kraterin görünümü.

    luis ve walter alvarez'e karşıt görüş olarak gerta keller chicxulub çarpışmasının k/t sınırının yaşından ortalama 300.000 yıl önce meydana geldiğini öne sürüyor. fakat birçok canlı çeşitliliğini yok edecek büyüklükte bir patlama olsa bile, buna ek olarak hindistan'da bulunan deccan volkanizmasının yarattığı felaket ayrıca bununla ilişkili dünya atmosferinde oluşan iklimsel değişiklikleri ve sera gazlarının oluşturduğu çevresel etkilerin katkısının daha fazla olduğunu söylüyor. daha fazla bilgi için detaylar burada.
  • buraya kadar geldiyseniz bakmanızda sakınca yok; (bkz: troodon)
  • birkaç milyon milyar yıl önce dünyaya çarpan bir göktaşı vesilesiyle tüm canlı türlerinin yaklaşık %70'inin yeryüzünden silinmesine neden olan felaketin jeolojik ismidir kretase-tersiyer. sanılanın aksine göktaşının çarpması değil çarpma sonucu atmosfere yayılan toz bulutunun iklimi değiştirmesi sonucu yaşam olanaksızlaşmış ve birçok mahluk telef olmuştur. belirli bir biyokütlenin altındaki canlılar hayatta kalabilmiş yalnızca. o dönemin memeli kemirgenleri dinozor teklikesinden dolayı başını topraktan çıkaramazken meydanı boş bulunca yeryüzüne çıkıp "bir iki evrimleşek artık emuğagoyum" demişler ve pislik bizler ortaya çıkmışız. bunlar hep bilgi işte.
  • öncelikle bu dönemde gök taşı çarpması sonucu büyük bir yok oluşun gerçekleştiği doğrudur. ancak sanılanın aksine tüm dinozorlar bir anda yok olmamıştır. zaman-tür grafiği olarak gözümüzde canlandırırsak bu canlıların sayısının iskambil destesindeki maça'ya benzediğini söyleyebiliriz. bu canlılar jurassic'de krallıklarını yaşamalarına rağmen kretase'de sayıları başta artmış ve o zamana kadarki en yüksek sayıya çıkmış ancak zaman geçtikçe besin kıtlığına girmişlerdir. böylece nüfusları zamanla azalmıştır(nüfus azalması 10 milyon yıl sürmüştür). meteor çarpması ile yok olum ise zaten uzun bir süredir yok olmakta olan bir neslin sadece son dönemine dek gelmiştir. yani maçanın sadece üst kısmına.
  • (bkz: #72647483)