şükela:  tümü | bugün
  • kimligi belirlenmemis veya supheli sayilan hayvanlarin sirrini cozmeye calisan bilim dali.
  • yunanca kryptos: gizli zoon: hayvan! logia: ogreti kelimlerini birlestirerek olusturulmus bir adet yeni donem zooloji alt kolu, istenmeyen evladi. turkcesi kriptozooloji olabilir, emin diilim. terim ilk kez lucien blancou tarafindan kullanilmissa da, darwin/evrim orneginde oldugu uzere ilmin babasi heuvelmans isminde bir sahistir.

    zoolojinin alt dali olarak ciddi anlamda aktive oldugu 1950 li yillardan bu yana kayda deger bir bulgu bulamadiysa da, bu bilimin ciddi takipcileri her tur bilim alaninda gecerli olan "delilin eksikligi, eksiklige delil degildir" diyerek sabir ve sebat ile hadisenin uzerine gitmektedirler.

    her ne kadar modern zooloji ve kesiflerin neticesinde bulunmus okapi, komodo ejderi gibi hayvanlar bu ogretiye gaz vermekteyse de henuz sifira sifir elde var sifir ile ifade edilebilen bir sonuc grafigi soz konusudur.

    kelimenin ogrenildikten on saniye sonra "nevcihanim, mustefilatunum, kobayashim" gibi cumle ve baslik icinde kullanilmamasi, fikren yetersiz, celiskili beyanatlarin icine kafa karistirma maksatli gelisiguzel konulmamasi rica edilir. illa bulamac capinda bir sey yapacaksaniz asure yapiniz, ayara karsi sifa niyetine yalaginizdan konuya komsuya dagitip durgun beyinlere glukoz takviyesi yapiniz, ve hayir asure kokusu alan kimseler icun tabak siparisinde bulunup haybeden zuccaciye piyasasinda islem hacmi yaratmayiniz, yarattiktan sonra da "aaa o asurede cinsel cagrisimlar yok muydu?" diyerek evvelki porsiyon onerinizin samimiyeti hakkinda saibe uyandirmayiniz. taneleri ayirip suyunu icmeyiniz, icenleri uyariniz. bascavuslarla yuzgoz olmayiniz.
  • (bkz: cryptozoology)
  • ferit edgü'nün "köpeğin ısırdığı kriptozoolog" öyküsünde karşıma çıkan bilim dalı.
    öykünün başında kriptozoolog tanımını da eklemek isterim: "saklı hayvan türleri üstünde aratırmalar yapan bilgin."

    bilim dalı hakkında çok bir bilgim olmasa da okumaktan büyük zevk alınan bir öyküdür.
  • bir pseudoscience dalıdır. ciddiye alınmayasıdır.
  • zoolojinin bir alt bilimdalı olarak görülmez. dahası, bilimdalı olarak görülmesi bile şüphelidir, çünkü verileri somut kanıtlardan çok, rivayetlere dayanır. örneğin sasquatch adı verilen maymun-insan türü kanıtlananamıştır, o yüzden kriptozooloji bununla ilgilenir. ancak bu hayvan türüyle ilgili somut bilimsel veri olmadığından, kanıt olmadığından ve yinelenebilir somut verilere ulaşılamadığından (fotoğraf, kanıt, fosil vs. hiçbir kanıt yok), bilimsel bir dalda incelenebilmesi şüphelidir. dolayısıyla kriptozoolojiye bir bilimdalı denilemez.
  • bir bilim dalı değildir ama bu bilimsel yöntemler kullanmadıkları anlamına gelmez. cryptid denilen canlıları ispatlamaya çalışır. bu işle uğraşanlar genelde zevk için yaparlar. kimse kimseye al şu parayı, git van gölü canavarını ispatla demez.

    bildiğim kadarıyla okulu yoktur ama ille de canavar uzmanı olacam diyenler varsa, tecrübeli bir canavar uzmanı (adını hatırlamıyorum) "araştırmak istedikleri cryptide göre zooloji, antropoloji gibi çeşitli alanları okusunlar. ben ek olarak şahitleri daha iyi anlamak için psikoloji okudum." gibi bir şey söylemişti.

    bir zamanlar cryptid olup ta artık ispatlanmış canlılara bir kaç örnek olarak dev kalamar ve okapiyi verebiliriz.

    son olarak, doğru bir örnek oldu mu emin değilim ama (bkz: saadettin teksoy)
  • her ne kadar pseudoscience olarak kabul edilse dahi, bu bilimdalına gönül verenlerin tamamen boş beleş işlerle uğraştıkları söylenemez. zira bir zamanlar kriptozoologların araştırdıkları ve varlığını kanıtladıkları ve bugün zoologlar tarafından da var oldukları kabul edilen kriptidler mevcuttur. şöyle ki:

    dingiso veya bondegezou: ağaç kangurusu' nun endonezyoya özgü bir alt türü olarak kabul edildi.

    hoan kiem kaplumbağası: vietnam' ın aynı isimli gölünde yaşayan dev kaplumbağa. bir göl canavarı sanılırken ayrı bir tür olarak kabul edilmiştir.

    koolakamba: şempanze-goril kırması. şu an için ayrı bir tür mü, yoksa katır gibi hibrit bir hayvan mı olduğu tartışmalı.

    ziphius: kaz burunlu balina. işin ilginci, varlığı tartışmalı bir tür iken varlığı kanıtlandıktan sonra bu balinaların dünyanın her yerinde yaşamakta oldukları da keşfedilmiştir.

    ayrıca, bu kriptozoologlar sadece var olup olmadıkları tartışmalı türleri çalışmazlar. misal, tükenmiş olarak kabul edilen türleri de araştırırlar. misal, anadolu parsı' nı da çalışır bu insanlar, zira bu türün gerçekten tükenip tükenmediği tartışmalıdır.

    sonuç olarak, kriptozooloji, biyolojinin arka bahçesidir. psödobilim yerine taşeron bilim tanımını daha doğrudur, zira biyologların yapmaya tenezzül etmediği fakat lüzumlu işleri yapmaktadırlar.
  • kriptozooloji, gizli hayvanların incelenmesidir. avustralya bunyipi, koca ayak, chupacabra ve loch ness canavarı bunlardan bazılarıdır. zooloji biliminin kabul gören bir bilim dalı değildir. kriptozooloji efsanelere ve folklora ve yerlilerin, kaşiflerin gizemli canavarlar gördükleri iddialarına dayanır. kriptozoologlar, gerçek hayvanları incelemekten ziyade yaratıkların varlıklarını kanıtlamaya çalıştıklarından, zoologdan ziyade araştırmacı gibidirler. ancak zooloji uzmanlığı kriptozoologlar için bir gerekliliktir. bu terimi, dr. bernard heuvelmans, bilimin bilmediği hayvanlara dair araştırmalarını tanımlamak üzere bulmuştur. bu “efsanevi hayvanlar”a dair kanıtları değerlendirme odağı, artık feshedilmiş olan uluslararası kriptozooloji cemiyetince de sürdürülmüştür.
  • zooloji dalının henüz bilmediği ve kabul etmediği canlıları araştıran bilim dalı* olarak görülen ilgi alanı/disiplinler bütünü.

    bahsedilen zooliji tarafından kabul edilmeyen canlılar için (bkz: cryptid)

    zooloji'nin cryptidleri kabul etmemesinin nedeni haklarında somut kanıt olmaması ve bu canlıların söylentilere dayalı olmasıdır. ancak gariptir ki kanıtlar bulunduğu andan itibaren canlılar zooloji kapsamına girerler. bu nedenle bence kriptozooliji gerçek bir bilim dalı olmasa da zoolojiye yardım eder ve destekler.

    dünya çapında birçok takipçisi olan kriptozoolojinin nedense türkiye'de hiçbir temsilcisi yoktur. bu ilginçtir çünkü aslında anadolu'da canavar/hayvan efsanelerine oldukça sık rastlanır. yine ilginçtir ki türkiye'nin en ünlü kriptidi, en yeni ve en uyduruk olanıdır. yani van gölü canavarı'dır. buna rağmen van gölü canavarı hakkında yürütülen çalışmalar, van gölü'ne pikniğe giden bölge halkının gölü kamera kaydına almanın ötesine geçememiştir.

    ek:
    kriptozooloji hakkında ansiklopedik bilgilere ulaşmak isteyenler cryptid wiki'yi inceleyebilirler.
    http://cryptidz.wikia.com/