şükela:  tümü | bugün
  • üst edit: başlığı neden olan olaylar yapabilirsek güzel olur. yazıyı biraz düzenledim. maziyi alt kısma yolladım. üç hafta tatildeyim, döndüğüm zaman kronolojik kısmı da yeniden eskiye şeklinde düzenleyeceğim.

    (bkz: #79065789) entryde söz verdiğim, son 5 yılı kapsayan ve ekonomiyi etkileyen olayların kronolojik sıralamasıdır.

    ve başlayalım:

    haziran 2013 - fed para politikasını sıkılaştırma hedefini açıkladı
    haziran 2013 - gezi protestoları
    temmuz 2013 - mısır darbesi, erdoğan'ın açık destek verdiği müslüman kardeşlerin iktidarı kaybetmesi
    17-25 aralık 2013 - yolsuzluk operasyonları
    ocak 2014 - daeş/isis suriye'de geniş topraklar kazanmaya başladı
    30 mart 2014 - yerel seçimler (her seçim ekonomik yük getirir)
    ağustos 2014 - cumhurbaşkanlığı seçimleri
    eylül 2014 - kobani kuşatması
    ekim 2014 - fed son varlık alımını yaparak bilaçosunu 4 trilyona çıkarıp varlık alımlarını durdurdu
    5 haziran 2015 - diyarbakır hdp mitingine bombalı terör saldırısı
    24 haziran 2015 - genel seçim
    20 temmuz 2015 - suruç bombalı terör saldırısı
    30 eylül 2015 - rusya'nın suriye iç savaşına direk müdahale kararı alması
    10 ekim 2015 - ankara garı bombalı terör saldırısı
    kasım 2015 - fed başkanı yellen faiz artışlarına başlama sinyali verdi
    1 kasım 2015 - genel seçim
    24 kasım 2015 - rus uçağının düşürülmesi
    aralık 2015 - fed ilk faiz artışını yaptı
    aralık 2015 - hendek operasyonları
    1 ocak 2016 - seçim vaadi olan brüt asgari ücretin 1273,50 liradan 1647 liraya çıkması
    20 ocak 2016 - petrol fiyatları 26 dolara düştü. arap ülkeleri zorda.
    17 subat 2016 - ankara kızılay bombalı terör saldırısı
    13 mart 2016 - ankara güvenpark bombalı terör saldırısı
    19 mart 2016 - taksim terör saldırısı
    21 mart 2016 - reza sarraf'ın abd'de tutuklanması
    28 haziran 2016 - atatürk havalimanı terör saldırısı
    15 temmuz 2016 - darbe girişimi
    20 temmuz 2016 - s&p kredi notunu bb+'tan bb'ye düşürüyor
    21 temmuz 2016 - olağanüstü hal
    24 ağustos 2016 - fırat kalkanı harekatı - 24 subat 2017'ye kadar devam etti
    eylül 2016 - moody's türkiye'nin kredi notunu yatırım yapılabilir seviyenin altına indiridi. böylece tüzüğüne göre en az iki kredi firmasından yatırım yapılabilir maddesi olmadan yurtdışına yatırım yapmayan fonlar türkiye'den çıktı.
    10 aralık 2016 - beşiktaş terör saldırısı
    19 aralık 2016 - karlov suikasti
    1 ocak 2017 - istanbul gece kulübü terör saldırısı
    ocak 2017 - fitch kredi notunu yatırım yapılabilir seviyenin altına indirdi. böylece türkiye'yi yatırıma uygun gören kredi kuruluşu kalmadı (3 büyük arasında)
    ocak 2017 - merkez bankası haftalık repo yerine gecelik faizi kullanmaya başladı
    mart 2017 - hollanda diplomat krizi (direk yabancı yatırımlarda en yüksek orana sahip olan ülke)
    28 mart 2017 - hakan atilla'nın gözaltına alınması
    nisan 2017 - referandum
    haziran 2017 - katar'ın izolasyonu
    ekim 2017 - avrupa merkez bankası varlık alım miktarını düşürdü
    kasım 2017 - reza sarraf'ın itirafçı olması
    6 aralık 2017 - kudüs krizi
    ocak 2018 - zeytindalı harekatı
    ocak 2018 - fitch istanbul ofisini kapattı. fitch geleneksel olarak türkiye'ye en yüksek kredi notunu veren firma idi.
    12 şubat 2018 - yıldız holding borç yapılandırma istedi
    mart 2018 - avrupa merkez bankası'nın eylül ayında varlık alımlarını bitirmesi, 2019 yılında ise faiz artışına geçmesi bekleniyor.
    mart 2018 - abd çelik ithalatına ek vergi kararı aldı.
    5 nisan 2018 - mehmet şimşek'in istifa krizi
    7 nisan 2018 - doğuş holding borç yapılandırma istedi
    9 nisan 2018 - unit group (ünal aysal'ın şirketi) borç yapılandırma istedi
    30 nisan 2018 - seçim öncesi ekonomik düzenlemeler: emekliye iki ikramiye vaadi, vergi ve ceza borçlarının silinmesi vs.
    1 mayıs 2018 - s&p çöp niteliğindeki (yatırım yapılamaz) kredi puanını daha da düşürdü
    15 mayıs 2018 - erdoğan'ın ingiltere'de merkez bankası bağımsızlığına yönelik sözleri
    22 mayıs 2018 - kuzey kıbrıs, türk lirasını kullanmaktan vazgeçebileceğini duyurdu
    23 mayıs 2018 - bist'in tarihinde ilk kez işlemleri durdurması
    23 mayıs 2018 - merkez bankası faizlerde 3 puan artışa gitti. yeni faiz 16.5.
    28 mayıs 2018 - merkez bankası sadeleştirme adımı ile beraber faizleri 1.5 puan daha artırdı. yeni faiz 18.
    30 mayıs 2018 - gama holding 1 milyar doları aşan borç yapılandırma istedi.
    4 haziran 2018 - enflasyon %12'yi geçerek son 14 yılın zirvesine çıktı.
    6 haziran 2018 - bist-100 endeksi dolar bazında 2008 finansal krizine eşdeğer hale geldi.
    8 haziran 2018 - moody's 17 bankanın kredi notunu düşürdü, ayrıca 17+2 bankayı izlemeye aldı.
    18 haziran 2018 - fitch türkiye'nin büyüme beklentisini düşürdü
    24 haziran 2018 - başkanlık seçimi
    3 temmuz 2018 - enflasyon %15'i aşarak 2003 sonrası (son 15 yıl) en yüksek seviyeye çıktı.
    5 temmuz 2018 - türk telekom’un özelleştirilen %55 hissesi, borçların ödenmemesi sebebiyle alacaklı bankalara geçecek (akbank, garanti, iş bankası)
    6 temmuz 2018 - çin - abd ticaret savaşları resmi olarak başladı
    9 temmuz 2018 - yeni bakanlar kurulu, mehmet şimşek ve berat albayrak süprizi
    13 temmuz 2018 - fitch yatırım yapılamaz kredi notunu daha da düşürürek, bb+ tan bb'ye, görünümü negatife çevirdi
    24 temmuz 2018 - merkez bankası beklentilerin aksine faiz artışına gitmedi
    26 temmuz 2018 - avrupa merkez bankası varlık alımlarının eylül’de 30 milyar avro’dan 15’e düşeceğini, aralıkta ise biteceğini açıkladı.
    26 temmuz 2018 - trump, rahip brunson'ın serbest bırakılmaması durumunda türkiye'ye yaptırım uygulama tehdidinde bulundu.
    1 ağustos 2018 - adalet ve içişleri bakanlarına abd tarafından yaptırım uygulandı.
    2 ağustos 2018 - f-35 uçaklarının tesliminin ertelenmesini içeren yasa tasarısı abd senatosundan geçti.
    6 ağustos 2018 - abd’nin iran’a yönelik yaptırımları yürürlüğe girdi. ab ülkeleri iran’a yatırım yapan şirketlerini koruma adına yaptırımlara uymayacaklarını bildirdiler.
    9 ağustos 2018 - abd’ye giden türk heyeti, rahip brunson konusunda anlaşmaya varamadan döndü.
    9 ağustos 2018 - fitch, türkiye ekonomisinin, kredi notu düştükten sonraki performansının daha da kötü olduğunu belirterek yakın izlemeye aldı.
    10 ağustos 2018 - trump twitter yoluyla abd’nin türkiye’den çelik ve alüminyum ihracatına uyguladığı verginin iki kat artacağını duyurdu.
    10 ağustos 2018 - berat albayrak’ın yeni ekonomi modeli ile ilgili yaptığı basın toplantısı piyasanın beklentilerini karşılamadı.
    12 ağustos 2018 - erdoğan'ın iş adamlarına yönelik b ve c planı sözleri sabit kur, piyasa tarafından sabit kur rejimine geçiş olarak algılandı ve dolar serbest piyasada aşırı yükselerek rekor kırdı.
    13 ağustos 2018 - dolar rekoru - 7,23
    17 ağustos 2018 - donald trump, rahip brunson olayı üzerine, türkiye ile ilişkilerin azaltılacağına yönelik bir tweet daha attı.
    17 ağustos 2018 - s&p çöp niteliğindeki kredi notunu daha da ("bb-"tan "b+"a) düşürdü. moody’s ise kredi notun ba2’den ba3’e düşürdü.
    28 ağustos 2018 - moody's 4 bankanın kredi notunu iki kademe, 14 bankanın notunu ise bir kademe düşürdü.

    not: mutlaka atladığım olmuştur, bazı olayları ise etkisi olmadığını ya da tekrar etmek gerekmediğini (erdoğan faiz ile ilgili söylemleri, en etkilisini, londra'dakini aldım) düşünerek bilerek filtreledim. mesaj veya entry yoluyla uyarırsanız eklerim. bu entry'i günlük ya da haftalık olarak editlemeye devam edeceğim. bir başka örnek cari açık rakamları, onların yerine kur ve faiz/enflasyondaki zıplamaları koydum, sonuçta cari açığın ekonomiye etkisi bu rakamlar üzerinden oluyor.

    iyi günleri de alt tarafa sıralayalım, türkiye borçlarını kapatıyor, ab ile ilişkiler iyi, fasıllar bir bir açılıyor hatta biri kapanıyor. abd ile ırak konusunda bir tezkere krizi yaşanmış ama ilişkiler yine de iyi durumda.

    türk lirasının o güzel günlerde dolar karşısındaki yıllık ortalamasının, enflasyonun ve kişi başı milli gelirin (dolar bazında) görünümü:
    2005 - 1.34 - 9.2 - 7300 (2004 sonu, ab görüşmelere başlamasını kabul ediyor)
    2006 - 1.42 - 7.9 - 7900 (ab gözetlemesi tamamlanıyor)
    2007 - 1.30 - 9.9 - 9600 (ab ile fasılların bir bir açılması)
    2008 - 1.30 - 8.1- 10900
    2009 - 1.55 - 9.5 - 9000 (global kriz - fed 900 milyar olan bilançosunu 2 trilyona yükseltiyor)
    2010 - 1.50 - 8.1- 10500 (kıbrıs 6 ab fasılına bloke koyuyor)
    2011 - 1.67 - 4.9 - 11200 (fed bilançosu 3 trilyona çıkıyor )
    2012 - 1.79 - 10.6 - 11500 (iran ile altın ticareti - kıbrıs dönem başkanlığı sebebiyle ab ilişkilerinin dondurulması)
    2013 - 1.90 - 7.3- 12500 (fed bilançosu 4 trilyona yükseliyor - gezi ve 17-25 aralık)
    enflasyon ve dolar kuru aşağıdaki yıllar için eklenecek.
    2014 - 12100
    2015 - 11000
    2016 - 10900
    2017 - 10500

    sayılarda ufak hatalar olabilir, olabildiğince ortalama almaya çalıştım.
  • sanki çırıl çıplak 50 erkekle duşa girmişim de sabunum yere düşmüş hissiyatı uyandıran nedenler. alıştıra alıştıra da okuyamadım, şuan dertliyim.
  • bu nedenlerin hepsinin bir parantez icine alınıp sol tarafına da 'yönetim beceriksizliği' yazılırsa kısmen doğru sayılabilecek yorumdur.
  • 4 temel nedeni vardır:

    (bkz: çomar)
    (bkz: çomarl)
    (bkz: çomarla)
    (bkz: çomarlar)
  • 2013 den sonra kisi basina milli gelir neden belirtilmemistir merak ettigim baslik.

    ben ekliyeyim
    2013 $12,542
    2014 $12,127
    2015 $10,984
    2016 $10,862
    2017 $10,540
    2018 $ ????

    2017 sonu itibari ile 2008 rakamlarinin gerisine dustuk, bu sene $ daki artis ve buyumenin yavaslamasi ile sonuc ne olur bilinmez.

    netice itibari ile en az 10 yildir yerimizde sayiyoruz