şükela:  tümü | bugün
  • üst edit: başlığı neden olan olaylar yapabilirsek güzel olur. zira nedenleri başka bir konu. onu benden daha iyi yazacak yazarlar mevcut.

    (bkz: #79065789) entryde söz verdiğim, son 5 yılı kapsayan ve ekonomiyi etkileyen olayların kronolojik sıralamasıdır.

    not: mutlaka atladığım olmuştur, bazı olayları ise etkisi olmadığını ya da tekrar etmek gerekmediğini (erdoğan faiz ile ilgili söylemleri, en etkilisini, londra'dakini aldım) düşünerek bilerek filtreledim. mesaj veya entry yoluyla uyarırsanız eklerim. bu entry'i günlük ya da haftalık olarak editlemeye devam edeceğim. bir başka örnek cari açık rakamları, onların yerine kur ve faiz/enflasyondaki zıplamaları koydum, sonuçta cari açığın ekonomiye etkisi bu rakamlar üzerinden oluyor.

    öncelikle iyi günlerden başlayalım, türkiye borçlarını kapatıyor, ab ile ilişkiler iyi, fasıllar bir bir açılıyor hatta biri kapanıyor. abd ile ırak konusunda bir tezkere krizi yaşanmış ama ilişkiler yine de iyi durumda.

    türk lirasının o güzel günlerde dolar karşısındaki yıllık ortalamasının, enflasyonun ve kişi başı milli gelirin (dolar bazında) görünümü:
    2005 - 1.34 - 9.2 - 7300 (2004 sonu, ab görüşmelere başlamasını kabul ediyor)
    2006 - 1.42 - 7.9 - 7900 (ab gözetlemesi tamamlanıyor)
    2007 - 1.30 - 9.9 - 9600 (ab ile fasılların bir bir açılması)
    2008 - 1.30 - 8.1- 10900
    2009 - 1.55 - 9.5 - 9000 (global kriz - fed 900 milyar olan bilançosunu 2 trilyona yükseltiyor)
    2010 - 1.50 - 8.1- 10500 (kıbrıs 6 ab fasılına bloke koyuyor)
    2011 - 1.67 - 4.9 - 11200 (fed bilançosu 3 trilyona çıkıyor )
    2012 - 1.79 - 10.6 - 11500 (iran ile altın ticareti - kıbrıs dönem başkanlığı sebebiyle ab ilişkilerinin dondurulması)
    2013 - 1.90 - 7.3- 12500 (fed bilançosu 4 trilyona yükseliyor - gezi ve 17-25 aralık)

    sayılarda ufak hatalar olabilir, olabildiğince ortalama almaya çalıştım.

    ve başlayalım:
    haziran 2013 - fed para politikasını sıkılaştırma hedefini açıkladı
    haziran 2013 - gezi protestoları
    temmuz 2013 - mısır darbesi, erdoğan'ın açık destek verdiği müslüman kardeşlerin iktidarı kaybetmesi
    17-25 aralık 2013 - yolsuzluk operasyonları
    ocak 2014 - daeş/isis suriye'de geniş topraklar kazanmaya başladı
    30 mart 2014 - yerel seçimler (her seçim ekonomik yük getirir)
    ağustos 2014 - cumhurbaşkanlığı seçimleri
    eylül 2014 - kobani kuşatması
    ekim 2014 - fed son varlık alımını yaparak bilaçosunu 4 trilyona çıkarıp varlık alımlarını durdurdu
    5 haziran 2015 - diyarbakır hdp mitingine bombalı terör saldırısı
    24 haziran 2015 - genel seçim
    20 temmuz 2015 - suruç bombalı terör saldırısı
    30 eylül 2015 - rusya'nın suriye iç savaşına direk müdahale kararı alması
    10 ekim 2015 - ankara garı bombalı terör saldırısı
    kasım 2015 - fed başkanı yellen faiz artışlarına başlama sinyali verdi
    1 kasım 2015 - genel seçim
    24 kasım 2015 - rus uçağının düşürülmesi
    aralık 2015 - fed ilk faiz artışını yaptı
    aralık 2015 - hendek operasyonları
    1 ocak 2016 - seçim vaadi olan brüt asgari ücretin 1273,50 liradan 1647 liraya çıkması
    20 ocak 2016 - petrol fiyatları 26 dolara düştü. arap ülkeleri zorda.
    17 subat 2016 - ankara kızılay bombalı terör saldırısı
    13 mart 2016 - ankara güvenpark bombalı terör saldırısı
    19 mart 2016 - taksim terör saldırısı
    21 mart 2016 - reza sarraf'ın abd'de tutuklanması
    28 haziran 2016 - atatürk havalimanı terör saldırısı
    15 temmuz 2016 - darbe girişimi
    20 temmuz 2016 - s&p kredi notunu bb+'tan bb'ye düşürüyor
    21 temmuz 2016 - olağanüstü hal
    24 ağustos 2016 - fırat kalkanı harekatı - 24 subat 2017'ye kadar devam etti
    eylül 2016 - moody's türkiye'nin kredi notunu yatırım yapılabilir seviyenin altına indiridi. böylece tüzüğüne göre en az iki kredi firmasından yatırım yapılabilir maddesi olmadan yurtdışına yatırım yapmayan fonlar türkiye'den çıktı.
    10 aralık 2016 - beşiktaş terör saldırısı
    19 aralık 2016 - karlov suikasti
    1 ocak 2017 - istanbul gece kulübü terör saldırısı
    ocak 2017 - fitch kredi notunu yatırım yapılabilir seviyenin altına indirdi. böylece türkiye'yi yatırıma uygun gören kredi kuruluşu kalmadı (3 büyük arasında)
    ocak 2017 - merkez bankası haftalık repo yerine gecelik faizi kullanmaya başladı
    mart 2017 - hollanda diplomat krizi (direk yabancı yatırımlarda en yüksek orana sahip olan ülke)
    28 mart 2017 - hakan atilla'nın gözaltına alınması
    nisan 2017 - referandum
    haziran 2017 - katar'ın izolasyonu
    ekim 2017 - avrupa merkez bankası varlık alım miktarını düşürdü
    kasım 2017 - reza sarraf'ın itirafçı olması
    6 aralık 2017 - kudüs krizi
    ocak 2018 - zeytindalı harekatı
    ocak 2018 - fitch istanbul ofisini kapattı. fitch geleneksel olarak türkiye'ye en yüksek kredi notunu veren firma idi.
    12 şubat 2018 - yıldız holding borç yapılandırma istedi
    mart 2018 - avrupa merkez bankası'nın eylül ayında varlık alımlarını bitirmesi, 2019 yılında ise faiz artışına geçmesi bekleniyor.
    mart 2018 - abd çelik ithalatına ek vergi kararı aldı.
    5 nisan 2018 - mehmet şimşek'in istifa krizi
    7 nisan 2018 - doğuş holding borç yapılandırma istedi
    9 nisan 2018 - unit group (ünal aysal'ın şirketi) borç yapılandırma istedi
    30 nisan 2018 - seçim öncesi ekonomik düzenlemeler: emekliye iki ikramiye vaadi, vergi ve ceza borçlarının silinmesi vs.
    1 mayıs 2018 - s&p çöp niteliğindeki (yatırım yapılamaz) kredi puanını daha da düşürdü
    15 mayıs 2018 - erdoğan'ın ingiltere'de merkez bankası bağımsızlığına yönelik sözleri
    22 mayıs 2018 - kuzey kıbrıs, türk lirasını kullanmaktan vazgeçebileceğini duyurdu
    23 mayıs 2018 - bist'in tarihinde ilk kez işlemleri durdurması
    23 mayıs 2018 - merkez bankası faizlerde 3 puan artışa gitti. yeni faiz 16.5.
    28 mayıs 2018 - merkez bankası sadeleştirme adımı ile beraber faizleri 1.5 puan daha artırdı. yeni faiz 18.
    30 mayıs 2018 - gama holding 1 milyar doları aşan borç yapılandırma istedi.
    4 haziran 2018 - enflasyon %12'yi geçerek son 14 yılın zirvesine çıktı.
    6 haziran 2018 - bist-100 endeksi dolar bazında 2008 finansal krizine eşdeğer hale geldi.
    8 haziran 2018 - moody's 17 bankanın kredi notunu düşürdü, ayrıca 17+2 bankayı izlemeye aldı.
    18 haziran 2018 - fitch türkiye'nin büyüme beklentisini düşürdü
    24 haziran 2018 - başkanlık seçimi
    3 temmuz 2018 - enflasyon %15'i aşarak 2003 sonrası (son 15 yıl) en yüksek seviyeye çıktı.
    6 temmuz 2018 - çin - abd ticaret savaşları resmi olarak başladı
    9 temmuz 2018 - yeni bakanlar kurulu, mehmet şimşek ve berat albayrak süprizi
    12 temmuz 2018 - dolar rekoru - 4,97
    13 temmuz 2018 - fitch yatırım yapılamaz kredi notunu daha da düşürürek, bb+ tan bb'ye, görünümü negatife çevirdi
  • özellikle 2015 ve sonrası olayların sıklığı ve ülkenin doğusunda olan karışımlar dikkat çekici seviyede. erbakan'ın suriye hakkında söyledikleri sanırım gerçekleşmeye başladı.
  • sanki çırıl çıplak 50 erkekle duşa girmişim de sabunum yere düşmüş hissiyatı uyandıran nedenler. alıştıra alıştıra da okuyamadım, şuan dertliyim.
  • bu nedenlerin hepsinin bir parantez icine alınıp sol tarafına da 'yönetim beceriksizliği' yazılırsa kısmen doğru sayılabilecek yorumdur.
  • 4 temel nedeni vardır:

    (bkz: çomar)
    (bkz: çomarl)
    (bkz: çomarla)
    (bkz: çomarlar)