şükela:  tümü | bugün
  • "evrende hiçbir olay neden-sonuç ilişkisini bozacak ve kendi oluşumunu engelleyecek biçmde gelişemez" der teori.

    bu teoriye göre zamanda yolculuk yapabilseniz bile gidipte sizi doğuran kadını öldüremezsiniz.
  • aynı şekilde bir kurtdeliğinden* geçerek geçmişe yolculuk yapan bir uzay gemisi de kendisinin geçmişteki haline çarparak kurtdeliğine girmesine engel olamaz. ben demiyorum, hawking diyor.

    böylesine karmaşık teorileri herkesin anlayabileceği şekilde ve bu yalınlıkla anlatabildiğim için burdan kendimi tebrik etmek isterim.
  • (bkz: zaman orgusu)
  • söylemi ayrıntıları ile düşünürseniz anlatılan şekli ile neden-sonuç ilişkişinin sandığınızdan daha derin ve daha temel olduğunu görebilirsiniz. evren'deki hemen her şey birbirlerinin oluşlarını derinden etkilerler ve oluşumların karmaşıklığı arttıkça bu etkileşim de içinden çıkılmaz hale gelir.

    dün eve dönerken çakmak almış olmasaydım odamdaki mumu yakmak için mutfağa gitmeye üşenecek, muhtemelen mumu yakmayacak, titrek mum ışığına dalıp abidik gubidik şeyler düşünmeyecek, bu entry'i yazmayacaktım. ben yazmadığım için bunu başka biri yazmaya yeltenecek, anlatmak istediğini düzgün ifade edemeyecek, madara olacak, psikolojisi bozulacak, kendisinden yardım isteyen sevgilisine ters davranacak, sevgilisi onu terkedecek, üzüntüsünü hafifletmek için gece dışarı çıkan sevgilisi barda oturan yakışıklı bir adam görecek, yanına gidip ondan ateş isteyecek,adam yanında çakmak olmadığı için sigarasına yakamayacak, eve dönerken çakmak alması gerektiğini hatırlamayacaktı. hmm..
  • (bkz: paradox)
  • bir bilginin, mesela topu topu bir asırlık ömrü olan kuantum fiziğinin, varolmadan önce bir konuya açıklama getirmesi, mesela kronolojik tutarlılık diye bir şey yoktur demesi ki zaten konusu dışıdır, olası değildir der teori.

    zamanın ne oldugu, akıp akmadığı, akıyorsa yönü olup olmadığı, bunlar tartışmalı ve kısmen de fizik dışı; fizikçilerin çokça yanıldığı da görülmüş sağ duyuları ile cevap verdikleri sorular. fizikle alakalası ise belki görelilik anlatısı ve onun gösterimi sayılabilecek minkowski evreni kavramı üzerinden kurulabilir; bu şekliyle zaman, konum gibi bir koordinat olur ve nasıl ki güneşten henüz yola çıkmış bir fotonu gözümüze ulaşmadan - yani konumu bizimkine yaklaşmadan - algılayamazsak henüz olmamış bir olayı da - yani zamanı henüz bize ulaşmamış bir gerçekliği de - etkiliyemeyiz.

    zamanda yolculuk ise fizikte bilim kurgu filmlerinde oldugundan farklı bir şey anlatır; bir cismin zamanda yolculuk yapması teorik olarak o cismin bir ucunda zamanın genişlediği bir çift eş konum noktası arasında gidip gelmesi ile mümkündür. yani öyle bir delik olmalı ki bu deliğin bir ucundan diğerine gitmek hemen hemen hiç zaman almamalı ve uçlarından birinde zaman genişlemiş, yavaş akmış, geçmek bilmemiş olmalı.
    böyle bir konum çiftine sahipseniz ve uçlardan birini de misal salı sabahı bir notron yıldızının yanına koymayı başarabildiyseniz deliğin bu ucunda şu anda oldugu gibi cuma iken pulsara yakın ucunda muhtemelen henüz salı kuşluk vakti yaşanıyordur ve sizlerin de farkettiği üzre deliğin bu ucundan girip öbür ucundan çıkarak çarşambayı perşembeyi tekrar yaşayabilirsiniz - ki bana sorarsanız değmez. işte kronolojik tutarlılık teorisi tam da bu noktada sunu söyler: "arkadaşım, şimdi sen bu delikten geçtin, tekrar salı gününe geri döndün, sonra atladın uzay mekiğine dünyaya kadar geri geldin, tam evden içeri girerken kendinle çarpıştın ve diğer sen düşüp beyin travmasından öldü; kurtdeliğinden içeri de hiç giremedi. hah, işte bu olmaz, için rahat olsun."
  • quantum fiziği üzerinde lakin farklı alanda yapılan çalışmalar esnasında doğruluğu tesadüfen onanan ilke. yakın geçmişte (en fazla 2 sene önce) bir bilim adamı, fotonları kışkırtarak ışık hızından daha hızlı hareket ettirmeyi başardı. prensibi tam olarak hatırlamıyorum ama zaten şu an bi önemi yok. ışık hızından hızlı hareket eden fotonlar negatif zaman aralıklarında seyahat ettiler belli bir mesafeyi. başka bir deyişle bilimadamımız elini anahtara götürdüğünde fotonlar karşı tarafa varmıştı, daha anahtarı kapamadan, sonra anahtarı kapaıp devreyi tamamladı. duruma şaşıran bilim adamımız tekrar elini anahtara yaklaştırdı, ama bu sefer niyeti kapamak değildi, karşıa hiçbirşey ulaşmadı, bikaç sefer feyk attı düğmeye kapayacak gibi yaptı kapamamak niyeti ile, hala hiçbirşey, sora kapayıp kapamayacağını düşünmeden rasgele bi hareket yaptı, fotonlar karşıya ulaştığıktan sonra anahtarı kapadı, süreye tekrar baktı fotonlar karşı tarafa anahtarı kapamadan yine aynı süre önce karşıya ulaşmıştı. bilimadamımız deneyi defalarca tekrarladı, raslantısal hareketler yaptı, kapamaya karar verip vazgeçmeyi, feyk atmayı denedi. her seferinde fotonlar ya karşıya ulaşmadı zira anahtarı kapamamıştı ya da fotonlar karşıya anahtar kapanmadan yine aynı süre önce ulaştılar ve anahtar kapandı. bilimadamımız hiçbirşekilde "fotonlar karşıya ulaştığı halde anahtar hiç kapanmadı" gibi bir durum sağlayamadı. gerçi bu durum nanosaniyeler mertebesinde, yarın bigün aynı düzenek daha büyük bir ölçekte yapılır da süre farkı misal 1dk'ya çıkarılırsa ne olacak merak ediyorum. fotonlar karşıya ulaştıktan 1 dakika sonra anahtarı kapaman için bi urge mü gelecek, muhtemelen o tedirginlikle asla foton geçişi olmicak, ben sanmıyorum ki bi foton 1dk sonra illaki düğmeyi kapatırlar die itimat etsin.
  • çok mantıklı bir teoridir. basit ve nettir. aslında "kardeşim zamanda yolculuk diye bişi yok...allahalla...dağılın!...daha sonra biz basın açıklaması yapıcaz...hadi hadi" demeye getirir. yapılan basın açıklaması şöyle der;

    - arkadaşlar zamanda yolculuk imkansızdır. ya da kıyametten önce hiç kimse bunu başaramayacaktır. bu kesindir. en azından şu içerisinde bulunduğumuz evrende -"paralel evrenler kuramı" diye çıkışırsınız diye söylüyorum- zamanda yolculuk yapılamamıştır ve yapılamayacaktır. ışık hızını ucundan geçip mikronlarla ifade edilen zamanlarla geleceğe gitmeyi zamanda yolculuk saymıyoruz pek tabi.

    milyarlarca yıllık bir dunya tarihini biliyoruz ve bu tarihlerin hicbirinde "ben gelecekten geldim" ya da "ben gecmisten geldim" diyen birine -bi kişiye yahu- rastlamadık. zamanda yolculuk mümkün oldu da kullanılmıyor mu yani! hadi "kardeşim adam ben zamanda yolculuk yaptım geldim sizin zamana der mi hiç...demez tabi" diyeceksiniz. afferin ama arkasında hiç mi kanıt bırakmaz. hiç mişüphe uyandırmaz. dördüncü boyutu sittir edin kelebek etkisi diye bişi var. üç boyutlu dunyada kelebek etkisi diye bisi var ise. dört boyutlu dunyada hiç mi zamanda yolculuk izi ya da etkileri olmayacak.

    ne demiş büyük türk düşünürü "yalan dostum aşk diye bişey yok yok yok"...sağlıcakla kalın