şükela:  tümü | bugün soru sor
  • kubbet-üs sahra. israilde bulunan , müslümanlar için önemli bir bina.
    resimlerine http://www.greatbuildings.com/…ome_of_the_rock.html adresinden ulaşılabilir.
  • gavur milleti tarafından dome of the rock olarak da bilinen, rivayeten* hz. muhammed'in mi'rac günü bulunduğu ve göğe yükseldiği yerde kurulmuş olan mescid*.
  • müslümanlar için önemi hacer i muallak adı verilen taşın bu binada yer almasıdır. 691 tarihinde suriye emevilerinde halife abdulmelik'in yaptırdığı bir anıtsal mimari örneğidir.
    ziyaretgah amaçlı yaptırlımışsa da aslen cami olmamakla birlikte bir mihrapa sahip olduğundan ibadet mekanı olarak da kullanılır.
    suriye kiliselerinin sekizgen yapısı baz alınarak yapılmıştır. dıştan bakıldığında sekizgendir, ancak iç yapısı daireseldir. bu nedenle esasında rotondo denilen bir yapı anlayışı vardır.
    hasar gören balkonları mimar sinan tarafından onarılmıştır. suret ul esra adı verilen ve peygamberin miraca yükselişini anlatan küfi tekniğiyle yazılmış hat eserleriyle süslenmiştir.
  • sürekli olarak mescid i aksa ile karıştırılan lakin mescid i aksa'nin bahcesinde kadınların da ibadet edebilmeleri için yaptırılmış olan altın* kubbeli mescid.
  • (bkz: temple mount)
  • kubbet us sahra hıristiyanlaştırılmış ve templum domini adını almıştır.
    (bkz: templum domini)
  • cami olmayan, ortasındaki sahra adı verilen büyük taşı insanların ziyaret edebilmeleri için tasarlanan yapı. sekizgen bir yapısı vardır. kubbesi ağaç kaburgalarla oturtulmuş olup 20.20 m çapındadır. yine kubbenin yerden yüksekliği 35 m civarındadır ve kubbe kurşun ve altın yaldızla kaplıdır. yapının 4 girişi vardır.
    kubbet'üs sahra ile ilgili bir sürü rivayet vardır. hakkındaı hz. muhammed'in göğe yükselirken bu taşa basması, hz. ibrahim’in hz. ismail’i kurban etmek için bu taşı seçmesi, hz. davud’un tanrıya burada dua etmesi, tufandan sonra nuh’un gemisinin bu taşın üstüne oturması, israfil’in surunu son kez burada üfleyeceği gibi birçok rivayet vardır.
  • altında süleymanın hazinesi olduğu varsayımıyla kazı çalışmaları başlatılmış ileride yıkılma tehlikesi bulunan kutsal bina.
  • batililarca omer camii olarak bilinen kutsal yapi. emeviler zamaninda abdullah bin zubeyr mekke'yi ele gecirince emevi halifesi albulmelik tarafindan hz muhammed'in namaz kilmis oldugu yerde, muslumanlarin hac odevini yerine getirmeleri icin yaptirilmistir. osmanlinin en sasaali zamaninda altin kaplama olan kubbesi, zamanla mali durum kotulesince bozdurulup bakir kaplama haline getirilmistir. hem muslumanlar, hem de yahudiler tarafindan kutsal kabul edilmesine ragmen bu bolgeye yahudilerin girmesi yasaktir. onem siralamasinda ayni meydana acildigi mescid-i aksa'nin ardindan gelmesine ragmen daha ihtisamlidir. yilin buyuk bolumu gunes alan kudus'u ilk defa tepeden goren bir kisinin ilk dikkatini ceken sey, gunes isigini yansitan kubbesi olur. guzelligi ile mescid-i aksa zannedilir, hatta ayni hata bilerek ya da bilmeyerek bir cok basin-yayin organinda da yapilmaktadir. icindeki kaya oldukca buyuktur, yaklasik 50m2 kadar. hz muhammed'in namaz kildigi bolme alt katta yer alir. haclilar'in kudus'u isgali sirasinda 1099-1187 arasinda yaklasik 100 sene kilise olarak da kullanilmistir.
  • rivayetlere göre hz adem cennet'ten bu tasın üzerine iner, yani dünyada ilk insanın ilk ayak bastığı yer burasıdır; hz ibrahim bu kaya üzerinde hz ismail'i kurban etmek ister; hz davud bu kaya üzerinde günahlarının tövbesi için allah'a ellerini açar; hristiyanlığa göre hz isa bu kaya üzerinde carmıha gerilir (eski sehrin içindeki kilisede hz isanın carmıha gerildiği söylenene kayanın parcası, hz isa'nın carmıhtan indirilerek konduğu kanlı tas ve hz isa'nın ilk mezarı ziyaret edilebilir) ve müslümanlara göre ise hz muhammed bu kaya üzerinden mirac'a yükselir. yer ile gök arasında asılı duran tas olarak tasvir edilen kutsal kaya müslümanların ilk kıblesidir. yahudilerin kudüs'e hakim olduğu zamanlarda iki kere üzerinde mabet insa edilmiş, ikincisi yahudi kralı hirodes zamanında inşa edilmiştir. fakat romalılar zamanında tekrar yıkılmıstır, yahudilere göre süleyman tapınağı bu tepenin üzerinde olduğu için çok değerlidir. aynı sekilde müslümanlar için de hem diğer peygamberlerin uğrak yerleri olması açısından, hem ilk kıble, hem hz muhammed'in miraca yükseldiği yer olması, hem de islam devrinin ilk kubbeli eserlerinden biri olmasından dolayı kubbet üs sahra'nın değeri cok büyük. kudüs'ün haclıların* eline gecmesiyle bir ara kiliseye çevrilen, içinde bulunan tasın altındaki kücük mağaraya ikonlar yerlestirilen, üzerinde tahribat yapılan kubbet üs sahra selahaddin eyyübi'nin kudüs'ü fethiyle yeniden eski kimliğine döndü. osmanlı zamanında yavuz sultan selim, kanuni sultan süleyman restoresine yardım ettiler. günümüzde dısarıdan görülebilen ciniler ıı. abdülhamid tarafından değiştirildi, etrafını çevreleyen ayet el kürsi yazılarıyla cevreleyen ciniler istanbul'dan gönderildi, iran halıları zemine dösendi. 1967'de altı gün savasları sonucunda israil'in kudüs'ü isgaliyle radikal yahudiler bir ara bombalarla patlatmayı dahi düsündüler ama bu deliliğe kimse onay vermedi ve 3-4 gün israil bayrağı hilal yerine dalgalandığına sahit olur müslümanlar ta ki türkiye büyükelcisi'nin müracatıyla indirilinceye dek, israil başbakanı ariel şaron'un eylül 2000'de buraya yaptığı ziyaret ikinci intifada'nın baslamasına neden olmustur. (basbakanlığa giden adım olmustur ayrıca bu). günümüzde mescidi aksa'yı ve kubbest us sahra'yı içine alan harem-üş şerif'in giriş ve çıkış kapıları israil askeri tarafından kontrol altındadır, harem-üş şerif'in yönetiminden ise müslümanlar sorumludur, hristiyanlar özel izinle ve arka yoldan ziyaret edebilir, mescidi aksa'ya ve kubbet üs sahra'ya girisleri yasaktır, müslümanlar acısından ise israil'de yasayanların ziyareti kısıtlı, dısarıdan gelen turistler için ise müslüman olduklarını belgeleyen bir kağıt, bilgi, cüzdan vs gereklidir, biz türkler için "türkiye'den geliyoruz" demek coğunlukla yeterli olmakta. genel olarak namaz vakitlerinde kadınlar mescidi aksa'nın bir bölümünde namaz kılsalar da öğle ve ikindilerde kadınlar kubbetüs sahra'yı kullanmaktadır, cuma namazlarında tıklım tıklım olur kubbestüs sahra. namazdan sonra ilmi sohbetler, kücük gruplar halinde dersler olur, katılırsanız cok sevinir filistinli kadınlar, bir şeyler anlatmak, paylasmak, gerekirse sadece ellerle anlasmak için, onların onca zulme, acıya, haksızlığa rağmen tebessümlerini, sükürlerini yakalamak için insanın ölmeden gitmesi gereken yerlerden biridir kubbet üs sahra... dünyanın cok az yerine nasip olan bir havası ve tarihi vardır. peygamberler gecer sanki önünüzden, sizin attığınız adımları peygamberler atmıstır, sizin nefes aldığınız yerde derinliklerde onların kokuları vardır, acılmıs elleri vardır, derinlere inebilirseniz hissedebileceğiniz en mükkemmel yerlerden biridir... anlatılmaz yasanır

    zeytin dağı'ndan mescid'i aksa, kubbet us sahra, müslüman mezarlığı (altın kapının hemen alt tarafı), ve tüm ihtisamıyla eski sehir (sur içi)...
    http://upload.wikimedia.org/…onte_de_los_olivos.jpg