şükela:  tümü | bugün
  • rekabet eden, birbirini tamamlayan ve birbirine bağlı olan firma ve kuruluşların bölgesel yoğunlaşmaları..
  • halk dilinde "top top olma" şeklinde de ifade edilir.
  • işletme literarütünde bir sektörün bütün oyuncularının aynı coğrafi bölgede bir araya gelmesi durumunu ifade etmek için kullanılmaktadır. son dönemlerde iyice popürlerleşmekte, hatta resmi kalkınma programlarına girmektedir. firmaların belirli bir bölgede yoğunlaşmalarının yaratacağı maliyet avantajı ve bilgi paylaşımı gibi dışsallıkların bu bölgedeki firmalara rekabet avantajı yarattığı düşünülmektedir. orjinali marshall'a aittir.
  • prof. michael porter'ın, 1998 yılında harvard business review’de çıkan, kümelenmelerin rekabet avantajı oluşturacağı konusundaki ünlü makalesinden sonra dünyada kümelenme bazlı rekabet avantajı oluşturma projeleri hızlanmıştır. kümelenme (cluster) , 1998 yılından sonra dünyada hızla popüler hale gelmiş ve firmalara dış kaynakları aracılığı ile rekabet avantajı kazanmaları konusunda gerekli altyapının oluşturulmasını sağlamıştır. bir ürün ya da hizmetin üretilmesi ile ilgili tarafların coğrafi bir yakınlıkta birarada bulunmaları koşulu ile birlikte iş yaptıkları ağ yapıları kümelenmedir.
    kümelenmeler, birbirlerine göre faklılıklar gösterirler ancak çoğunluğu son ürün ve hizmet üreticilerini, uzmanlaşmış girdi, parça, makine ve servis sağlayıcılarını, finansman kuruluşlarını, müşterileri, yardımcı ürün üreticilerini, uzmanlaşmış alt yapı sağlayıcılarını, eğitim, bilgi, araştırma ve teknik destek sağlayıcı kurumları ve standart koyucu acenteleri içerir.
    kümelenmeler, üretkenliği artırarak, verimliliği yükseltecek ve yeni ürünlerin oluşmasını sağlayacak yenilikçiliği besleyerek kümelenmeye dahil olan işletmelere rekabet avantajı kazandırır. kümelenmeler, girdilere sahip olmada, bilgiye, teknolojiye üretimde emeği geçen işletmelere erişmede ve gelişimi teşvik etmede avantajlar sağlar.
  • belli bir vadede, fiyat ve rekabet avantajı nedeniyle kendi kendine de oluşabileceği gibi, devlet planlaması ve teşviği ile de oluşabilir. vergi teşvikleri, organize sanayi bölgesilerin ve teknokentlerin kurulması, kamu-özel sektör ortaklığı (ppp) çalışmaları, belli bir bölgede kurulan/gelen firmalara kuluçka merkezileri gibi ar-ge destekleri sağlanması gibi yolları vardır. michael porter adlı amerikalı ekonomi profesörünün yayınlarıyla literatüre girmiştir. öte yandan sadece belli bir lokasyonda bir araya gelmiş aynı sektörden bir çok işletmenin oluşturduğu yığın değildir zira kümelenme kavramı sektörel değil değer zinciri* mantığıyla bir araya gelmiş, aralarında belli anlaşmalar çerçevesinde işbirliği yapan, ülkenin bir politikası sonucu oluşmuş ve belli bir yönetimi olan bir grup olmalıdır. dolayısıyla her osb, tgb veya serbest bölge kümelenme değildir, kümelenme için küme elemanı işletmeler arasında stratejik işbirliği olmalıdır.

    ünlü kümelenme örnekleri olarak silikon vadisi ve hollywood verilir. türkiye'de konya otomotiv yan sanayii, mersin yaş sebze-meyve, eskişehir-bilecik-kütahya seramik, izmir organik tarım gibi örnekler vardır.
  • endüstri kümelenmesi, bir grup şirket veya endüstri işletmesinin ilgili aktörlerle birlikte birbirlerine yakın bir konumda kurulup, aynı endüstri alanında faaliyet göstermeleridir. kümeler, yoğun bir etkileşim ile inovasyon faaliyetlerinin teşvik edilmesi amacıyla belli bir bölge veya sektörde faaliyet gösteren büyük şirketler, küçük ve orta büyüklükteki işletmeler, üniversiteler ve kamu araştırma kurumlarının bir araya gelmesiyle oluşur. bu coğrafi yakınlık, aynı endüstri alanında kurulmuş olan şirketlere ikili çalışma bağlantıları sağlar ve aynı endüstri alanında kurulmuş olan bu şirketlere; küme dışında kalan diğer şirketlere göre, bir üstünlük ve verimlilik avantajı sağlar. başka bir değişle küme dışında kalan şirket, üretkenlik açısından, küme içindeki şirketlerden daha yavaş gelişme ve büyüme sağlar. (bkz: michael porter)
  • (bkz: cluster)
    (bkz: clustering)