şükela:  tümü | bugün soru sor
  • çocukluğunda, özellikle aileden birisi tarafından fiziksel, cinsel veya sözel tacize (aşağılama, eleştirme vs) uğrayanlarda gelişen bir psikolojik şema. değiştirilmesi en güç şemalardan biri olduğu ve destek almadan şemayla savaşmanın güç olduğunun altı çizilmiş.

    “ilişkilerdeki tehlike işaretlerinden birkaç madde:
    1- eşinizde sizi korkutan öfke patlamalarının olması.
    2- eşinizin sadistik ve kötü niyetli olması.
    3- eşinizin siz istemediğiniz zaman bile sizi seks yapmaya zorlaması.
    4- eşinizin sizi aldatması
    5- eşinizin güvenilmez olması ve sizin cömertliğinizden yararlanması.”

    “kendimize zarar veren örüntüleri tekrar tekrar yinelemeyi sürdürmemiz hayatın en kafa karıştırıcı gerçeklerinden biridir. freud bunu tekrarlama zorlantısı diye adlandırır. çocukken tacize uğrayan bir kimse niye kendi isteği ile başka bir kötüye kullanıldığı ilişki içine girmek ister? anlamsızdır, yine de olan budur. kötüye kullanan kişilerin sizi en çok çeken kişiler olduğunu fark edebilirsiniz. sizi kullanan, inciten, küçümseyen, küçük düşüren, size tecavüz eden kişiler en fazla kimyanızın uyuştuğu sevgililerdir. bu çocukluk tacizinin en yıkıcı sonuçlarından biridir. sizi yetişkinlikte kötüye kullanıldığınız ilişkilerin içine sürüklenen bir kişiye çevirmiştir. yani artık büyümüş de olsanız tedavi olmadığınız sürece saldırıdan kaçamazsınız!”

    “iyi bir ilişki içinde olsanız bile onu kötüye kullanan bir ilişkiye çevirmek için her şeyi yapabilirsiniz. ikna olmak için testler bazırlarsınız ama eşiniz bu testlerden geçse bile ikna olmazsınız.”

    “şemanızı değiştirmek (birkaç madde)
    1- özellikle cinsel veya fiziksel tacize uğradıysanız bir terapiste gidin.
    2- kendiniz suçlamayı bırakın, bu tacizi siz haketmediniz.
    3- sizin haklarınıza saygı duyan ve sizi incitmek istemeyen eşlerle birlikte olmaya çalışın.
    4- şu andaki ilişkilerinizde kötüye kullanılmaya hoşgörü ile yaklaşmayı bırakın.
    5- size yakın olan kişileri kötüye kullanmayın”

    kaynak: (bkz: hayatı yeniden keşfedin)

    ayrıca pek çok kişinin anlamlandıramadığı bdsm nin temelinde de bu şema var. ilgili kitapta, bu şemaya sahip olanlarda sado-mazo eğilimlerin de gözlemlendiğinden bahsedilmiş. şemaya teslim olanların mazoşist, karşıt saldırı geliştirenlerin de sadistik olmaları kuvvetle muhtemel. seri katillerin de çocukken şiddet ve tacize maruz kaldığını ve kendilerinin de çocukları istismar ettiğini çoğumuz biliyoruz artık. bu elbette uç bir örnek ama şiddet uygulayan kişide de mağdurla aynı şema olabilir. burası gerçekten enteresan bence... ikisinde de aynı şema var, ne yazık ki ikisi de çocukken mağdurdu. biri şemasına teslim olup hayat boyu mağdur olarak kaldı, diğeri şemasına karşıt saldırıyla cevap verdi; yeni mağdurlar ve sadistler yaratacak sadistik bir insan oldu.

    bu bilgiler ışığında pek çok kadının şiddet gördüğü halde ilişkide kalmasını anlayabilir hale gelebiliriz... onlardan tiksinmek, “ayrılmıyorsa hak ediyordur” demek yerine yardım almaları yönünde ikna etmeye çalışabiliriz.

    elbette şiddet uygulayanların da psikolojik destek almaları gerek ancak buna ikna olmayacakları da gün gibi aşikar.