şükela:  tümü | bugün
  • stalin doneminde sovyet guvenlik orgutunu yoneten, temizlik adı altında katliamlar duzenleyen kisi. 1899'da abhazya'da dogmus, 1953'te moskova'da olmustur. stalin'in olumunden sonra basbakan yardımcılıgı gorevini ustlenmis ve onun yerine gecmeye calismistir. ancak rakipleri tarafından emperyalist ajanı olmakla suclanmis ve idam edilmistir.*
  • stalin'in himayesinde sovyet gizli servisinin en tepesine kadar yükselmiş, hasta ruhlu insan. stalin dönemindeki büyük temizliğin ve sovyet nükleer silahlanma programının başında bulunmuştur. gizli servisin işkence seanslarına büyük bir zevkle bizzat katıldığı bilinmektedir. moskova sokaklarından kaçırttığı çocuk yaştaki kızların ırzına geçtiği de iddialar arasındadır.
    ölümü ile ilgili bir söylentiye göre, stalin'in öldüğü gün devlet başkanlığı hayalleri kurarken, kendisinden kurtulmaya karar veren bir grup üst düzey general ve politbüro üyesi yanına gelip "sovyet rusya halkına karşı işlediği suçlardan dolayı" tutuklandığını bildirmiş ve hemen oracıkta tabanca ile vurulup idam edilmiştir.

    edit: stratosfer'in bildirdiğine göre, stalin'in ölümünden sonra 6 ay kadar başkan yardımcılığı yapmış, sonrasında da tutuklanıp yargılanmış ve idam edilmiş.
  • 30 haziran 1953 günü sovyet sivil önderliği'nin bir operasyonuyla şahıs ve tüm yüksek rütbeli yardımcıları tutuklanmıştır. yapılan iş askerlere özgü bir operasyon olarak tanımlanmaktadır. yıllar yılı bir "kızıl napoléon" olmasından korkulduğu için stalin tarafından moskova'dan uzaklaştırılmış olan mareşal jukov'un askeri kuvvetleri temin eden kişi olduğu düşünülmektedir.
  • hakkindaki efsanevi kont drakula mitine ragmen; buyuk tasfiye'nin arkasinda o yoktur, yezhov vardir-zaten bu nedenle 1936-1938 arasi donem yezhovina diye bilinir, turkce okunusu yejov'dur, ve yejov da stalin tarafindan cok sert ve hakkaniyetsiz oldugu icin gorevden alinmistir, imha edilmistir.

    beria kafkas cetesi'nin, mikoyan'la birlikte, uyelerinden biridir ve bu nedenle stalin politburosu'nun diger uyeleri tarafindan giptayla karisik bir nefretle takip edilir. herkesin, ozellikle 1939-1953 arasi donemde, stalin'e mesafesi degisse de o neredeyse hep en yakininda durmustur.

    stalin'in olumunden sonra iktidara en yakin duran adamdir, ve inanmasi guc ama, gulag'dakilere af cikartan ve milyonlarca insani ozgurlugune kavusturan da o olmustur-bunun farkli algilamalari vardir.

    kruscov her ne kadar en koylu, en vasifsiz adam olarak gorulse de, malenkov-ki kendisi stalin'in prensi olarak gorulmekte imis 1952'ye kadar- mikoyan,bulganin ve kaganovic'in destegini alarak ilk elden berya'yi tasfiye etmis, devrimin yedigi son cocuk olmasindan da imtina edilmemis.

    ondan sonra hicbir onde gelen siyasi figur sovyetler birligi'nde fiziksel siddete maruz kalmamis.
  • kendisi ilk dönem stalinistidir.
    müttefiklerle uzlaşmacı tutumu (doğu almanya'yı batıyla birleştirme misal), sosyalizmi tek ülkede sağlamlaştırma ve terörü sadece sovyet halkına reva görme stratejisi, kruscev'in yerine genel sekreter olabilseydi soğuk savaşı hiç yaşatmayacak düzeydeydi.
  • ivan passer isimli çek yönetmenin çektiği stalin filminin en nefret edilesi karakteri. filmde robert duvall'ın canlandırdığı stalin de pek iç açıcı bir karakter değildir hatta son derece korkunçtur ama beria kelimenin tam anlamıyla iğrençtir.

    --- spoiler ---
    neyse, filmin sonlarında stalin sovyet ileri gelenleri ve beria ile yediği yemekten sonra fenalaşır, diğerleri doktor çağırsak mı çağırmasak mı şeklinde tartışmakta ama stalin'den kurtulma ihtimali doğmuşken elleri pek de doktor çağırmaya gitmemektedir. bu sırada beria, stalin'in yatağının yanına gider ve ona saydırmaya başlar. yıllardır içinde biriktirdiği tüm nefreti efendisine kusmaktadır. ancak o sırada stalin gözlerini açar ve nefretle beria'ya bakmaya başlar. beria ne yapacağını şaşırıp anında yine saf değiştirir ve stalin'e yalvarmaya başlar.
    --- spoiler ---

    sürekli taraf değiştiren ve milyonlarca insanın vebalinden sorumlu olan beria daha sonra yine kendini inkar edecek, ve orada burada stalin'i kendisinin öldürdüğünü iddia edecektir. hayatı boyunca herhangi bir inanca ya da ideolojiye değil sadece güce hizmet etmiş, ve bu yolda milyonlarca insanın kanına girmekten çekinmemiştir. ayrıca kendisi ciddi anlamda sadist olmakla da suçlanmıştır, evinde özel bir işkence odası olduğu, kaçırttığı kadınlara burada tecavüz ve işkence ettiği söylenir. molotov veya kruşçev'in anılarında bunlardan bahsedilir.
  • dinamo moskova takımının kurucusudur.
  • megreldir (bkz: megrel)
  • sovyet politikacı, sovyet güvenlik sekreteri ve sovyet gizli polisi şefi. bakü'de mühendislik eğitimi alırken, mart 1917'de bolşevikler'e katıldı.

    1919'da azerbaycan sovyet demokratik cumhuriyeti güvenlik servisi'nde çalıştı. 1920 ya da 1921'de bolşeviklerin asıl gizli polis gücü olan çeka'ya katıldı. bu sırada menşevik kontrolünde olan gürcistan demokratik cumhuriyeti'nde bolşevik ayaklanması oldu ve daha sonra kızıl ordu burayı istila etti. çeka şiddetli çatışmalardan sonra menşeviklerin varlığına son verip gürcistan scb'yi kurdu. 1922'de gürcistan kolu çeka başkanlığından ayrılarak ogpu'ya geçti. 1926 yılında ogpu başkanı oldu.

    kafkasya bölgesinde üstlendiği parti sorumluluğunun artmasıyla beraber 1934 yılında merkez komitesi'ne seçildi. sergey kirov'un aynı yıl öldürülmesinden sonra yapılan tasfiye hareketinde yer aldı. stalin tarafından moskova'ya çağrılarak içişleri halk komiserliği nkvd'nin başına getirildi.1939 yılında politbüro aday üyesi oldu. 1939 yılında nazi almanya'sının polonya'yı işgal etmesinden sonra alman-sovyet saldırmazlık paktı kapsamında kızılordu polonya sınırını geçti. bu sırada yakalanan ve tutsak edilen polonyalı subaylar ve esir askerler, hapise atılırlar. nkvd'nin en bilinen kapsamlı eylemi tutsak alınan polonyalı asker, subay, arazi sahibi, entelektüel, memur, akademisyen, profesörlerden oluşan savaş esirlerinden yaklaşık 22,000 inin katledilmesi olayıdır (katyn katliamı). 1990 yılında mihail gorbaçov, polonya devlet başkanı leh walesa'ya stalin imzalı katliam emir belgelerini bizzat sunarak resmi anlamda bu katliamı stalin dönemi katliamlarından biri olarak suçlamıştır.

    savaş sırasında devlet güvenlik komitesi başkanıydı. nkvd bünyesinde sorumlu olduğu cezaevlerindeki mahkûmları cephe gerisinde inşaat işlerinde çalıştırmış ve büyük projeleri tamamlamıştır. ayrıca ilerleyen nazi işgali sırasında alman kuvvetleriyle işbirliği yaptığını iddia ederek kırım ve kafkasya türklerinin orta asya'ya ve sibirya'ya sürülmesini; cephe gerisinde sabotaj gerçekleştiren ve troçkist olduğu sanılan kişi ve organizasyonların yok edilmesini emretti. türk ve kafkas halklarının sürgünü stalin'in ölümü sonrasında 1956 yılında sona erdirilmiş ve sürgündekilere iade-i itibar edilmiş ve yurtlarına dönmesine müsaade edilmiştir.

    1944 yılında temelleri atılan atom bombası üretim projesinin başkanlığını yaptı. igor kurçatov önderliğindeki bilim adamları arzamas-16 adı verilen gizli bir köyde nükleer silahı geliştirirdi. plana önemli katkılar abd'nin atom bombası projesinde çalışan alman asıllı bilim adamı klaus fuchs tarafından sovyetler birliğine iletildi. proje başarılı oldu ve sscb ilk başarılı nükleer denemesini 29 ağustos 1949 tarihinde gerçekleştirdi.

    ıı. dünya savaşı'ndan ve özellikle josef stalin'in 1953 yılında ölümünden sonra, başbakan yardımcılığı yaptığı dönemde molotov ve kaganoviç'le kruşçev'a karşı bir gruplaşma içine girdi. sovyetler birliği egemenliğinde olan doğu almanya'nın sovyetler'e verdiği ağır yükten dolayı, buraların abd'ye verilerek batı almanya'yla birleştirilmesi taraftarıydı. 1953 yılında kruşçev ve mareşal georgi jukov'un örgütlenmesi sonucu tutuklandı ve bugüne kadar halen aslı kanıtlanamamış çeşitli suçlarla suçlandı. stalin'i öldürdüğüne dair beria'dan hep şüphelenildi. vyaçeslav molotov yayınladığı siyasi anılarında; stalin'i beria'nın zehirlemiş olabileceğini söylese de konu hakkında kesin bir yargıda bulunmaz. stalin'e en yakın devlet görevlisinin beria olması kruşçev'in stalin'e saldırmadan önce asıl düşmanını ortadan kaldırarak bir nevi "ön hazırlık" içinde olduğuna dair ipuçları vermektedir. aralık 1953'te tutuklanmasının hemen ardından yargılanarak ölüme mahkûm edildi ve idam mangası tarafından kurşuna dizilerek öldürüldü.

    beria hakkında özellikle o öldükten sonra yapılan sayısız suçlama bulunur. bunların arasında tecavüz, keyfi adam öldürme, işkence vb. sayılabilir. bu iddialar oğlu sergo beria tarafından yazılan eserde reddedilmiştir. beria hakkındaki karalamalar stalin'e atılan asılsız iftiralarla birleştirilir ve stalin zamanı gerçekleştiği ve bugün halen kanıtlanamamış "kızıl terör" iddialarında "suç ortağı" olarak damgalanmaktadır. stalin'in ölümünden sonra uygulamaya çalıştığı batı ile yakınlaşma ve liberalleşme siyaseti ise 1985 yılında komünist parti genel sekreteri olan mihail gorbaçov'un uygulamaya çalıştığı karşı-devrimci politikalara benzetilmektedir.

    (bkz: çeka)
    (bkz: kgb)
    (bkz: sovyetler birliği)
  • stalin'le komik bir fıkrası vardır.

    stalin urallı işçi delagasyonuyla görüşüyor.işçiler ayrıldıktan sonra stalin kendi piposunu arıyor ve bulamıyor.bu yüzden beria'yı arıyor.

    stalin:lavrentiy,benim pipom kayboldu o işçilerle görüştükten sonra.
    beria:evet,stalin.ben gerekli önlemleri alacağım.

    10 dakika sonra stalin çekmecesini açtığında piposunu görür ve beria'yı arar.

    stalin:lavrentiy,pipom bulundu.
    beria:hay anasını!hepsi itiraf etmişti.