şükela:  tümü | bugün
  • on ek: baslik basa kalmis.

    ozellikle ekonomik sebeplerle batiya goc eden lazlar sistematik bir asimilasyon politikasina maruz kalmistir.

    iddia edilenin aksine asimilasyona ugramalari cok da gonullu olmamistir. adapazari ve sakarya civarina yerlesen lazlara ilkokuldan itibaren ogretmenleri lazca konusmanin ilkel bir sey oldugunu, lazca konusmamalari gerektigini soylemislerdir. yani kendi istekleriyle degil, beyinleri yikanarak asimile olmuslardir.

    (bkz: parlez francais soyez propres)

    (bkz: lazca/#54258297)

    bu asimilasyon cumhuriyetin ilk donemi ile sinirli kalmadi. lazlar ilk kez kendi milli bilinclerine sahip olduklarinda devlet guvenlik mahkemesinde yargilandilar. yani devletin baskici ve asimilasyoncu politikalari sadece kurtlere yonelik degil.

    (bkz: ogni/#23741516)

    turkce bilmenin egitim sistemimizde basarili olmak icin bir on kosul olmasindan oturu cok sayida laz cocuguna lazca ogretmek icin ozel bir caba gostermedigi gibi turkce ogrenmesini tembihlemistir. bu yuzden, gunumuzde cok sayida laz, lazcayi anlayabilmelerine ragmen konusamamaktadir. bu insanlarin cocuklari ise anlayamayacaklar bile.

    (bkz: latent speaker)

    20. yy'in ortasinda bir dili katletmis bulunuyoruz. eserinizle gurur duyabilirsiniz.

    ek: hayati boyunca ankara'nin dogusuna, edirne'nin de batisina cikmamis insanlar tarafindan ulus devlet uzerine egitim almis durumdayim.

    en basta ulus devlet batida son kullanma tarihini doldurmustur: #72719036. bizde hala devam ediyor olmasi sonsuza kadar devam edecegi anlamina gelmiyor.

    ulus devlet kavraminin kurucusu olan fransa igrenc bir sekilde asimile ettigi dilleri kurtarmak icin var gucuyle caba gosteriyor. toulouse'da tabelalar hem oksitanca hem de fransizca'dir. ayni sey fransa'nin breton bolgesinde de gecerli. turkiye'de nerede lazca tabela var bana soyler misiniz? lazlarin yogun yasadigi uc bes ilce var, arhavi, camlihemsin vs vs, oralarda devlet dairelerinde lazca cevirmen var mi acaba? lazca, tipki kurtce gibi kadinlar sayesinde ayakta kalmisti, zira erkekler devlet kurumlariyla daha hasir nesir olduklari icin bazi seyleri turkce ifade etmeyi daha kolay buluyorlar. hadi 1930'lardaki asimilasyon donemin sartlarindan oturuydu, neden 1990'larda lazlarin yogun yasadigi uc bes ilcede devlet dairelerine birer tane lazca tercuman konmadi? kac kisiyi istihdam edecekti devlet, yirmi kisiyi mi?

    bu arada ilginc bir ornek, cornish language revival project. bu dili anadili olarak konusan son kisi 1981'de olmus, ama ingiltere dunyanin parasini harcayarak bu dili tekrar diriltmeye calisiyor. yani senin gozunun onunde lazca yok olurken bu adamlar yok olmus dili diriltiyorlar.

    egitim sistemine gelince, galler'de oturan bir birlesik krallik vatandasi ogretim hayatinda tek kelime ingilizce bilmeden de basarili olabilir. yani elbette oxford'a cambridge'e gidemez ama coban olmak zorunda degil. neden? galler'de anadilde egitim bir hak. ingiltere'nin galler'i ele gecirmesi 13. yy, turkiye'nin lazlarin yasadigi bolgeleri ele gecirmesi 15. yy. katalanlar da anadilde egitimden faydalanan bir grup. rusya'da da ayni sey gecerli. nobel odulu alacaksan elbette rusca ogrenmen lazim ama nigde universitesi ayarinda bir universite okumak icin rusca bilmene gerek yok, yerel dillerde egitim veren universiteler var.
  • ben anlıyorum ama konuşamıyorum, konuşursam da tek tük. ailemde bir önceki kuşak ise sular seller gibi biliyor... yeni nesil hiç bilmiyor malesef hatta rizedeki artvindeki bölgede yaşayan genç nesil bile tam anlamıyla bilmiyor çünkü konuşmuyor.
  • "turkce bilmenin egitim sistemimizde basarili olmak icin bir on kosul olmasi"

    insan bir cümle yazar da yazarken düşünmez mi. lazca bilerek mi başarılı olmayı bekliyordunuz? lazcanın eğitim birikimi, edebiyatının genişliği nedir. lazca öğrenen insanlar hangi işlerde çalışacaklar?

    ulus devlet, ortak bir dile asimile eder. kendini güvende gören toplum da farklılıklara saygı gösterir. lazcanın baskılanması yanlıştır. ama "lazca öğrenerek eğitim alacaktık" kafası nedir 21.yy'da ya?

    önemseyen insanlar lazca kursu açar. devletten de destek talep eder. 80 milyon nüfusun eğitim ortalaması orta okul, genç işsizler en az 5 milyon. ama lazca öğrensin de hani işin devamı demeyen adamlar var.
  • bir toplum kendi kültürünü bu kadar inkar ediyor olamaz. "ayrı bir dilimiz yok o şive " diye diye böyle bir mozaik yitirildi. arkadaşım senin başka bir etnisitiye sahip olman utanmana sebep veya vatansever olmana engel bir durum değil.