şükela:  tümü | bugün
  • femur başının avasküler nekrozudur.
  • tam kalça protezi ile tedavi edilen hastalık. (yanılmıyorsam)
  • hastalık femur başının avasküler nekrozu olarak tanımlansa da, patolojik süreç femur kanlanmasını bozan diğer hastalıklardan*** çok farklıdır. femur başında bir yandan iskeminin neden olduğu nekroz ve çökme gözlenirken, eş zamanlı olarak rezorpsiyon ve tamir devam eder. bir bölgede iskeminin neden olduğu sorunlar giderilmeye çalışılırken, komşu bir alanda yeni bir iskemi atağı ortaya çıkabilir.

    en sık 2-12 yaş arasında ve erkeklerde (e/k:5/1) görülür. çocuklar genellikle 1-2 hafta önce başlamış topallama şikayeti ile hekime getirilirler. bazen uyluk, diz ve bacak ağrısı ile başvurur. ağrı aktivite ile artar istirahat ile azalır. etkilenen bölge femur başı olmakla birlikte bazen hastalar diz ağrısı ile başvurabilirler. bu durum tanıda gecikmeye yol açar. fizik muayenede abdüksiyon ve internal rotasyonla artan ağrı, yürüme bozukluğu ve topallama; proksimal uylukta atrofi görülür.

    tanı klinik ve radyolojik bulgulara dayanır. dikkatli bir öykü ve fizik muayene ile kuşkulanıp radyolojik tetkik ile tanı konulabilir ve özellikle altı yaşın altındaki hastalarda prognozu iyidir. hastaların %8-24'ünde bilateral tutulum görülür ve bilateral tutulumda her iki kalçada farklı evreler görülebilir. özellikle direkt radyografinin normal olabileceği erken dönemde ve tanıdan emin olunmadığı durumlarda manyetik rezonans ve sintigrafiden faydalanılabilir.

    tedavi uygun fizik egzersiz ve bazı hastalarda cerrahidir. hastalık lokal kendi kendine iyileşebilen bir hastalıktır. ancak tedavi edilmeyen hastaların yaklaşık yarısında artrit ve ciddi kemik destrüksiyonları (femur başında kollaps ve fragmantasyon) gelişir. tedavi edilmeyen ya da geciken olgularda koksa plana* gelişebilir.

    prognozu etkileyen en önemli etken femur başındaki nekrozun genişliğidir. femur başında geniş tutulum ve erken femur başı epifizi kapanması kötü prognoz göstergesidir. altı yaşından daha büyük hastalarda prognoz daha kötüdür. başlangıç yaşı büyüdükçe sekel kalma riski artar. başlangıcın 10 yaşından büyük olduğu hastalarda erişkin dönemde osteoartrit gelişme riski yüksek iken, erken başlayanlarda bu risk düşüktür.
  • perthes hastalığının tedavisinde ana amaç eklem hareket açıklığının korunmasıdır . perthes hastalığının süreci 2 - 2.5 yıl kadar sürmektedir. bu süreçte çocuğun kalça eklemine zarar verecek aktivitelerden kaçınılması gerekmektedir.

    hastalığın seyrine göre iyileşme sürecinde yardımcı cihazlar kullanılabilir. synder ortezi, birmingham ortezi ,thomas ortezi,tachdjian trilateral ortezi,toronto ortezi gibi. bu ortezlerin ortak amacı femurun zayıf olduğu dönemde femur başı yüklenmelerini en aza indirmektir..