şükela:  tümü | bugün
  • hacı arif efendi'nin öğrencilerinden asıl adı levon hancıyan olan bestekar
  • --- spoiler ---

    ermeni asıllı bestekâr, hânende, kilise mugannîsi, sâzende ve musiki hocası. 1857 yılında istanbul - hasköy'de dünyaya gelmiş, 11 temmuz 1947 tarihinde vefat etmiştir. amatör bir müzisyen olan lâvtacı nazaret ile musikişinas eftik'in oğludur.

    musikide ilk derslerini papaz kapriyel'den aldı. o dönemin geçerli nota sistemi olan hamparsum'u öğrendi. dede efendi'nin önde gelen üç öğrencisi olan zekâi dede, mutafzâde ve yağlıkçızâde gibi üstadlardan musiki dersleri aldı. dellâlzâde'den de ders gördüğünü, hatta dede efendi'yle bile tanıştığını ifade etmiştir.

    sağlık subayı olarak türk - rus harbine katıldı. savaştan sonra bir süre bulgaristan, romanya ve mısır'da yaşadı. sofya konservatuvarında türk musikisi öğretti.

    1908'de istanbul'a dönerek şark musiki cemiyeti başkanı oldu ve dârülelhan'da çalıştı. levon hancıyan, uzun yıllar istanbul'daki ermeni kiliselerinde başmugannî (baş okuyuculuk) olarak görev aldı. çeşitli okullarda musiki hocalığında bulundu. musiki hocası olarak alındığı saray'dan, sultan ii. abdülhamid döneminde (1876-1909) firar ederek gittiği sofya konservatuvarı'da türk musikisi dersleri verdi. 1908'de ii. meşrutiyet'in ilânıyla döndüğü istanbul'da şark musiki cemiyeti'nin reisliğine getirildi. dârülbedâyi ile dârülelhân'ın kurucuları arasında yer aldı. dârülelhân, dârüttâlim-i musiki ve musiki-i osmânî'de hocalık yaparak çok sayıda musikicinin yetişmesini sağladı.

    ud, piyano ve keman çalan ve özel dersler de veren levon hancıyan, hâfızasında taşıdığı eserlerin çokluğuyla ünlüydü. bu eserleri uzmanlık derecesinde bildiği hamparsum sistemiyle notaya alarak gelecek zamanlara kalmasını sağladı. xix. yüzyılın sonları ile xx. yüzyılın başlarında yaşamış bestekârların eserleri için en sağlam kaynaklardan biri olarak kabul edildi. özellikle hacı ârif bey'in (1831-1885) bilinen eserlerinin büyük bir bölümü için levon hancıyan, kaynak kişiydi. 1990 yılında, hayattaki son öğrencisi muharrem tunçarslan (d. 1919, hayatta) tarafından istanbul devlet korosu'na bağışlanan ve varlığından daha önce haberdar olunmayan defterlerinin incelenmesiyle, bu elyazması koleksiyonun, bilinmeyen çok sayıda klasik eseri ihtiva ettiği anlaşıldı.

    yaşadığı dönemin istanbul'unda birer musiki okulu gibi faaliyet eden saray ve konaklardaki musiki meclislerinin aranılan bir siması olan leoon hancıyan, "türk musikisinin son osmanlıları" arasında değerlendirdiğimiz lem'i atlı, refik fersan ve subhi ziyâ özbekkan'ın da hocasıydı. ömrünün sonlarında ihtidâ ederek müslüman olarak ölen fakat bir kargaşa sonucu hıristiyan mezarlığına defnedilen levon hancıyan'ın, kaderin garip bir tecellisi sonucu, başka bestekârlardan naklettiği binlerce esere mukabil, sayısının yüzlerce olduğu bilinen kendi eserlerinden ancak 40 kadarı türk musikisi repertuvarına ulaşabilmiştir.

    levon hancıyan, "türk musikisinin son osmanlıları" içinde, yetiştiği yer bakımından ermeni kilisesi dinî musikinden olduğu kadar "saray"dan ve "vezir-vüzerâ konaklarından" da nasiplenmiş ilgi çekici bir kimliktir.

    --- spoiler ---

    kaynak: muhtelif siteler.
  • (bkz: levon efendi)
  • hampartzum çerciyan'dan da ders almış, rahle-i tedrisinden geçmiştir.
  • 1860 yılında istanbul'da dünyaya gelmiştir. tıbbiyenin dördüncü sınıfına kadar devam etmiştir. musikiye karşı duyduğu sevgi yüzünden okulu bırakıp ölünceye kadar musiki aleminden ayrılmamıştır. birçok okullarda müzik öğretmenliği yapmıştır, sonradan sonraya öğretmen olarak alınarak şehzadelere ve saray mensuplarına musiki dersi vermiştir. yetiştirdiği şahsiyetler arasında musiki aleminde mühim mevki almış kimseler vardır. 11/7/1947 yılında vefat etmiştir.

    fevzi atlıoğlu'nun hazırladığı 1973 yapımı hicaz şehnaz faslı plağının arka kapağında yazan bu bilgiyi; noktasına virgülüne dokunmadan yazdım. ayrıca burada plaktaki ismi leon hancıyan olarak geçmekte. (bkz: ah felek yıktın dil-i abadımı)