şükela:  tümü | bugün soru sor
  • 1877-1956 arasında ya$amı$ oğlak burcu abd'li psikolog.
    daha çok stanford binet iq test ile tanınır.

    http://www.indiana.edu/~intell/terman.shtml
  • not: bu entry hayatından çok dehaların genetik araştırması adlı çalışması hakkında bilgi verecektir

    lewis terman

    kendisi üstün zekalı bireylerle çalışmayı kendine bir görev olarak edinmiş. tarihin en uzun süreli (80 yıl) çalışmalarından birine imza atmış. dehaların genetik araştırması ( genetic studies of genius ) adlı bu çalışmanın sonuçları 5 ayrı kitapta(ek 1) yayınlanmıştır ve bu sonuçlar insanlara zeka hakkında pek çok şey öğretmiştir.(böyle okudum kitaplarını okuyamadım-henüz-)

    kendisini şiar edindiği ''başarı ve zeka mükemmel bir şekilde uyumludur'' sözü ile çalışmalarına başlamış california'daki çocuklara üç iq testi uygulamış birincisinde ilk %10'a giren çocukları ikinci sınava sokmuştur bu testten de 130 puan üzeri alanları üçüncü bir teste sokarak en zeki ve en yüksek iq seviyesine sahip çocukları seçmiştir. bu testlere toplam 250 bin öğrenci girmiş. ve iq puanı üstün zeka ve deha sınıfı sayılan 140-200 iq puanı arasında 1528* çocuk elde etmiş

    kaliforniya'da devlet okullarını gezip buldukları bu parlak çocukların %90'ı beyazdı ayrıca çoğunluğu orta ve üst sınıf ailelerin çocukları idi. bu çocuklara terman'ın deha çocukları, termitler(termites) denilecekti.

    terman bu çocukların tamamı ile öz çocukları gibi ilgilendi. eğitim başarıları, evlilikleri, ruh sağlıkları, terfileri ve iş durumları ve daha birçok şeyi kayıt altına aldı. ilerleyen zamanlarda amerika'da bir başarıdan söz edilecekse orada kesinlikle bir çocuğunun olacağını düşünüyordu. zira bu çocuklar en iyi iq puanlarına sahip çocuklardı.

    oysa terman iq'nun her şeyi açıkladığı yanılgısına düşmüştü çocukların ilerleyen zamanlarda çok küçük bir kısmı ülke çapında tanınmış kişiler olmuş iyi paralar kazanma eğilimi göstermişlerdi. fakat neredeyse hiç biri terman'ın hayal ettiği kadar iyi değildi. örneğin bu çocuklar arasında nobel alan birisi çıkmamıştı. -ayrıca not: ileride nobel kazanmış olan william shockley ve luis alvarez'e terman'ın testleri uygulanmış ancak her ikisi de elenmişti. yani iq'ları yeterince yüksek değildi.-

    termitler büyüdüklerinde terman, 730 erkeğin kayıtlarına baktı ve onları a, b ve c olarak 3 gruba ayırdı. 150’si (yaklaşık %20) terman’ın a grubu dediklerine karşılık geliyordu ve onlar gerçek başarı öyküleriydi. avukat, doktor, mühendis ve akademisyenlerden oluşuyordu ve %90’ı üniversite mezunuydu. ortadaki %60’lık bölüm ise idare edebilecek düzeyde orta seviye bir kariyere sahipti. geriye kalan 150 ise terman için tam bir üzüntü kaynağı olmuştu. hayat mücadelesi veren ve çoğu zaman ileri olmayan bir gruptu. c sınıfı olarak ayırdıklarının sadece dörtte birinin lise diploması vardı ve onlar boşa harcanmış dehalardı. terman, çalışmasının sonuçlarını yazarken 4. cildine geldiğinde çalışmanın adındaki “deha” sözcüğü neredeyse tamamen ortadan kaybolmuştu.

    boşa harcanmış bir deha:
    1990’larda, hâlâ yaşayan termite’lara hayatları hakkında ne düşündükleri sorulduğunda büyük çoğunluğu ‘beklentileri karşılayamadıkları’ hissiyle yaşadıklarını söylüyor. sadece kendilerinden umdukları değil, etraftaki insanların beklentileri de eklendiğinde ortaya çıkan bu yük, zeki çocukların hayatta karşılaştığı en büyük engel. bu konuda en bilinen örnek 12 yaşında oxford üniversitesi’ne kabul edilen sufiah yusof’un hikâyesi. oxford’u finallerden önce bırakıp garson olarak çalışmaya başlıyor. daha sonra telekızlık yapıyor. müşterilerini seks sırasında denklemleri ezberden sayarak eğlendirdiğini anlatıyor.

    terman'ın ortağı melita oden 1968'de en başarılı ve başarısız 100 kişiyi karşılaştırdı. başarılı sayılanlar profesörler, bilim adamları, doktorlar ve avukatlardan oluşuyorken başarısız sayılanlar elektrikçi, polis, marangoz, havuz temizleyicileri ve başarısız avukatları barındırıyordu. halbuki başarılı olanlar ile başarısızların iq ortalamaları neredeyse hiç farklı değildi. asıl farklılıkların kendine güven, kararlılık ve ebeveyn teşvikinde olduğu anlaşıldı.

    türkçe'ye çevrilmiş bir kitabının bulunmaması bizler için bir talihsizliktir.

    teşekkür notu: yazının büyük bir kısmında faydalandığım alıntı yaptığım popular science türkiye mart sayısındaki matematik yapmak bölümünün yazarı saygıdeğer dr. burak karabey'e verdiği izin için çok teşekkür ederim.

    kaynaklar
    popular science türkiye mart sayısı, matematik yapmak bölümü , burak karabey
    https://en.wikipedia.org/…genetic_studies_of_genius
    http://www.acsu.buffalo.edu/…c/subpages/terman.html
    http://www.cumhuriyet.com.tr/…_lanetiyle_gelir.html
    https://alumni.stanford.edu/…icle/?article_id=40678

    ek 1 çocuklar ile ilgili çalışması hakkında yayımladığı kitaplar:
    -mental and physical traits of a thousand gifted children
    -children's reading: a guide for parents and teachers
    -the promise of youth: follow-up studies of a thousand gifted children
    -the gifted child grows up: twenty-five years' follow-up of a superior group
    -the gifted group at mid-life: thirty-five years' follow-up of the superior child

    not: bu konu hakkında yeni bir şeyle karşılaştıkça ilerleyen zamanlarda birkaç paragraf daha ekleyeceğim.