şükela:  tümü | bugün
  • lex iulia de adulteriis coercendis ile birlikte augustus'un evlilik hukukunun temel taşlarından birini oluşturan yasa. i.ö. 18 yılında çıkarıldığı tahmin edilmektedir. gelelim hikayesine: augustus, her roma vatandaşının, özellikle de her erkeğin, soyunu devam ettirme amacıyla evlenmesinin şart olduğuna inanmıştı. bu nedenle de, evliliği özendirecek, bekarlıktan caydıracak önlemler içeren bir yasa paketini, zinayı engelleyecek hükümleri içeren bir yasa ile birlikte yürürlüğe koydu. bu yasa tasarısını senatoya sunarken yaptığı konuşmada eski sensor'lardan quintus caecilius metellus macedonicus'un bir sözünü alıntıladı:

    "eğer karısız yaşamımızı sürdürebilseydik, roma vatandaşları, sırtımızda bu yük olmadan pekala da yaşardık; fakat doğa bizi öyle yaratmıştır ki, ne onlarla rahat edebiliriz, ne de onlarsız yaşayabiliriz, bu nedenle, geçici zevkimiz yerine kendimizi kalıcı şekilde idame ettirmemizi planlamamız gerekir."

    yasa ile, senatörler dışındaki asillere azad edilmiş kadınlarla evlenme hakkı tanınmış, evlenmeyen erkek ve kadınlara daha ağır vergiler getirilmiş, evli ve çocuklu olanlara dereceli vergi indirimleri ve başka kolaylıklar öngörülmüş, 3 çocuktan fazlasına sahip kadınlar içinse eşinin zorunlu vasiliğinden kurtulma imkanı tanınmıştı. sonradan yasanın boşluklarından yararlananlara karşı yapılan değişiklikler ile boşanmış erkeklere yeniden evlenmeden önce üç yıllık bir süre tanınmasına, buna karşılık (sürekli nişanlı kalarak ve sürekli boşanıp evlenerek yasayı dolanmaya çalışanlar bulunduğu için) nişanlılık süresinin ve boşanıp evlenme sayısının, yasadaki önlemlerin uygulanması bakımından sınırlanmasına karar verildi.

    sonraları, lex papia poppaea ile yapılan bir değişiklikle, yasa son haline getirildi ise de, tam anlamıyla uygulanması hiçbir zaman mümkün olmayacak, aradan fazla zaman geçmeden kadük kalacaktı.
  • julius caesar ın manevi oğlu, daha sonralarının tanrısal augustus ' u ; octavianus 'un pek önem verdiği yasalardan biridir. zira; o dönem; roma 'da caesar sonrası bir başıboşluk söz konusudur. iktidar mücadelesi sonlanmış, savaşlar, kıtlıklar, halkın canına okumuştur. bu yüzden kim olursa olsun tek yönetime geçilmesi, halk ve ülke genelinde bir refah getirmiştir.

    augustus ve arkadaşları; messalla ile maecenas 'ın edebiyat alanında milli birliğin oluşması için yaptıkları çalışmalar, yasa halinde, yönlendirme hususunda da kendini gösterdi. ahlaki kısıtlamalar; herkesin kadını * olma mesleğinin başta olmak üzere, türlü insani yasakların yoğunlaştığı, muhafazakarlığın had safhada örnek gösterildiği bu dönemde, ovidius gibi bir büyük şair de, ahlaksız olarak nitelendirilip, roma'dan uçurulmuştu.

    işte evliliği düzenleyen bu yasa, augustus' un tanrısal öngörü sünün sadece bir parçasıdır, demek pek de yanlış sayılmaz.