şükela:  tümü | bugün
  • 1876 yılında şimdiki memphis civarlarinda sioux kizilderilileri ile beyaz adam arasinda cereyan eden tarihi sava$..
  • hiç kimse custer'ın kafa derisini yüzmemiştir. kızılderililer kadınların kafa derilerini yüzmez. custer zamanında oglalalarla barış çubuğu içip onlara topraklarında güven içinde yaşama sözü vermiştir. sözünü tutmadığı için erkek yerine konmamış, kadınların kullandığı kısa saplı bir kamayla öldürülmüş ve kafa derisi yüzülmemiştir.
  • 25 haziran 1876 tarihinde general custer emrindeki 647 asker (7. süvari birliği) ile, montana'nın güneydoğusunda konu$lanmı$ lakota*, sioux* ve cheyenne*'lerden olu$an kızılderili kavimleri arasında geçen sava$..

    amerikalıların yıllar boyu kızılderilileri ya$adıkları topraklardan sürmeleri sonrasında 1868 yılında sioux'lar ile amerikan hükümeti arasında bir antla$ma imzalanmı$ ve bu antla$maya göre adı geçen bölgeni sioux'lara ait nolduğu belirtilmi$tir. ancak bir kaç yıl sonra (1874) bölgede altın bulunduğunun duyulmasıyla beraber, bölgeye beyaz adam hücum etmek istemi$tir. altına hücum emrini veren ise tahmin edilebileceği gibi custerdan ba$kası değildir. beyaz adamın montana topraklarından uzak duracağı sözünü verdiği bu antla$manın ihlali anlamına gelen bu olay, amerikalıların kızılderililere verdiği ancak tutmadığı sözlerden sadece bir tanesidir ancak adı geçen sava$a ön ayak olması açısından en önemlisidir..

    amerikan hükümeti, altının bulunduğu ve daha evvel kızılderililerin olduğunu kabul ettiği toprakları kendilerinden satın almak istemi$tir ve kavim liderleriyle görü$mü$tür. ancak kızılderililer toprakların satılık olmadığını belirtmi$lerdir. bunun üzerine amerikalılar kendilerine toprakları bir an önce terketmelerini aksi taktirde yakalandıkları taktirde "sava$ esiri" konumuna dü$eceklerini ve kan çıkacağı tehdidini savurmu$lardır.

    1876 yılının nisan mayıs aylarında, amerikalılar 1500-1600 adamla bölgede kızılderili avını ba$latmı$ ve yakaladıklarını söyledikleri gibi esir almamı$, aksine öldürmü$lerdir. yapılan saldırıları haber alan kavimler, birlikten kuvvet doğar dürtüsüyle, kendilerini savunmak adına biraraya gelmeye karar vermi$ler little bighorn nehri civarında konu$lanmı$lardır. bir birlik, beraberlik amacında olan yerliler, olu$turulan bu köyün lideri olarak sitting bull yardımcısı olarak ise crazy horse seçmi$lerdir.

    haziran 17'de, general crook yönetimindeki en az 1000 askerin, köyün güneyinde sadece 1 günlük mesafede bulunduğunu öğrenen kızılderililer, saldırmamayı seçmi$ ancak kendilerine saldırıldığında harekete geçileceği kararını vermi$lerdir. fakat, kızılderililerin kanında olan kahramanlık, onur gibi dürtülerle çoğunluğu gençlerden olu$an 500 ki$ilik bir grup askerlere saldırmı$, 6 saat süren sava$ sonrasında general crook yönetimindeki birliğe büyük zaiyat vermi$lerdir. bu saldırı sırasında crook'un kendisi de yaralanmı$, üstelik bölgeden uzakta konu$lanmı$ custer yönetimindeki birliğe saldırıya uğradıkları bilgisini göndermekte gecikmi$tir.

    saldırıyı takip eden haftada, little bighorn nehri kıyısında kurulan köye çevreden pek çok kızılderili katılmı$, köyün nüfusu iyice artmı$tır. köyün liderleri ise, köyün nüfusunun iyice artmasının beyaz adamı korkutmasını ümit etmi$ böylece en azından bir süre daha özgür olarak ya$ayacaklarını dü$ünmü$lerdir..

    haziran 25'te ise, crook'a yapılan saldırıdan haberdar olmayan general terry ve ve custer yönetimindeki iki ordu köye epey yakla$mı$ ve crook'un da kendilerini katılmasını beklemek için ertesi gün sürpriz saldırma kararı vermi$lerdir.

    ancak, ordunun varlığı kızılderililer tarafından tespit edilmi$tir. bunun üzerine general custer artık saldırının sürpriz olmayacağını dü$ünmü$, generel crook'un kendilerine katılmasını beklemeden, emrindeki 647 adamdan olu$an 7. süvari birliğine saldırı emri vermi$tir. ancak, tek bir kıta ile saldırmanın anlamlı olmayacağını tahmin eden custer, ordusunu üçe bölmü$, birini binba$ı reno, diğerini yüzba$ı benteen komutasına vermi$tir.

    köye ilk binba$ı reno komutasındaki birlik saldırmı$, köyün dı$ında gündelik i$lerle me$gul kadınlara ve çocukları kılıçtan geçirmi$tir. ardından köyün içlerine dalma hatasını yapmı$tır zira burada erkeklerle kar$ıla$mı$, adamlarından birkısmının ölmesi üzerine geri çekilmi$tir.

    ardından custer yönetimindeki birlik saldırıya geçmi$ ancak kar$ısında, reno'nun ölen adamlarından ele geçirdikleri silahlarla sava$an kızılderilileri bulmu$tur. çok kısa süren bu sava$ sonrasında, 647 adamdan olu$an beyaz adamın ordusu sadece 102 ki$iye dü$mü$tür. panikleyen askerler sava$ mahallini terketmi$ (bkz: topuklamak) ve daha evvelden kaçan reno'nun askerliyle birle$mi$lerdir.

    ilerleyen saatlerde son bir saldırı emrini veren reno ve askerleri, artık ele geçirdikleri silahlarla daha da güçlenen kızılderililer tarafından öldürülmü$lerdir. sava$ta, pek çok kayıp veren beyaz adamın askerlerine kar$ılık kızılderililer sadece 50-60 civarı kayıp vermi$lerdir. custer, iki biraderiyle beraber, kancıklığının bedelini canıyla ödemi$tir..
  • mavi ceketlilerin en büyük yenilgilerini aldıkları savaştır.

    tabii ki kızılderililer o savaştaki başarıyı uzun dönem boyu sürdürecek silaha ve nüfusa sahip değildi, akın akın beyaz adam geliyordu topraklarını işgale, ama bir çeşit "galibiyet sayısı" olmuştur amerikan yerlileri adına, düşmanın generallerinden custer'ı o savaş alanında öldürmüşlerdir.
  • bildiğim kadarıyla dustin hoffman'ın gençlik dönemi parladığı filmlerden little big man de bu savaşla ilgili biraz, hoffman'ın oynadığı kızılderiliye bu ismin verilmesi, yani küçük dev adam denilmesi de bundan.

    çok oldu o filmi seyredeli ama sanırım amerikan tarihini biraz daha kızılderili cephesinden gören ilk düzgün yapımmış.
  • ken parker'ın general custer'la karşılaştığı efsane general adlı macerası da mavi ceketlilerin yerli amerikalılar karşısında uğradığı bu büyük bozgunu anlatır. büyük ölçüde belgeseldir, tabii ki ken'in varlığı kurmaca ögeler içerir.
  • amerikalılar yenilgileri pek abartmayı sevmez, o yüzden hakkında yapılmış film sayısı savaşın önemine göre azdır.

    hatta bir dolu beyaz amerikalı insanın, gerek bu savaşı, gerek vietnam savaşını, kendilerinin kazandığı savaşlar olarak hatırladığı rivayet edilir.
  • 7. süvari alayından bir tek komançi adı verilmiş at kurtulmuş ve ölene kadar eyerli ama binicisiz bir şekilde 7. alayı törenlerde temsil etmiştir.