şükela:  tümü | bugün
  • psikolojide kisilerin genel algilarinin ve degerlendirmelerinin icsel veya dissalligi, olaylarin kontrolunun kendi elinde olup olmamasi hissiyati uzerine gelistirilmis kavram. turkcesi sanirim kontrol odagi. en basit sekilde orneklendirirsek, insan evladi sorumlulugu ustune alabiliyorsa, bu boyle oldu cunku ben boyle boyle yaptim diyebiliyorsa bu icsel bir yaklasimdir. ama "beyim bilir", "kader, kismet", "senin yuzunden oldu" gibi ifadeler dissal bir kontrol odagi belirtir.
  • bunun içsel mi yoksa dışsal olanına mı sahip olduğunuzu tespit etmek için şu yargılar hakkındaki düşüncelerinize bakmak gerekir:

    -uzun vadede birey kendi kaderini kendi çizer ve hak ettiği neyse onu yaşar.
    -olumsuz dış faktörlerin varlığı söz konusu olsa dahi yeterince gayret gösterildiği takdirde arzu edilen şeylerin elde edilmesi mümkündür.
    -herhangi bir konuda başarılı olmak şanstan ziyade o konu üzerinde sistemli bir çalışmayı gerektirir.
    -karşınıza çeşitli engeller çıksa ya da rakipleriniz doğuştan gelen nedenlerle size göre avantajlı konumda olsa dahi kararlılık gösterdiğiniz takdirde hedeflerinize ulaşabilirsiniz.
    -şans diye bir şeyden söz edilebilir, ama onu bile çoğu zaman aslında kendimiz yaratırız.

    bu yargılara büyük oranda katılıyorsanız içsel, bunlar size çok saçma ya da abartılı geliyorsa dışsal locus of control’a sahipsiniz.
  • ing. kontrol odağı. kişilerin yanında doğu ve batı toplumlarını ayırt etmek için de kullanılır. hatta doğu ve batıyı şekillendiren islam ve hıristiyanlık felsefelerinin de dışsal ve içsel kontrol odakları olarak ayrıldıkları söylenir. bunu shit happens/@iwillshowyouwhatitmeans entrysinde dile getirilen esprili özette de görmek mümkündür. yani:

    islam......................................................if shit happens, it is the will of allah
    protestant.............................................if shit happens to me, it's because i didn't work hard enough
    catholic..................................................if shit happens, you deserve it

    islam: eğer bok oluyorsa, bu allahın takdiridir. (dışsal)
    protestan: eğer bok oluyorsa, ben yeteri kadar çalışmadığımdan olmuştur. (içsel)
    katolik: eğer bok oluyorsa, ben bunu haketmişimdir. (içsel)

    başka yazarlar benzer şeyleri başka taraftan da görmüşlerdir: (bkz: utanç toplumu) vs (bkz: suçluluk toplumu)

    ayrıca bunlara da bakın:
    (bkz: internal locus of control)
    (bkz: external locus of control)