şükela:  tümü | bugün
  • ak sakallı dedenin* ekonomi öğretisinin temellerini özetleyen bu sunumu, marksist politik ekonominin en önemli eserlerinden biridir. 20-27 haziran 1865'te uluslararası işçiler birliği toplantısında marx'ın verdiği bu konferanslar "ücretli emek ve sermaye - ücret, fiyat ve kar" adıyla sol yayınları tarafından türkçeye çevrilip yayınlanmış.

    marx sunumunda, genel kurul üyelerinden fabrikatör john weston'un iddialarını çürütür ve tartışma üslubuyla konuşur. bu konuşmanın alt metininde dönemin işçi hareketinin ~ve hatta bugünün işçi hareketinin~ pratik görevlerini belirlerken devrimci teorinin çıkarımlarından nasıl yararlanıldığının mükemmel bir örneğini sunar. emek-sermaye çatışmasının işlendiği alt metinde ücretli emek sisteminin getirisi olan işverenlerin azami kar güdüsü ve yaptırımlarının üzerinde durulmuştur. artı değerin ekonomik karakterini açıkladıktan sonra marx; işçilerin, sermayenin gasplarına direnmekten başka seçenekleri olmadığını, aksi takdirde bir sefiller yığınına dönüşeceklerini vurgular. tunç yasası dogmasıyla işçilerin ve sendikaların ekonomik mücadelesini reddeden proudhoncular ve lassallecilerin işçi örgütlenmeleri üzerindeki olası olumsuz tesirinin önüne geçilmiştir böylece.

    sunumda ayrıntılı bir biçimde incelenen "artı değer üretimi" ve "emeğin değeri" başlıkları sayesinde komünist manifesto'da geçen modern kölelik kavramı evrimini tamamlamıştır. eserin en önemli vurgusu o güne kadar işçi mücadelesinin temeli olmuş "adil bir iş gününe karşılık adil bir ücret" sloganının terkedilmesi ve mücadelenin amacının "ücretli emek sisteminin yok edilmesi" olarak benimsenmesidir.

    enternastonal birinci kongresi sonrasında yayınlanan makaleleri de yazalım tam olsun madem:
    enternasyonal'in kararları 1 ~ karl marx *
    enternasyonal'in kararları 2 ~ karl marx *
    a fair days wages for a fair days work/the labour standard (adil bir işgünü karşılığında adil bir ücret) ~ friedrich engels *
    ücret yasası/the labour standard ~ friedrich engels *
  • --- spoiler ---

    gerçek ücret aynı kalabilir, hatta yükselebilir de, ama göreli ücret gene de düşebilir. varsayalım ki, örneğin bütün geçim araçlarının fiyatı 2/3 oranında bir düşme gösterdiği halde, günlük ücret yalnız üçte-bir oranında, yani örneğin 3 marktan 2 marka düşüyor. her ne kadar işçi, iki markı ile daha önce 3 markla alabildiğinden daha büyük miktarda meta alabilecekse de, onun ücreti, gene de, kapitalistin kârına oranla azalmıştır. kapitalistin (örneğin, fabrikatörün) kârı bir mark artmıştır, yani işçiye ödediği daha az değişim-değeri tutarına karşılık, işçinin eskisinden daha büyük bir miktarda değişim-değerleri üretmesi gerekmektedir. sermayenin payı, emeğin payına göre artmıştır. toplumsal servetin sermaye ile emek arasındaki bölüşümü daha da eşitsiz bir hale gelmiştir. kapitalist, aynı sermaye ile, daha büyük bir nicelikte emeğe kumanda etmektedir. kapitalist sınıfın işçi sınıfı üzerindeki gücü artmıştır, işçinin toplumsal konumu kötüleşmiş, kapitalistinkinden bir adım daha aşağıya düşmüştür.
    peki ama, karşılıklı ilişkiler içersinde, ücretin ve kârın yükselip alçalmasını belirleyen genel yasa nedir?
    ücret ve kâr birbirleriyle ters orantılıdır. emeğin payı, yani ücret düştüğü ölçüde, sermayenin payı, yani kâr yükselir, ve vice versa. ücret düştükçe kâr yükselir; ücret yükseldikçe kâr düşer.

    --- spoiler ---
  • 1849 yılından itibaren yazılan metinlerde 1891 yılındaki basımında engels marx'ın geçirdiği evrime dayanarak bazı değişiklikler yaptığını önsözde belirtir. bu değişikler ise "işçinin kapitaliste sattığının emek değil işgücü olduğu" temel noktası üzerinde kümelenirler.
  • "bir kum taneciği, mikroskopla bakıldığında yüksektir. ve bir kule, bir dağ ile karşılaştırıldığında alçaktır." *

    kitaptaki bir çok önemli iktisadi bilginin arasında bu benzetmenin çerez edilmesini istemedim.