şükela:  tümü | bugün
  • bedbin italyan eliseo sala'nın (1813–1879) 1846 yılında tamamladığı resim. türkçesiyle "pia de tolomei ya da melankoli". batı sanatının melankoli üstüne özel bir eğilim gösterdiği yıllardan kalma, sıkça analiz edilen güzide sanat yapıtlarından biri.

    aspetto'ya ithafen...

    tedirgin edici, kızgın, kendisini süzen aslan heykelinin önündeki hüzünlü, çaresiz bakışıyla genç kadının, esasen şiddete maruz kalmış bir kişiliği cisimlendirdiği öne sürülebilir. kolyesindeki haç belirgin biçimde net çizilmiştir de dinsel kırbacın altında ezilen kadınlığın simgesi midir, yoksa şiddete boyun eğen naif varlığın sığınabildiği tek liman mıdır bilinmez, ama ellerini birleştirmiş bir halde yer yüzeyine bakışı her olasılığa boyun eğdiğini düşündürür. arka fonda bulanık gökyüzü kasvetlidir ve bu izlenimi pekiştirir.

    sırtını döndüğü kendi dışında kalan dünyanın diğer yarısı kendisine öteki (gene aslan heykeli aracılığıyla temsil edilmiştir) tarafından yasaklanmış gibidir ki ol sebepten sanata/edebiyata sığınmıştır. belki de tek seçenek budur azapta titreşen ruhlar için.

    ol sebepten kitap (sığınılacak bir liman niyetine sanat/edebiyat) açık bir halde kırmızı pelerinin üzerindedir. genç kadının denize (doğaya, yaşama sevincine ya da özgürlüğe) sırtını dönmesi gibi kitabın da sadece derisi seçilir, iç sayfaları değil. edebiyatın insan hüznü karşısındaki çaresizliğinin betimi mi?

    kırmızı resimdeki en can alıcı renktir ve genç kadın tutkunun, aşkın rengine de sırtını dönmüştür. bütün melankolikler gibi dışa değil, kendi içine bakar, kendi içine döner; yer yüzeyi bu anlamda onun bakışlarının kendi içine döndüğünün estetik temsili yerine geçer.

    resme yeşil ve tonları egemendir kısmen. doğanın rengidir bu. figürün üstünde de koyu yeşil renk bir elbise mevcuttur. o da özünde doğaya aittir, her ne kadar doğaya ya da yaşama sırtını dönmüş olsa bile.

    pia de tolomei ya da melankoli bütün büyük sanat yapıtları gibi spekülasyona açıktır ve en iyi yapıtlar esasen açık yapıtlardır. konuyla ilgili (bkz: opera aperta)

    ilaveten (bkz: melankoli)

    meraklısı için metinlerarası bir yolculuk:

    "ne olur sabaha karşı rıhtımda
    seslendiğini duysam pia'nın
    sırtında yoksul bir yağmurluk
    çocuk gözleri büyük büyük
    üşümüş ürpermiş soluk
    ellerini tutsam pia'nın
    ölsem eksiksiz ölürdüm." (bkz: attila ilhan)