şükela:  tümü | bugün
  • venedik kökenli bir kelime olmakla beraber, bir nevi halk şiiridir mantinades. (yunan kültürü)
  • girit adasına özgü, bir müzik üzerine söylenen kafiyeli beyitler olarak tanımlanabilecek bir türdür.

    ilk örneklerine, 15. yy'da girit'teki venedik egemenliği zamanında rastlanır. bu bağlamdaki ilk ve en büyük eser, şair vikentios kornaros'un yazdığı ve 10 bin* beyitten müteşekkil olan erotokritos kitabıdır. kaldı ki bu şair girit rönesansının kurucusu olarak kabul edilir.

    ingiliz william shakespeare ve ispanyol miguel de cervantes ile çağdaş olmasına rağmen onlar kadar ünlenememiştir. yazığı ağır ve metafor dolu dilden dolayı herkesin
    anlamamasına bağlıyorum ben şahsen bunu.

    mantinadeslerde genel hatlarıyla aşk başta olmak üzere, kahramanlık, umut, öfke, arzu, sevinç, intikam gibi duygular ifade edilir. aşağıya bir örneğini bıraktığım mantinada'da olduğu gibi metafor kullanımı da oldukça yaygın olarak görülür.

    daha sonraki dönemlerde ion ve ege adalarında hatta kıbrıs'ta «tsatista» adıyla mantinades yaygınlaşır. bunların tamamına yakını yazılı olarak değil, sözlü aktarım sayesinde yaygınlaşır.

    hâlen girit'te mantinades yaygın olarak icra edilmektedir. geleneklerine sıkı sıkıya bağlı olan giritliler, diğer geleneklerini olduğu gibi bu geleneklerini de popüler kültüre teslim etmemişlerdir. tabi bunda en büyük pay gayet büyük ve izole bir adada yaşıyor olmaları diyebiliriz.

    şimdi size en sevdiğim mantinadeslerden birini örnek olarak vereyim. söyleyen petros maroulis'in de tertemiz bir aksanla söylediğini eklemek istiyorum. zaten zor bir dil, söyleyen de aksanlı söyleyince pek bir şey anlaşılmıyor.

    bu mantinades'te sevdiği kız tarafından, artık eski özelliği kalmadığı için terk edilen biri, içindeki öfkeyi bir fesleğene nasihat verir gibi anlatıyor. bak hani sen şimdi iyisin hoşsun ama yarın kokmayı bırakırsan seni de atar bu kız demek istiyor. bu arada artı bir not, fesleğen yunanistan'da çok sevilir ve türkiye'deki çiçekler kadar değer görür. fesleğen üzerinden mesaj kaygısı boşuna değil anlayacağınız.

    şarkının linkini ve sözlerini arz ederim.

    provale sto parathiro
    na do to prosopo sou
    na droserepso na yeno
    san to vasiliko sou

    pencereye yaklaş
    yüzünü göreyim
    yeni su verilmiş fesleğenin gibi
    ben de o anda doğayım (koku yayayım)

    zilevo sou vasilike
    ohi yati mirizis
    alla yati sts'agapis mou
    ti glastra kimatizis

    kıskanıyorum seni fesleğen
    güzel koktuğun için değil
    sevdiğimin saksısında
    salındığın için

    vasilike ki opios se di
    hame ke de se piasi
    ti nioti dou na mi hari
    ki'opagapa na hasi

    ey fesleğen sen gördüğünde
    saklan ki seni etkilemesin (bakışlarıyla)
    onun sevgisiyle neşelenme (hemen)
    öyle ya da böyle terk edilirsin

    potize to vasiliko
    ke min tone ksodiazis
    yati bori na hriasti
    etsa pou logariazis

    fesleğini suluyor
    solup yitmesin diye
    çünkü ona ihtiyaç duyduğunda
    yanı başında olsun diye

    hatta bu son kısımda kokun yiterse, solarsan seni de bir kenara atar, şimdi suladığına çok da şey yapma diyor fesleğene.