şükela:  tümü | bugün sorunsallar (1)
  • herkes hastaysan tak degilsen takma diyor. bir kisi de cikip demiyor ki hasta oldugun en erken 2 hafta sonra belli oluyor amk.
  • tek bir soru geldi aklıma bilen varsa yeşillendirsin lütfen örneğin lösemi hastası dışarı maskeyle çıkıyor lösemiyi başkasına bulaştırmasın diye mi ? yoksa başkasından bir şeyler bulaşmasın diye mi?
  • olay şu; ülkede yeterli sayıda maske yok. sağlık çalışanlarına dahi maske temin etmekte zorlanıyoruz. herkes takmasın ki takmak zorunda olanlara maske kalsın amacıyla uzmanlar ağız birliği yapıp sağlıklı bireyler maske takmasın diyor.

    ancak geç kalınmış olsa da maske üretimi ciddi arttırıldı yeterli sayıda maske üretimi sağlanırsa aynı uzmanlar önümüzdeki günlerde mutlaka herkes maske taksın diyecek.
  • şu videoyu izledikten sonra bu soruyu sormayı bırakmıştım.
  • doğru takılırsa ve düzenli değiştirilirse etkilidir.

    ancak dsö gibi kuruluşların takmayın demesinin sebebi, birebir anlatıma dayalı çalışmalarda bile yüzde 50'nin yanlış takması ve atarken yanlış atmasıdır. dahası saat başı değiştiren çok az olduğu için ağız çevresindeki nem ve sıcaklığı arttırdığından çıkarıldığında virüsün tutunma riskini arttırıyor. dolayısıyla genel kitleye takmayın demek şu anda daha uygun.

    edit: kısacası nasıl takılacağı ve nasıl atılacağı konusunda yeterli bilgiyi edindikten sonra saat başı değiştirerek kullanırsanız faydalı olacaktır. bunlar olmadan verdiği korunma hissiyatı ve oluşturduğu sıcak ve nemli solunum sistemiyle virüs kapma ihtimalini arttıracaktır.
  • kafamı kurcalayan soru. bu akşam habertürk'te abd'den bağlanan bir tıp profesörü virüs salgınına karşı kesinlikle maske takmak gerektiğini ifade etti. sonrasında faith altaylı'nın programındaki tıp profesörleri maske takmak gereksiz dedi. bu ikisi aynı ulusal kanalda bir kaç saat arayla oluyor.

    maske takıp takmamakla ilgili görüşlerde bir birlik yok. çin herkese maske takma zorunluluğu getirmişti. onlar neden böyle yaptı peki?

    hasta olmayanın takması gereksiz deniyor, ama bir çok kimsenin belirti göstermeden sadece taşıyıcı olduğunu ve hastalığı yaydını söylüyor aynı kişiler. burada bir çelişki yok mu?

    bir kimse taşıyıcı olduğunu bilmiyorsa maskesiz gezerek bu virüsün yayılmasına neden olmuyor mu?

    yok mu kardeşim bu konuda mantıklı bir açıklama yapacak kimse? adamlar/kadınlar tıp profesörü olmuş ama bu en basit konuda bile anlaşamıyorlar? nedir birader insanlar taksın mı takmasın mı?

    ekleme: maske takmak gerekli ise eğer, devlet maske fiyatlarına el atsın bir zahmet. tanesini 5 liraya satanalar var. ki bunlar kısa sürede çıkarılıp atılması gereken malzemeler. bu fiyatlarla olacak iş değil. italya'nın en ünlü moda-tekstil markaları bile maske üretimine destek veriyor. biz neyi bekliyoruz gerçekten anlamış değilim. insanlara uygun fiyatla maske alabileceği bir kanal yaratılsın. bu salgının geleceği iki ay önceden biliniyordu. hatta çin türkiye'den yüklü miktarda maske siparişi vermişti. türkiye'de yeteri kadar maske stoğu yapılmış olduğunu düşünüyorum. yoksa bile üretime hızlıca başlanmalı. iban falan ile olcak işler değil bunlar, somut bir adım görelim.

    ekleme 2: (bkz: koronavirüs 8 metre uzağa gidebiliyor)
  • a-s-e-m-p-t-o-m-a-t-i-k
    vaka ihtimaline karşı takılmalıdır. nokta!
  • "maske takmak işe yaramıyor" lafları sadece türkiye'de değil, başta abd olmak üzere pek çok batı ülkesinde kamuoyuna pompalanıyor ama eczane ve market raflarında tek bir maskenin kalmaması, insanların yağmalarcasına istifçiliğe başlaması, sağlık çalışanlarına yetecek maskeleri bile temin edemiyor oluşumuz, bu lafların hiçbir olumlu etkisinin olmadığını, bilakis ters teptiğini gösteriyor.

    teknolojinin toplumsal etkileri üzerine çalışan bilgi bilimi doçenti zeynep tüfekçi, geçtiğimiz günlerde the new york times'ta yayımladığı makalede işte bu konuyu inceliyor ve yetkililerin aldığı kararları ve verdiği tavsiyeleri eleştiriyor.

    özetle aktarmak gerekirse:

    1- pek çok uzman halka maske takmanız gereksiz, sağlık çalışanlarının maske takması gerek dedi hep bir ağızdan. bu, insanların kafasında bir çelişki oluşturdu: bu nasıl bir maskeymiş ki sadece belli alanlarda çalışanları koruyormuş?

    2- yine halka n95 maskeleri yüzünüze düzgün takmazsanız bir işe yaramaz, siz de zaten doğru takamazsınız dendi. iyi de, mesela çok sayıda insan ellerini yanlış yıkıyor. onlara "ellerinizi doğru yıkayamıyorsanız hiç yıkamayın" mı diyoruz? tabii ki hayır. elleri doğru yıkamanın yöntemini öğretiyoruz, hem de şarkılarla türkülerle. yani zaten beceremezsiniz demek, etkili bir mesaj değil.

    3- yapılan araştırmalarda, el yıkama ve toplumsal mesafe koymanın yanında maske takılmasının, bulaşma oranını düşürdüğü kanıtlanmış. ev yapımı maskeleri takmak bile, hiç maske takmamaktan iyi. maske işe yarıyor; mükemmelen ve eşit ölçüde değil, fakat yarıyor ve koruma sağlıyor. özellikle de savunmasız insanlar için standart bir korunma tavsiyesi olarak eskiden beri öneriliyor. şimdi ise gerek yok deniyor. e dünya sağlık örgütü yetkilileri de basın toplantılarında maske takıyor mesela. daha önce sars'ı görmüş asya ülkelerinde maskesiz gezilmiyor. sağlık çalışanlarına "maske kıtlığı durumunda basit maske de takabilirsiniz" deyip, halka "ihtiyacınız yok" demek, otoritelere olan güveni azaltıyor.

    4- dünya sağlık örgütü ve amerikan hastalık denetleme ve korunma merkezi, maskeyi hastaysanız takın diyor. sırf bu talimat nedeniyle, insanlar hasta olsa bile "hasta" yaftasıyla karşılaşmamak için maske takmaktan kaçınabilir. kaldı ki, belirti vermemesine ve kendini hasta hissetmemesine karşın hastalığı taşıyan ve yayan insanlar da olabilir. herkese test de yapmıyorsunuz, nasıl olacak bu iş?

    5- hong kong ve tayvan gibi çin'le sıkı ilişkisi olan yerlerde bile hastalık kontrol altına alınabildi. hong konglu yetkililer bunda herkesin maske takmasına paye biçiyor. tayvan ise hastalık patlak verince maske üretimini derhal artırmış.

    6- maske takmak, işlerin yolunda gitmediğini gösteren önemli bir dayanışma simgesi. toplumsal davranışlarımızı yeniden şekillendirmeyi, temizlik ve çalışma gibi alışkanlıklarımızı toptan değiştirmemizi zorunlu kılan bir salgınla uğraştığımız şu anda, herkesin dayanışma içinde elini taşın altına koyduğunu görmek çok önemli.

    7- bu tarz bariz çelişkiler, halkın otoritelere olan güvenini zedeliyor ve bu da, istifçiliğe ve yalan bilginin yayılmasına neden oluyor. mesela sovyetler birliğinde millet bir kuyruk gördü mü önce kuyruğa girermiş, sonra o kuyruğun ne için olduğunu öğrenirmiş. çünkü otoriteler genelde yalan söylediğinden, bir kıtlık olacaksa şimdiden istifimizi yapalım derlermiş. bu gibi güven eksiklikleri, fırsatçıların ekmeğine de yağ sürmüş oluyor.

    peki ne yapılmalıydı?

    araştırmalar, insanların bu tarz felaket dönemlerinde başkalarının iyiliği için çarpıcı fedakarlıklar yaptığını gösteriyor. ama otoriteler halkın güvenini zedeler veya halk düşmanı niteliğine bürünürse, işte bu durum her şeyin ters tepmesine neden oluyor.

    gerçekler halktan saklanmamalıydı. salgına hazırlıksız yakalandık, yeterli maskemiz yok denmeliydi. "bu savaşın en ön cephesinde sağlık çalışanları görev yapıyor ve onlar hasta olursa, bizim için felaket olur. o nedenle, elimizdeki fazla maskeleri hastanelere bağışlayalım" çağrısı yapılmalıydı. bu çağrı, "zaten siz maskeyi doğru kullanamazsınız" veya "maskeye ihtiyacınız yok" demekten daha başarılı bir çözüm olacaktı.

    kaynak: zeynep tufekci, "why telling people they don’t need masks backfired", the new york times, 17 mart 2020.
    https://www.nytimes.com/…oronavirus-face-masks.html
  • maske takan çinlilerin ve maske takmayan italyan ve ispanyolların salgın tablolarına bakarak anlaşılabilir.

    kıymeti kendinden menkul doç. prof. titrine sahip salakların her dediğine inanmanın alemi yok.

    salgın bitti denen çin'de halen doğru düzgün maske takmayan insan yok. kore'de keza.
  • çin, g. kore gibi ülkeler bu salgından önce de maske takıyorlardı. sebebi hava kirliliği sanırım. tam sebebini bilmiyorum. hatta maske modası gibi bir moda da mevcut. sadece bu virüs için maske takılmasını öneriyorlarsa bilemeyeceğim. şahsen çin'in yaptıklarını yapıp, yediklerini yememek gerekiyor şu dönemde.