şükela:  tümü | bugün
  • kültür kısaca her topluluğun kendine mahsus yaşayış ve davranış tarzı olarak tanımlanabilir. medeniyet ise daha genel bağlamda milletlerarası ortak değerlerden türemiştir. yani bu durumda, kültür hususi bir özellik taşırken medeniyet daha genel bir anlam içerir. medeniyet kültürlerden doğup, bunların daha somut ve incelenebilir bir nesnellik taşıyan halidir. mesela, batı medeniyeti dendiğinde, bu medeniyete mensup her milletin ayrı birer kültürü olduğunu görürüz. bu kültürlerden doğan da bu batı medeniyetidir esasında.

    bu ayrımı en güzel şekilde ifade edenler arasında olan ziya gökalp şöyle demiştir;

    1. medeniyet, milletlerarası olduğu halde hars (kültür) millidir.

    2. medeniyet bir toplumdan başka bir topluma geçebilir fakat kültür geçemez.

    3. bir millet medeniyetini değiştirebilir ancak kültürünü değiştiremez.

    4. medeniyet usul ve akıl aracıyla elde edilir, kültür ise ilham ve sezgi ile yeşerir.

    5. medeniyet iktisadî, hukukî, dinî ve ahlakî fikirlerin toplamıdır. kültür ise bedii (estetik) ve yine ahlakî, dinî duyguların toplamıdır.

    6. kültürü biçimlendiren duygular içten ve yürekten geldikleri için görülmeleri, incelenmeleri pek güçtür. medeniyet ise hariçte (dışta) belirmiş kavramlardan, kurallardan kısaca birçok kurumlardan meydana gelmiş olup objektif bir gözle bakılma imkânına sahip olduğundan daha kolay araştırılabilir.
  • medeniyet aklı ve bilimi öncelik aldığından sürekli bir gelişim halindedir bu yüzden medeni toplumlar modern toplumları oluşturur. kültürel olarak köklü geçmişe sahip olsalar bile medeni olamayan toplumların gelişimi oldukça durağan hatta geriye bile gidebilir. çok köklü bir kültürel geçmişe sahip olsalar bile islam ülkelerinin günümüz dünyasındaki durumu bu farkı çok güzel özetler.