şükela:  tümü | bugün
  • mental durumları, başlarından geçen ve açıklayamadıkları olayları; uzaylı, cin, hayalet...vb gibi doğa üstü mitlere bağlamaya müsait insanların mini efsaneleri.
    (bkz: http://tr.wikipedia.org/wiki/memorat)
  • türk toplumunda sıkça görülen hikaye çeşitlerinden biridir.

    küçükken köye gittiğimde anneannemlerde geceleri köy halkı toplandığında bazen hikaye anlatırlardı.
    bu hikayelerden bazıları da bu şekilde memoratlar olurdu.

    genellikle anneannem'in kendinden önce gerçekleştiğini anlattığı bu olaylarda: kaybolan eşyalar, görünen garip yaratıklar gibi unsurlar olurdu. tabi doğal olarak oldukça korkutucu gelirdi bunlar.
    köy halkınında çok büyük bir kısmı bu tür hikayeleri kabullenmiştir.

    halk arasındaki diğer batıl inançlardan ayrılması gerekir tabi.

    memoratlar hakkında benim gözlemlediğim bir kaç faktör şu şekildedir:

    1. olayı yaşayan kişi yada kişiler olayın net olarak çok az kısmını hatırlamaktadır.
    mesela esrarengiz bir yaşlı adamın köye gelişi. daha sonra bu hikaye başkalarına anlatıldıkça veya beraber yorumlandıkça hikaye esrarengiz adamın köye gelişinden başlayıp tamamıyla yeni bir hikayenin oluşmasıyla son bulur.

    2. meydana gelen olay, halk efsanelerinde bulunan bir karaktere bağlandırılır. cin, peri, ruh vs.
    yada modern olanlarında ufo veya gizli tarikatta bulunabiliyor.

    3. somut bir bağlantı olmadan olaylar birbirine bağlanabilir .mesela kişi kalp krizi geçirir fakat bunu daha önce yaptığı bir olayla ilişkilendirirler.

    4. esrarengiz (!) olay başına gelen kişiyle hikayenin doğruluğu üzerine tartışırsanız, psikolojik savunma mekanizması devreye girer ve olayı iyice karmaşıklaştırıp yeni şeyler eklerler.
    asıl nokta bu yeni ekledikleri şeye gerçekmiş gibi inanmalarıdır.

    memorat'tan bahsederken biraz konu sapmış olabilir ama benim gözlemlediklerim böyle.
  • on parmağında on hikaye olan insanlar için de kullanılsa ya: "hanım kızımız da pek memoratmış"
  • özkul çobanoğlu'nun hakkında yazmış olduğu "türk halk kültüründe memoratlar ve halk inançları" isimli kitapta detaylıca bahsettiği, insanların başlarından geçtiğini veya yaşayan birinden dinlediğini söylediği şahsa bağlı anlatıdır. ayşe duvarcı'nın da konu üzerine önemli araştırmaları vardır ki `türklerde tabiat üstü varlıklar, bunlarla ilgili kabuller, inançlar, uygulamalar` isimli araştırması kaynak niteliğindedir.
  • efsâne türüyle hemen hemen aynı özellikleri gösterir ancak farkı: memorat günümüze daha yakın bir zamanda gerçekleşmektedir.
    halk edebiyatı dersinde toparladığımız memorat örneklerinde kaynak olarak ekşi sözlüğün çokça faydasını görmüşlüğüm vardır. teşekkürler ekşi sözlük :)
  • yaşanılmış ve bir takım sebeplerle açıklaması yapılamayan doğaüstü an yada öykü manasını taşır. yaşanmış olağanüstü deneyimlerin hikayesi olarak da tanımlanabilir.
  • kişinin başından geçen açıklanamayan doğaüstü olaylardır. mesela, gölcük depreminde enkaz altından kurtulan bazı depremzedelerin kendisine su veren yaşlı bir adam gördüklerini iddia etmesi bu sınıfa girer.

    seslendirilerek hazırlanmış, iyi ve korkutucu bir başka örneğine aşağıdaki adresten ulaşılabilir.

    https://m.youtube.com/watch?v=of9nojpbtau