şükela:  tümü | bugün soru sor
  • ortalama 28 gunluk periyotlar halinde devam eden kisir dongu. menstrual cycle ile ovarian cycle'i karistirmamak gerekir zira menstrual cycle'dan kasit uterus'un endo metrium kisminin her 28 gunde bir kendini yumurtanin implantasyonuna hazirlayip, implantasyon olmazsa eski haline donmesidir. menstrual cycle ovarian cycle'in 4-5. gununde baslar.
  • adet döngüsü (ing. menstrual cycle)
  • adet kanamasının olduğu ilk gün başlayan bu süreç sağlıklı kadınlarda 28 gün civarıdır.
    menstruasyon, proliferasyon, ovulasyon ve sekresyon fazlarından oluşmaktadır.
  • ortalama 28 günlük menstrüel siklüsün 4 bölümü vardır: menstrual faz(adet kanaması), folliküler faz,ovulasyon, luteal faz.

    1) folliküler fazda, fsh etkisiyle folliküler gelişmeye başlar, bir çeşit östrojen olan östradiol(e2) salgılarlar ve uterus prolifere olur yani adet kanamasından sonra ince kalmış olan rahim iç dokusu kendini yeniler.
    2)ovulasyon: 14. günde yumurta artık gelişmiştir ve atılmaya hazırdır. lh hormonu birden yükselir ve yumurta dışarı atılır. yumurtanın döllenmek için 24 saati vardır.
    3)luteal faz: bu evrenin ana amacı, rahmi döllenmiş yumurtanın tutunabileceği yaşamını devam ettirebileceği şekle sokmaktır. bunu yapan ana hormon ise progesterondur. yumurta ilk 14 günde geliştiği follikülünü yırtıp dışarı çıkmıştır fakat kalan artık follikül dokusu corpus luteum denilen şekle bürünür ve progesteron salgılamaya başlar. corpus luteumun tek başına bir 14 gün civarında progesteron salgılayabilme kabiliyeti vardır sonrasında artık gücü yetmez ve progesteron seviyeleri düşer ve adet kanaması başlar.
    fakat döllenme olursa, embriyo b-hcg denilen bir hormon salgılar bu lh'a çok benzemektedir, ve corpus luteuma progesteron salgılamaya devam etme emri verir, ve böylece adet kanaması olmaz.
    gebelik testleri de zaten b-hcg olup olmadığını ölçer.

    1.gün adet kanamasının başlangıcı kabul edersek:
    1.-4.gün=> adet kanaması (ortalama değerdir, 7 güne kadar uzayabilir.)
    5.-13.gün=> folliküler faz
    14.gün=> ovulasyon, lh piki
    15.-28gün=> luteal faz

    her kadının döngüsü tam 28 gün olmamakla birlikte, bir kadının iki ayrı döngüsü de aynı olmayabilir yani bir ay 29 günde diğer ay da 27 günde olabilir, bu psikolojik veya başka nedenlerden olabilir. süresi değişen faz folliküler fazdır. luteal faz süresi daima sabit kalır.
  • ortalama 28 gündür. bu süre patolojik olarak daha uzun (bkz: oligomenore) veya daha kısa (bkz: polimenore) olabilir.
  • (bkz: siklus)
  • rahim iç yüzeyinde oluşan damar ve dokuların kan ile birlikte vücuttan atılması işlemi ile ilgili fizyolojik olaydır..doğurgan kadınlarda üreme ve döllenme amacıyla meydana gelen değişiklikler için kullanılan bilimsel bir terimdir...kadınların ergenliğe erişmesinden menopoza girmelerine kadar yaklaşık her 28 günde bir tekrarlanan bu süreç, sadece gebelik süresince durur...kadınların çoğu düzenli olarak 28 günde bir âdet görmez. 21-35 günde bir âdet görmek normal kabul edilir.((patolojik durumları bertaraf edersek bir kadın,yılda ortalama 13 kez adet olur..hatta bu yüzden 13 rakamının uğursuz sayılma nedenleri arasında yer alır..))
    âdet dönemi üreme için gerekli olup endokrin sistem kontrolündedir...
    çoğunlukla foliküler faz, ovülasyon ve luteal faz olarak üç faza ayrılır...yada, proliferatif faz ve sekretuar faz olarak ikiye ayrılır... âdet dönemi menstrual kanın görüldüğü ilk günden itibaren sayılmaya başlanır. hormonal kontrasepsiyon üremenin önlenmesi amacı ile normal hormonal değişikliklere müdahale olarak kullanılır. yavaş yavaş foliküler dönemde artan östrojen tarafından uyarılır, kan akışı (âdet) yavaşlar ve durur ve rahim yüzeyi kalınlaşır. overde folikül hormonlar karmaşık bir etkileşimin etkisi altında gelişmeye başlar ve birkaç gün sonra bir veya bazen iki baskın karakter haline gerlir (non-dominant folikül atrofi olur ve ölür). yaklaşık orta döngüsü, luteinleştirici hormon (lh) dalgalanmaları 24 ilâ 36 saat sonra, dominant follikül ovülasyon denilen bir yumurta veya birden fazla yumurtayı bırakır. overde dominant folikülün kalıntıları korpus luteum denilen ve progesteron üretiminde büyük işlevi olan yapıyı oluşturur. yumurta hücresi döllenme olmadan 24 saat veya daha az süre yaşayabiliyor. progesteron etkisi altında olan endometrium (rahim yüzeyi) gebelik kurmak için ve embriyo potansiyel implantasyonuna hazırlanmak için değiştirir. implantasyon yaklaşık iki hafta içinde oluşmazsa, korpus luteumda hem progesteron, hem de östrojen düzeylerinde keskin düşüşlere neden olacaktır. bu hormonların düşmesi uterus yüzeyinin yıkılmasına ve yumurtanın düşmesine sebep olur. buna da menstrual siklus ( âdet dönemi) denir...
  • kadın gonadal sisteminin fizyolojik koşullarda 28-35 günde bir tekrarlanması beklenen döngüsü.

    menstrual siklus temelde 2 komponente ayrılır ; ovaryan siklus ve uterin siklus diye yani kabaca yumurtalık ve rahimin geçirdiği döngü olarak.

    ovaryan siklus da kendi içerisinde foliküler ve luteal faz olmak üzere ikiye ayrılır.

    -foliküler faz yaklaşık 10-14 gün sürer ve hormanların da etkisiyle ovule olacak preovulatuar folliküle kadar gelişimi ifade eder.bu faz da kendi içerisinde 4 basamağa ayrılır.

    1. primordial folikül
    2.preantral follikül
    3.antral follikül
    4.preovulatuar follikül

    bu basamakların ayrıntıları hem çok detay olduğundan hem de fazla hatırlayamadığımdan bahsedemiyorum fakat önemli olan detay preantral follikül basamağında oositin etrafı glikoprotein yapıdaki bir membranla çevrilir. (bkz: zona pellusida) bu membran oositin birden fazla sperm tarafından döllenmesini önler.

    -ovulasyon aşamasında ise yaklaşık 2 gün belli bir seviyenin üzerinde kalan östrojen yükseliği lh (bkz: luteinizan hormon) tetiğini çekip ovulasyon sürecini başlatır.

    -luteal fazda ise follikülün yırtılması ve oositin atılmasından sonra lh etkisi ile (bkz: korpus luteum) oluşur. oluşan korpus luteumun fonksiyonunun devam edebilmesi lh üretiminin sürmesine bağlıdır. luteal fazın 10-12. gününde korpus luteum lh reseptörlerini kaybetmeye başlar ve gebelik oluşmadığı takdirde siklusun 24. gününde gerileyerek korpus albikans adını alır fakat gebelik oluşursa trofoblastlardan salınan hcg (bkz: insan koryonik gonadotroponin) lh etkisini taklit ederek korpus luteumu progesteron salgılamak üzere sürekli uyarır bu da gebeliğin devamını sağlar.

    uterin siklus ise proliferatif ve sekretuar faz olmak üzere ikiye ayrılır.

    -proliferatif fazda dökülen rahim fonksiyonel dokusunun tekrardan gelişmesidir. fonksiyonel dememin sebebi bu dokunun altında sabit bir bazal doku bulunmasıdır.

    -sekretuar fazda ise korpus luteumdan salgılanan progesteron mitoz ve dna sentezini azaltır fakat bir yandan da proteinden zengin bir salgı ile rahim içini doldurarak (bkz: blastokist) in yerleşebileceği bir ortam oluşturur.

    son olarak siklus ile alakalı yardımcı bir görsel bırakıyorum.

    (bkz: siklus görseli)

    edit:imla