şükela:  tümü | bugün
  • ortalama 28 gunluk periyotlar halinde devam eden kisir dongu. menstrual cycle ile ovarian cycle'i karistirmamak gerekir zira menstrual cycle'dan kasit uterus'un endo metrium kisminin her 28 gunde bir kendini yumurtanin implantasyonuna hazirlayip, implantasyon olmazsa eski haline donmesidir. menstrual cycle ovarian cycle'in 4-5. gununde baslar.
  • adet döngüsü (ing. menstrual cycle)
  • adet kanamasının olduğu ilk gün başlayan bu süreç sağlıklı kadınlarda 28 gün civarıdır.
    menstruasyon, proliferasyon, ovulasyon ve sekresyon fazlarından oluşmaktadır.
  • ortalama 28 günlük menstrüel siklüsün 4 bölümü vardır: menstrual faz(adet kanaması), folliküler faz,ovulasyon, luteal faz.

    1) folliküler fazda, fsh etkisiyle folliküler gelişmeye başlar, bir çeşit östrojen olan östradiol(e2) salgılarlar ve uterus prolifere olur yani adet kanamasından sonra ince kalmış olan rahim iç dokusu kendini yeniler.
    2)ovulasyon: 14. günde yumurta artık gelişmiştir ve atılmaya hazırdır. lh hormonu birden yükselir ve yumurta dışarı atılır. yumurtanın döllenmek için 24 saati vardır.
    3)luteal faz: bu evrenin ana amacı, rahmi döllenmiş yumurtanın tutunabileceği yaşamını devam ettirebileceği şekle sokmaktır. bunu yapan ana hormon ise progesterondur. yumurta ilk 14 günde geliştiği follikülünü yırtıp dışarı çıkmıştır fakat kalan artık follikül dokusu corpus luteum denilen şekle bürünür ve progesteron salgılamaya başlar. corpus luteumun tek başına bir 14 gün civarında progesteron salgılayabilme kabiliyeti vardır sonrasında artık gücü yetmez ve progesteron seviyeleri düşer ve adet kanaması başlar.
    fakat döllenme olursa, embriyo b-hcg denilen bir hormon salgılar bu lh'a çok benzemektedir, ve corpus luteuma progesteron salgılamaya devam etme emri verir, ve böylece adet kanaması olmaz.
    gebelik testleri de zaten b-hcg olup olmadığını ölçer.

    1.gün adet kanamasının başlangıcı kabul edersek:
    1.-4.gün=> adet kanaması (ortalama değerdir, 7 güne kadar uzayabilir.)
    5.-13.gün=> folliküler faz
    14.gün=> ovulasyon, lh piki
    15.-28gün=> luteal faz

    her kadının döngüsü tam 28 gün olmamakla birlikte, bir kadının iki ayrı döngüsü de aynı olmayabilir yani bir ay 29 günde diğer ay da 27 günde olabilir, bu psikolojik veya başka nedenlerden olabilir. süresi değişen faz folliküler fazdır. luteal faz süresi daima sabit kalır.
  • ortalama 28 gündür. bu süre patolojik olarak daha uzun (bkz: oligomenore) veya daha kısa (bkz: polimenore) olabilir.
  • bu döngü ,doğum kontrol tekniği olarak kullanılmak istenebilir. takvim yöntemi diye anlatılır tıp fakültelerinde.ama tavsiye edilmez.
  • (bkz: siklus)
  • rahim iç yüzeyinde oluşan damar ve dokuların kan ile birlikte vücuttan atılması işlemi ile ilgili fizyolojik olaydır..doğurgan kadınlarda üreme ve döllenme amacıyla meydana gelen değişiklikler için kullanılan bilimsel bir terimdir...kadınların ergenliğe erişmesinden menopoza girmelerine kadar yaklaşık her 28 günde bir tekrarlanan bu süreç, sadece gebelik süresince durur...kadınların çoğu düzenli olarak 28 günde bir âdet görmez. 21-35 günde bir âdet görmek normal kabul edilir.((patolojik durumları bertaraf edersek bir kadın,yılda ortalama 13 kez adet olur..hatta bu yüzden 13 rakamının uğursuz sayılma nedenleri arasında yer alır..))
    âdet dönemi üreme için gerekli olup endokrin sistem kontrolündedir...
    çoğunlukla foliküler faz, ovülasyon ve luteal faz olarak üç faza ayrılır...yada, proliferatif faz ve sekretuar faz olarak ikiye ayrılır... âdet dönemi menstrual kanın görüldüğü ilk günden itibaren sayılmaya başlanır. hormonal kontrasepsiyon üremenin önlenmesi amacı ile normal hormonal değişikliklere müdahale olarak kullanılır. yavaş yavaş foliküler dönemde artan östrojen tarafından uyarılır, kan akışı (âdet) yavaşlar ve durur ve rahim yüzeyi kalınlaşır. overde folikül hormonlar karmaşık bir etkileşimin etkisi altında gelişmeye başlar ve birkaç gün sonra bir veya bazen iki baskın karakter haline gerlir (non-dominant folikül atrofi olur ve ölür). yaklaşık orta döngüsü, luteinleştirici hormon (lh) dalgalanmaları 24 ilâ 36 saat sonra, dominant follikül ovülasyon denilen bir yumurta veya birden fazla yumurtayı bırakır. overde dominant folikülün kalıntıları korpus luteum denilen ve progesteron üretiminde büyük işlevi olan yapıyı oluşturur. yumurta hücresi döllenme olmadan 24 saat veya daha az süre yaşayabiliyor. progesteron etkisi altında olan endometrium (rahim yüzeyi) gebelik kurmak için ve embriyo potansiyel implantasyonuna hazırlanmak için değiştirir. implantasyon yaklaşık iki hafta içinde oluşmazsa, korpus luteumda hem progesteron, hem de östrojen düzeylerinde keskin düşüşlere neden olacaktır. bu hormonların düşmesi uterus yüzeyinin yıkılmasına ve yumurtanın düşmesine sebep olur. buna da menstrual siklus ( âdet dönemi) denir...
  • genç kızlık döneminde ilk adetin görüldüğü dönemden (menarş) adetlerin sona erdiği menapoz dönemine kadar kadın hayatının genellikle her ayında üreme görevini sağlayan organlar (beyin, yumurtalıklar, rahim ) arasındaki dinamik ilişkiler sonucu her adetin birinci gününden bir sonraki adetin birinci gününe kadar süren bir döngü oluşur. bu döngü ortalama 28 gün (21-35 gün) sürer. döngünün ortalama ilk 3-4 günü (2-7 gün) içerisinde adet görülür. her siklusta görülen kanama miktarı 20-80 ml arasında değişebilir. ilk bir iki gün az , sonraki bir iki gün yoğun olarak devam eden ve sonra da azalarak biten bir kanama gerçekleşir.
    menstrüel siklusun içerisinde 4 dönem bulunmaktadır.

    foliküler dönem: döngünün ilk yarısını oluşturur. bu dönemde beyinden salgılan, hormon salgısını uyaran hormonların (gnrh) etkisi ile yine beyinde hipofiz adı verilen salgı bezinden, yumutalıkta (over) folikül ve olgun yumurta gelişimini uyaran hormonlar (fsh –folükül uyarıcı hormon, lh, luteinize edici hormon) salgılanır. bu sayede olgun bir yumurtanın gelişeceği folikülün belirlenmesi ve büyümesi sağlanır. bu dönemde rahim içerisinde de endometrium adı verilen iç duvarın kalınlaşması görülür. bu nedenle bu döneme proliferatif dönem adı da verilir. süresi sabit değildir. bu sürenin uzaması ya da kısalması sonucu siklusun süresi belirlenir. foliküler dönem içerisinde salgılanan hormonların uyarıcı etkisi ile yumurtalıkta östrojen hormonu yapımı uyarılır. salgılanan östrojen hormonu belirli düzeylere ulaştığında lh hormonu yükselmeye başlar ve bir pik yapar bu pikten sonra azlmaya başlar.

    ovulatuar dönem: lh yükselmesinin tepe noktası olan lh pikinden 34-36 saat sonra olgun folikül çatlayarak yumurtlama gerçekleşir. lh pikinden sonra lh seviyelerinde azalma başlar. bu dönem ovulatuar dönem olarak tariflenir.

    luteal dönem: ovulasyon sonrası hakim hormon yumurtadan salgılanan progesteron olmuştur. östrojen üretimi azalmıştır. progesteronun etkisi ile rahim içerisindeki endometrium olası bir gebelik yerleşimi için kendisini hazırlamaktadır. foliküler dönemdeki kalınlaşma duraklamış ve gebelik yerleşimine ve beslenmesine kolaylık salgılayacak salgı bezleri gelişmeye başlamıştır. bu sebeple bu döneme sekretuar faz adı da verilir. gebelik gerçekleşmez ve luteal destek kesilir ise östrojen , progesteron düzeylerinde ve diğer hormonlarda ani azalmalar meydan gelir. bu dönemin süresi foliküler döneme göre daha sabittir ve 14 gün civarında sürer.

    menstruel dönem: hormonlardaki ani düşüş sonrası endometriumun desteği ortadan kalkar ve kalınlaşan endometrium dokusu kanama ile birlikte dökülür. bu kanama menstürasyon (adet) olarak tanımlanır. 2-7 gün devam eder. kanamanın ilk günü itibari ile yeni bir siklus başlamış olur.