şükela:  tümü | bugün
  • ıı. dünya savaşı'nın kuzey afrika cephesi'nde, mihver güçleri ile birleşik krallık 8. ordu'su arasında 26 haziran 1942 tarihinde gerçekleşen muharebedir.

    öncesi
    gazala muharebesi'ndeki yenilginin ardından 8. ordu'nun geri çekilmesinde, sallum-halfaya geçidi hattında mevzilenmek kararı verilmişti. 8. ordu komutanı general ritche, 21 haziran 1942 tarihinde tobruk'un düştüğü haberini alınca, zaman kazanmak açısından daha gerideki mersa matruh hattına çekilmeye karar vermiştir. 25 haziran tarihinde üst komutanı general auchinleck, general ritche'i görevden alarak 8. ordu'nun komutasını kendi uhdesine almış ve daha gerideki el alameyn mevzilerine çekilmeye karar vermişti. ancak erwin rommel'in hızı, mersa matruh'tan çekilmeye fırsat vermemiş, birleşik krallık kuvvetleri bu mevzilerde savaşı kabul etmek durumunda kalmışlardır.

    mersa matruh mevzilerini general holmes’in komutasındaki 10. kolordu ile general gott’un 13. kolordusu savunmak durumundadır. iki kolordu arasında 15 km.lik mayın sahası vardır.

    rommel, 26 haziran 1942 günü öğleden sonra mersa matruh istihkamına karşı saldırıya geçmiştir. italyan ariete ve trieste tümenleri ile 15. panzer tümeni ingiliz mevzilerine cephe taarruzu başlatarak 10. ve 13. ingiliz kolordularını sabitlerken rommel’in eksik kadrolu 90. hafif tümen’i ile 21. panzer tümeni iki koldan aradaki mayınlı araziye dalmışlardır. 90. hafif tümen’in ilerleme hattı daha sığ bir mayın alanıdır ve daha hızlı ilerleyebilmişlerdir. 21. panzer tümeni ise daha yavaş ilerlemişti ve mayınlı sahayı geçince keskin bir dönüş yaparak yeni zelanda tümeni’ne taarruz etti. uğradığı kayıplara rağmen bu tümen dağılmamıştır ama çekilme hattı kesilmiştir.

    cephe taarruzunda bulunan 15. panzer tümeni, ingiliz tanklarınca engellendi ve belirgin bir ilerleme sağlayamadı. buna karşın 21. panzer tümeni’nin derinlemesine geri hatlara ilerlemesi her iki ingiliz kolordusunu zor duruma düşürmüştür. her iki kolordu da geri çekilmeye başladılar ama çok kısa sürede bu çekilme bir bozguna dönüştü. üstelik her iki kolordu da diğerinin geri çekilmekte olduğunu bilmiyordu. ingiliz birliklerinin üçte ikisi izleyen gecenin karanlığında çemberden çıkmışlardır. güneyde yeni zelanda tümeni motorize bir tümendir ve ingiliz hava kuvvetlerinde belirgin bir biçimde destek almıştır. ancak kuzeyde hint ve güney afrika tümenlerinin bu olanakları yoktur. tüm kadrosuyla, ellerine ne geçtiyse onunla savaşarak gece boyunca çekilmişlerdir.

    kaynak