şükela:  tümü | bugün
  • peteris stucka, dmitry kursky, nikolai krylenko, ivan akulov, evgeny pasukanis gibi isimlerden oluşan ve stalin döneminde revizyonistlikle suçlanan hukuk eleştirisi okulu.
    bu okulun temel argümanı özetle şu: toplumsal ilişkilerin kökeni mübadele ilişkilerindedir ve hukuksal ilişkiler de mübadele ilişkilerinden üretilebilir. yani hukuk, meta mübadelesinden kölen almaktadır. dolayısıyla kapitalist mübadele ilişkilerinin ortadan kaldırılmasıyla birlikte bu ilişkilerin biçimi olan hukuk da sönümlenecektir.

    diğer taraftan bu akım, sosyalist devletin "sosyalist hukuk"unu ya da "işçi hukuku"nu yaratmaktan ziyade hukukun bütünüyle ortadan kaldırılmasını/sönümlenmesini sağlamaya çalışmıştır. çünkü onlara göre sosyalist devrimin amacı devletin ve hukukun ortadan kaldırılmasıdır. lakin stalin'e göre devletin ve hukukun ortadan kaldırılması, ancak şimdiye kadar varolmuş en sert ve en güçlü devlet iktidarıyla ve bu iktidarın marksist yazından hareketle yarattığı yeni bir hukuk sistemiyle mümkündür. eğer böyle bir iktidar tasarımınız varsa, hukukun ve devletin ortadan kaldırılması talebiyle ortaya çıkmak bir sorun, çok ciddi bir sorun olmuş ve pasukanis, "sovyet devleti'nin dayandığı hukuksal temelleri baltaladığı, sovyet hükümetini devirmek amacıyla hukuksal teoriler geliştirdiği için ihanet suçlamasıyla mahkum olmuş ve idam edilmiştir.

    1936 sscb anayasası çalışmalarının stalin tarafından "hukuksal istikrar" şiarıyla yürütülmesinin doğal bir sonucu olarak istikrara mâni olan her türlü "bölücü" hukuk anlayışı, 1938'de düzenlenen "sovyet devlet ve hukuk biliminin sorunları konferansı"nda belirlenen "tek bir marksist-leninist bilimsel hukuk çizgisi" tesisi uğruna meta mübadelesi okulu da tasfiye edilmiştir ve yerlerini andrey yanuaryeviç vışinski liderliğindeki stalinist ekibe bırakmıştır.

    şimdi soru şu: bugün türkiye'de hukuk devleti, insan hakları, adalet vb. hukukî taleplerle ortaya çıkan sol muhalif birinin, hukukun marksist kavranışındaki konumu pasukanis'in mi yoksa vişinski'nin yanı mıdır? tartışınız, süre sınırı yok.