şükela:  tümü | bugün
  • fizikcilerin madde olmayan ortamlarda dalga nin yayilamayacagi teorilerini kanitlamak icin yapmis olduklari deney.
    buna gore bosluk yoktu. esir (ether) denilen bir madde butun uzayi kapliyordu. deneyin basarisiz olmasi, esir diye bir nane olmadigini ve isigin boslukta yayilabildigini kanitladi.
  • michelson ve morley in nobel odulu almalarini saglayan deney. amaclari inferometer adli alet yardimiyla aether in hizini olcmektir.. ugrasirlar didinirler ve sonuc olarak 0 bulurlar.. biraz sasirirlar, sonra "o anda dunyanin donme hizi aether in donme hizina esit buyuklukte ve ters yondeydi, ikisi birbirini goturdu, 0 cikti." diye aciklayip 2. kez deney yaparlar.. veeee 0 yine..
    daha sonra, "dunya donerken aetheri da beraberinde tasiyo, o yuzden hiz sifir" diye bir aciklama yaparlar.. sonra bir sivri zeka "aether yok" demeyi akil eder..
  • interferometer adi verilen 2 yansitici* ve 2 kirici* ile isigin hizinin olculmesine dayanir.
    deney duzenegine gore isigin hizindaki ve acisindaki en ufak fark bile olculebiliyordu. ki zaten bu yolla bir zamanlar newton'in** iddia ettigi gibi ortada esir diye bir ara-maddenin olmadigi, isigin boslukta gozlemcilerden bagimsiz olarak esit hizda hareket ettigi gibi bulgular ortaya cikmistir. ozellikle ikinci madde klasik mekanigin cozum bulamadigi bir nokta olup daha baska metotlarin gelistirilmesine gerek oldugunu kanitlamistir.
    (bkz: klasik fizik)
    (bkz: modern fizik)
    (bkz: albert einstein)
  • isaac newton un hareket yasalarının ışık için geçerli olmadığını gösteren bu deney zamanında bilim dünyasını zıplatmış olup, einsteine de yol göstermiştir
  • 30 dakika anlamaya calistik 15 dakika kurmaya calistik, beceremeyince hocamiz 5 dakikada kurdu, anlatti, veri toplatti da rahatladik
  • deneyin kendisinden daha çok, sonuçları daha önemlidir.
    haydi gelin bu sonuçları sıralayalım.

    1- esir maddesinin olmadığı ortaya çıkarıldı. dünya ile uzay arası boşluk olarak kabul edildi.
    2- ışık hızı, ışık kaynağının ya da gözlemcinin hareketine bağlı değildir. (doppler olayı için geçerli değil.)
  • başarısızlığıyla önemli deneyler arasında top 3 de olan deneydir.
    başarısızlığa uğramış olması bilimsel gelişim süreci ve tarihinde çok kritik bir noktaya denk gelmiş ve ardıllarına yol gösterici niteliğini ön plana çıkarmıştır.
  • bu iki arkadaş 1900'lü yılların başlarında yaptıkları deneyle uzayda gök cisimleri arasında maddesel bir ortam olmadığını ve tamamen boşluktan oluştuğunu buldular.

    (bkz: space)
    (bkz: aether)

    buldukları daha önemli olan şey ise ışığın hızının gözlemcinin hızına bağlı olmadığıydı.

    yani 3x10^8 m/s (saniyede 300 milyon metre) olan ışık hızını ona yakın bir hızla giden bir aracın içinden ölçmeye kalksak yine 3x10^8 m/s buluruz.

    (bkz: bağıl hız)

    bu ilginç keşiften etkilenen bizim einstein da bunun üzerine kafa yormuş ve açıklamak için bir makale yazmış, ancak makale gelişe gelişe olmuş sana görelilik kuramı.

    (bkz: özel görelilik)
    (bkz: genel görelilik)
  • deneyin sonucunda hiçbir saçak kayması gözlemleyememişler ve sonuç olarak 2 olasılık söz konusu:
    1) dünya, esir içinde güneş etrafındakinden daha yavaş hareket ediyor
    2) boşluktaki ışık hızı, ışık kaynağı ve gözlemcinin hareketinden bağımsızdır. ışık hızı her yerde aynıdır.

    bu deney, newtn yasalarının tanımlandığı eylemsiz gözlem çerçevesini aramak amacına yöneliktir. eğer esir olsaydı, esir eylemsiz gözlem çerçevesi olacaktı. bu deney esir maddesinin olmadığını kanıtlamıştır.

    ama bu iki adam 2 cümleyi bir araya getiremeyince (modern fizik hocamın deyişiyle*) einstein ortaya çıkmış ve özel görelilik kuramını geliştirmiştir. demiş ki fizik yasalarının herhangi bir gözlem çerçevesi için geçerli olacak şekilde düzenlenmesi gerek. ve bunun sonucunda lorentz dönüşümleri ortaya atılmıştır. eğer v<<c koşulu sağlanıyorsa bu lorentz dönüşümleri de galileo dünüşümlerine indirgenir.