şükela:  tümü | bugün
  • tüm mantar infeksiyonlarının genel adı
  • (bkz: aktinomikoz)
  • (bkz: mitoz)
  • yüzeyel mikozlar:

    1-tinea versicolor:mallessia furfur yapar.lipofiliktir.bu nedenle tpn sıvılarından bulaşabilir.gövdenin üst kısmında kahverengi lezy.yaparlar.insandan insana bulaşmazlar.

    kazıntı alıp %10'luk koh damlattığımızda kıymalı makarna gör. deriz.(yani sporlar ve hifleri görürüz.)

    2-tinea nigra:elde gör.

    3-ak ve kara pietra:ak piedra etkeni trichosporon beigeii'dir.

    deri mikozları:

    1-dermatofitler:trikofiton,epidermatofiton,mikrosporium(tem).ortak özell.keratinize dokuyu tutmalarıdır.

    zoofilik dermatofitler:tricophyton verrucosum sebep olur.aşırı yanıt olur.kerion yaparlar.
    trikofiton mentagrofites farelerden.
    mikrosporum canis ise köpeklerden bulaşır.

    antropofilik dermatofitler:insandan insana bulaş olur.
    trikofiton schoenleini favus etkenidir.önlenebilir kelliğin en sık nedenidir.
    trikofiton rubrum ise tinea pedis'in en sık etkenidir.
    trikofiton tonsurans ise tinea capitis'in en sık etkenidir.

    trikofiton(tri:3)saç,deri,tırnak üçünü de tutar.
    mikro-s-porum:saç ve deri.wood ışığında yeşil renk verir.onikomikoz(tinea ungium yani tırnak mantarı yapmazlarç)
    epidermofiton:deri ve tırnağı tutar.mikrokonidisi yoktur.

    2-candida:mikro ve makrokonidisi yoktur.epidermotofiton ve candida tinea capitis yapmazlar.
  • deri altı mikozları:
    travma ile vucüda girerler.yani hikayesinde kesin travma öyk.vardır.

    1-sporotrikoz:sporotrix schenkii deri altı mikozu olmasına rağmemn tek dimorfik mantardır.ayrıca astreoid body de yapar.
    2-kromomikoz
    3-miçetoma(maduromikoz)

    2'nin de 3'ünde etkeni dematisiyöz mantarlardır.(yani melanin oluşturan siyah mantarlardır.).sporotrix harici dematisiyöz mantardır.

    sporotrix schenkii:gül dikeni batması sonucu gelişir.lenf yolu boyunca yayılır.dimofik mantardır.25 derecede kasımpatı şeklinde 37 derecede asteroid formu görülür.lenf yolu kalınlaşıp ele gelir.en sık görülen form lenfokutanöz formdur.ted.potasyum iyodürlü oral damla.

    kromomikoz: siyah pigment yaparlar.topraktan bulaşırlar.verrüköz lezy.yaparlar.lenf.tıkanıklık sonrası elefantiazis yapar.(tıpkı parazit olan wuchereria bancrofti gibi.)
    sklerotik cis.oluştururlar.dematasiyöz mantardır.

    mycetoma(maduramikoz):en sık etkeni bir bakt.olan nocardia brasiliensis'tir.yani aktinomyces ve mantarlarla meydana gelirler.deri altı doku,fasya ve kemikte dezorf.madura ayağı olur.
    yaradan cerehat gelmesi tipiktir.(eğer etk.bakteri ise)

    sistemik mikozlar:
    dimorfiktirler.tamamen sağlıklı kişilerde hast.yaparlar.hast. konidilerin(yani sporların))solunmasıyla bulaşır.o ned.lezy. en sık akciğerdedir.

    histoplasma capsülatum:tüberküloz gibidir.makrofajı tutar (bu ve penicillium marnifei)ve granülomlar oluşturur.bunun makrokonidisinin ismi bile tüberküler makrokonidi'dir.tbc gibi bu da addison hast. yapar.

    cocciedos immitis:artrospolarla bulalşır.insan vücudunda sferül şeklini alır.çöl romatizması etkenidir.artralji yaparlar.eritema nodosum da gelişebilir.(tip 4 reax.)
    kültürleri de bulaştırıcıdır.

    paracoccideiodes brasiliensis:çok fazla tomurcuklanma yaparlar.ve gemi dümenine benzerler.pulmoner granülom .ted. de sülfonamidlerin(trimetoprim-sülfometaksazol) kull.nadir mantardır.

    blastomyces dermatidis:tek tomuruklu çift zonlu maya hc.(armut gibi)kedi-köpek ısırığıyla bulaşır.

    fırsatçı mikozlar:
    criptococ,candida,aspergillozis,mucor.pnömocistis carinii,penicillium marneffei,fusarium solani,pseudoallesheria boydii.

    criptococus neoformans:kapsüllü.kuş gübresinin(özell.güvercin) solunması ile bulaşır.monomorfik bir mayadır.(diğeri candida'dır.)en sık granülomatöz menenjit yapar(özell. aids'lilerde).polisakkarid bir kapsülü var.melanin pigmenti oluşturur.tanı için çini mürekkebi ve lateks aglüt. yönt.kulll.fenol oksidaz testi buna spesifiktir.ted.amf.-b+flusitozin ama profilakside flukanazol kull.

    candida:flora elemanı o nedenle candida cilt testi herkeste pozitif.negatifse hc'sel immün yetm.var.
    candida albicans'ın oluşturduğu sporlar:blastospor,psödohif(c.galabrata psödohif yapmaz.),gerçek hif ve klamidospor.

    candida albicans'ı diğer candidalardan ayırmak için germ tüp testi yaparız.(ayrıca candida dubliensis te de pozitiftir.)candida albicans özell.pamukcuk yapar,vajinit yapar.

    ted.'e en dirençli candida kronik mukokütanöz candidiazis'tir.t lenf.klonu bozuktur.timoma ve endokrinopati eşlik edebilir.

    candida galabrata psödohif yapmaz.cand.albicans'tan sonra en sık rastlanan candidadır.özell. iye yaparlar.
    candida kruzei flukozanole doğal dirençlidir.
    candida lusitenia da amfoterisin-b'ye doğal dirençlidir.
    candida parapsilensis kateter ile ilişkili fungemilerde sık izole edilir.

    candida ted.de nistatin(lokal olarak.)sist. olarak ise flukonazol ve amf.-b kull.

    candida olması için psödohif şarttır.psödohif de blastospordan gelişir.

    aspergillus:doğada yaygın bulunan mantar.özell. toprakta bulunur. en sık tipi de a.fumigatus'tur.
    sinizüt'in otit'in en sık mantar etkeni aspergillustur.allerjik bronkopulm.aspergillozis de ig e'de yükseklik ve eosinofili görülür.
    aspergilloma(fungus topu) tbc.kavitesi içine yerleşir.antifungallerle ted.edemezsin.ted.cerrahidir.

    inv.aspergillozis te galaktomannan ag'iyle tanı koyarız.ve ted.de vorikonazol kull.

    45 derece dallanma septalı hif aspergillus,90 derece dallanan septasız hif mucor,rhizopus,absitia.aspergillus'a dikotom dallanan mantar da denir.

    mukormikozis=zigomikozis=fikomikoz:mucor,rhizopus,absidia
    aşırı damar inv.gösterirler.2 klinik tipi var
    1-rinoserebral mukormikoz:sıklıkla ketoasidoz'a giren diyabetiklerde görülür.en sık etken rhizopus.
    2-pulmoner mukormikoz

    tanısında septasız(bölmesiz)hif görülür.ted.debritman+amf.-b

    pnömocytsis carinii(p.jiroveci):aids'lilerde en sık rastlanan fırsatçı patojendir.hc zarında ergosterol bulunmaz.interstisyel pnömoni yapar ve bunun pnömonisini plasma hc'li pnömoni denir..direk olarak tip 1 alveolar hc'lere tutunur ve gaz alış-verişini bozar. ldh yüksektir.

    bunun tanısını koymak için metanamin gümüş boyasıyla boyarız.metanamin gümüş boyası dokulardaki mantarları en iyi gösteren boyadır.

    cd4 sayısı 200'ün altına indiği zaman prof. başla ted.de ve prof.de ko-trimaksazol kull.

    fusarium solani de de 45 dereceyle dallanan septalı hif'leri var.aspergillusla karışır.fakat bunun muz şeklinde sporları var.
  • sporothrix schenckii bir bahçivan'ın derisinin altında( subkutan) nodüller varsa akla bu hastalık gelmelidir. bu dimorfik bir mantardır. sistemik değildir ama dışarıda küf, vücutta maya olarak bulunurlar. türkiyede ellerde afrikada ayaklarda görülür genelde.

    kültüründe kasımpatılar görülür. ayrıca o subkutan nodüllerden alınan biyopsilerde asteroid body'ler gözüükür.(kromotoblastozis'te ise sklerotik cisimler görülür.)

    bunların bulaşması için mutlaka travma olmalıdır.

    kromomikoz etkeni fonseca pedrosi'dir. genellikle travmayla bulaşıp, ayağımızın ön yüzünde verrüköz lezyonlar yaparlar. ve biyopside sklerotik cisimler görülür.