şükela:  tümü | bugün
  • - ziya gökalp, ali canip ve ömer seyfettinin “genç kalemler” adlı dergiyi selanikte yayımlamaları ile başladı. bu dergide ömer seyfettin “yeni lisan” adlı makaledetürkçesi bulunan yabancı sözcüklerin bırakılıp yerine türkçelerinin kullanılmasını öneriyordu.
    - dilde yalınlaşıldı.
    - şiirlerde hece ölçüsü kullanıldı.
    - konuşma dili yazı dili haline getirildi.
    - mehmet emin yurdakul, ali canip, ömer seyfettin ve ziya gökalp dönemin en önemli yazarlarıdır.
  • edebiyatın, milli benliğin kurulmasını sağlamak amacıyla mülevves olandan, zilletten arındırılarak deseksüalize edilmesi projesi, milli benliğin temizlik, sterillik, hijyen olarak her ilişki sonrası yeniden ve yeniden kurulması..tüm projenin tecessüm ettiği örnek bence yakup kadri'nin sodom ve gomere'sidir.
  • yazımızın, yabancı etkisinden sıyrılarak ulusal yöne dönüşmesi.

    bu istekler öteden beri sürüp gelmekteydi. 11 nisan 1911'de selanik'te yayıma başlayan genç kalemler dergisi dilde ve yazında türk'e dönüş denemeleri yaparken, ziya gökalp'ın uyandırdığı türkçülük akımı bu girişimi güçlendirdi. istanbul'da çıkan türk-yurdu ve yeni mecmua adlı dergilerde sürdürülen bu akım gelişti. millî edebiyatın (ulusal yazınımızın) temelleri atıldı. dilde, konuda, düşün ve duyguda ulusallaşmak amacını güden şu ilkeleri öne sürmüşlerdi:
    a) arap ve fars dillerinin etkisinden sıyrılarak konuşma dili temeline dayanan bir türkçe ile yazmak.
    b) konular, gerçek türk yaşamından seçilecek, türk ruhunu yansıtacak.
    c) düşünde, duyguda halka dönük bir yol izlenecek,
    ç) koşuklar, türk ölçüsü hece ile yazılacak.

    millî edebiyatın öncüleri ömer seyfettin, ali canip yöntem, aka gündüz; bilimsel kuramcısı da ziya gökalp'tı. çağın birçok gençleriyle fecr-i aticilerin pek çoğu da bu akıma katılmışlardır.
  • birçok araştırmacının* kuruluşunu mehmet emin yurdakul'un cenge giderken şiirinin yayınlanma tarihiyle başlattığı edebi topluluk. topluluk fikirsel altyapısını ömer seyfettin'in "milli bir edebiyat için milli bir lisan lazımdır" tezinden aldı*. topluluk üyeleri sanıldığının aksine sadece milli konuların işlenmesi gerektiği gibi bir şey söylemediler hiç; aksine sade bir türkçe'yle yazılması kaydıyla her şeyin edebiyatın konusu olabileceğini savundular.
  • bu dönemde:

    - dilde sadeleşme düşüncesi ilk defa "milli bir dava" olarak ele alınır.
    - arapça ve farsça tamlamaların atılması ve yabancı dil bilgisi kurallarının kullanılmaması gerektiği savunulmuştur.
    - türkçe karşılığı olmayan yabancı sözcükler dilden atılmamış, olanaklar el verdiğince türkçe köklerden yeni sözler üretilmiştir.
    - arapça ve farsça sözcükler okunduğu gibi yazılmıştır.
    - halkın anlayabileceği, arı, sade ve anlaşılır bir dil yaratılmıştır.
    - ilk kez anadolu'ya açılma gerçekleştirilmiştir.
    - memleket edebiyatı dönemi başlamıştır.
    - realizmetkili olmuştur.
    - düz yazı en gelişen türdür.
    - türk tarihi, ulusal değerler, gelenek ve görenekler, aile olgusu gibi konular ve konuların çıkış noktası olmuştur.
    - aruz bırakılıp hece ölçüsüne dönülmüştür.

    ayrıcayahya kemal beyatlı ve mehmet akif ersoy milli edebiyat'a katılmamış, bağımsız bir çizgi izlemişlerdir.
  • fransız ihtilali ile dünyaya yayılan milliyetçilik akımının dil ve edebiyat üzerine yaptığı etki sonucu osmanlı'da dillenmeye başlayan, ikinci meşrutiyet ile daha özgür bir ortamda yavaş yavaş filizlenmeye başlamış genç kalemler dergisi ile en yüksek seviyesine ulaşmış düşünce. kıvılcım namına ilk ateşi yakanlar ömer seyfettin, ziya gökalp ve ali canip yöntem'dir.

    düşüncenin bildiri niteliği taşıyan ilk yazılı beyanı ömer seyfettin'in yeni lisan makalesidir. bu düşünce dönemin birçok şahsiyeti tarafından ilgi ile karşılansa da eski edebiyatı savunan, milli edebiyatı anlamayan veya anlamak istemeyen kişilere prim vermemek adına, ali canip yöntem yeni lisan'ı ibdai lisan olarak değiştirmiştir.
  • osmanlı'da "biz kimiz" sorusunu en son soran hakim milletin- türklerin- türkçülük akımının etkisiyle ürün verdikleri dönem.

    savaş yıllarında birçoğu rüzgarın hangi yönden estiğini hesap ederek davranmıştır. çoğu 1921 yılında milli mücadeleye katılmış. ama dikkat, savaşa değil. 22 ağustos 1922 zaferinin arefesinde katılıyorlar. bu tarihten önce savaşın olumsuz etkilerinden çoğu anadolu insanından çok çok rahat bir ortamda yaşamışlardır. yaz şiiri; al parayı, mevkiyi konumundadırlar.

    aşağıda doğum ölüm tarihlerine, diğer bilgilere dikkat. ölümün kol gezdiği zamanlarda nerelerde oldukları ortada.

    mehmet emin yurdakul: 1869, istanbul- 1944, istanbul. 1921’de milli mücadele'ye katılmak için anadolu’ya geçti. şebinkarahisar, sonra da urfa ve istanbul milletvekili olarak beş dönem görev yaptı. milletvekilliğini ölümüne kadar sürdürdü.

    ziya gökalp:1875,çermik– 1924,istanbul meclis-i mebusan'da ve türkiye büyük millet meclisi'nde milletvekilliği yapmıştır.

    ömer seyfettin: gariban. 1920'de öldü. askere de gitti. hatta yanya'da esir düştü.

    ali canip yöntem: istanbul) - 1967, 1921de anadoluya geçti.ordu milletvekili (1934-43) ve demokrat parti`den bursa milletvekili (1950-1954) olarak tbmm`de görev yaptı.

    yusuf ziya ortaç: 1895 - 1967. 1946-1954 arasında ordu milletvekili

    orhan seyfi orhon: 1890 istanbul- 1972 istanbul. kurtuluş savaşı sırasında istanbul hükümeti’ni destekleyen "aydede" dergisinde çalıştı. 1946’da chp’den zonguldak miletvekili seçildi. 1960’tan sonra adalet partisi ’ne girdi. 1965’te bu partiden istanbul milletvekili seçildi

    enis behiç koryürek: 1891 istanbul- 1949 da ankara. 1913'te mülkiye mektebi'nden mezun oldu. hariciye nezareti'nde çalışmaya başladı. bükreş ve budapeşte'de görev yaptı. 1921'de türkiye'ye döndükten sonra kurtuluş savaşı'nı destekleyen "müdafaa-i milliye" adlı gizli örgüte katıldı
  • bir kişi çıksa da bu babacanların katıksız milliyetçiliği ve bundan beslenen halkın cûşa gelişi haricindeki edebiyatla ilgisini gösterse diyorum. [ki bu da edebilikten bir gram nasip almamış bi mesele] bilmem kimin gerzek komutanı bi türk kadınına tecavüz ediyomuş da bilmem ne. ee? hani edebi kaygı, hani edebi yaklaşım?

    ama zamanına göre düşününce önemliydi :/
    hassiktir diyorum, hassiktir!
  • türkçülük akımının etkili olduğu edebiyattır. kurucusu ömer seyfettin'dir. daha sonra ömer seyfettin'e ziya gökalp de katılmıştır. ama milli edebiyatta saygı duyduğum birisi var ise o da halide edip adıvardır.
  • ömer seyfettin'in "genç kalemler" dergisinde "yeni lisan" adlı makalesiyle başlayan ve dilde sadeleşme, türkçülük, yazı dili ile konuşma dili arasında farklılığı kabul etmeme gibi konular işlenir. ek olarak balkan harbinin patlak vermesi sonucu milli duygulara, kahramanlıklara, türk soyuna önem verilmiştir. en uygun ağız olarak istanbul ağzı seçilmiştir.