şükela:  tümü | bugün soru sor
  • türkçesi "görünüşü canavar, ruhu canavar" olan latince ifade.
    nietzsche, sokrates için söylemiştir bunu. derin analizler için:

    (bkz: nietzsche nin sokrates sorunu)
  • bir nietzsche sendromu.

    sokrates'in antik çağ heykellerindeki ve birkaç orta çağ tablosundaki tasvirleri, onu bir silenosa benzetmemize olanak tanır. ancak sokrates'in asıl görünüşünün oldukça çirkin olduğunu pek az kişi bilir (ve bunlardan biri de, sokrates'in markalarından biri olan nietzsche'dir). bunun da ötesinde ve hepsinden daha önemlisi, sokrates'in yüzünde ve diğer organlarında bazı habis benler vardır (öyle ki, bugün sokrates'i kim görse, ahlaksız bir canavar olduğundan şüphe duymaz).

    sokrates'in görünüşte özenilecek hiçbir yanının olmaması, onun öğrencilerinden çok, nietzsche'yi ilgilendirmiştir. sokrates, -istemeden de olsa- menzilini ona hayran olarak baştan çıkan öğrencilerinin de ötesine, nietzsche'ye (ve post-nietzsche'ye) kadar genişletmiş; nietzsche ise bir nevi gözde öğrenci olarak, baştan çıkmayı reddederek baştan çıkmıştır. sokrates'in öğrencileri, sakallarını onun gibi kestirip harmanilerini onun gibi giyerek, anakronik* biçimde modern bir görüntü vermeye uğraşırken, nietzsche, sokrates ile tezat oluşturarak onun bir markası hâline gelmiş gibidir. sokrates görüntüyken, nietzsche ters çevrilmiş aynadır sanki.

    büyük bir bölümü eğer akademik paye kaygısına dayalı değilse, kişisel davalara dayanan bir nevi laf salatasından ibaret olan modern akademik felsefe, "sırtını dönme" refkeksiyle ün salmıştır. dünya savaşları ve ayak takımından gelen devrimler sırasında sırtını dönmeye ve ters çevrilmiş aynayı oynamaya alışan akademik çevrelerin bu davranışı, zamanla tabana yayılmış ve bugün insanlar arasında bir öküz dışkısına dönüşme davranışı hâlini almıştır (artık değil sırt dönmek, açacak bir göz bile yoktur* ortada). hümanistleri yerden yere vurup putların alacakaranlığında ibrahim'i oynayan modern insanın sırtını dönüşü, artık gönülsüz bir yüz yüzelikten ibarettir.